అస్మిన్ వసతి దుష్టాత్మా కాలీయో ఽసౌ విషాయుధః యో మయా నిర్జితస్ త్యక్త్వా దుష్టో నష్టః పయోనిధౌ
ఇక్కడే ఆ దుష్టహృదయుడు, విషంతో కూడిన కాలియుడు నివసిస్తున్నాడు. నేను ఒకసారి అతన్ని ఓడించాను, తరువాత అతను నీటిలో కలిసిపోయాడు.
తేనేయం దూషితా సర్వా యమునా సాగరంగమా న నరైర్ గోధనైర్ వాపి తృషార్తైర్ ఉపభుజ్యతే
అతని వల్ల ఈ యమునా నది మొత్తం కలుషితమయ్యింది. ఇప్పుడు మనుషులు, పశువులు, దాహంతో ఉన్నవారు కూడా ఈ నీటిని ఉపయోగించలేరు.
తద్ అస్య నాగరాజస్య కర్తవ్యో నిగ్రహో మయా నిత్యత్రస్తాః సుఖం యేన చరేయుర్ వ్రజవాసినః
కాబట్టి, ఈ పాము రాజును నేను అదుపు చేయాలి. అప్పుడే ఎప్పుడూ భయపడుతూ ఉండే వ్రజవాసులు సుఖంగా జీవించగలుగుతారు.
ఏతదర్థం నృలోకే ఽస్మిన్న్ అవతారో మయా కృతః యద్ ఏషామ్ ఉత్పథస్థానాం కార్యా శాస్తిర్ దురాత్మనామ్
దుర్మార్గులు తప్పు మార్గంలో నడుస్తున్నప్పుడు వారిని శాసించడానికి నేనే ఈ భూమిలో అవతరించాను.
తద్ ఏతన్ నాతిదూరస్థం కదమ్బమ్ ఉరుశాఖినమ్ అధిరుహ్యోత్పతిష్యామి హ్రదే ఽస్మిఞ్ జీవనాశినః
ఇక్కడ దగ్గరలో ఉన్న పెద్ద కదంబ చెట్టెక్కి, నేను ఈ ప్రాణహానికరమైన హ్రదంలోకి దూకిపోతాను.
ఇత్థం విచిన్త్య బద్ధ్వా చ గాఢం పరికరం తతః నిపపాత హ్రదే తత్ర సర్పరాజస్య వేగతః
ఇలా నిర్ణయించుకొని, తన వస్త్రాన్ని బాగా బిగించి కట్టుకుని, వెంటనే ఆ పామురాజు హ్రదంలోకి వేగంగా దూకాడు.
తేనాపి పతతా తత్ర క్షోభితః స మహాహ్రదః అత్యర్థదూరజాతాంశ్ చ తాంశ్ చాసిఞ్చన్ మహీరుహాన్
ఆయన పడిపోవడంతో ఆ పెద్ద హ్రదం కలియబోసింది. దాని నీరు దూరంగా ఉన్న చెట్లను కూడా తడిపేసింది.
తే ఽహిదుష్టవిషజ్వాలాతప్తామ్బుతపనోక్షితాః జజ్వలుః పాదపాః సద్యో జ్వాలావ్యాప్తదిగన్తరాః
ఆ పామువిష జ్వాలలతో, మంటపట్టిన నీటితో చెట్లు వెంటనే మండిపోయాయి. వాటి మంటలు అన్ని దిక్కులకూ వ్యాపించాయి.
ఆస్ఫోటయామ్ ఆస తదా కృష్ణో నాగహ్రదం భుజైః తచ్ఛబ్దశ్రవణాచ్ చాథ నాగరాజో ఽభ్యుపాగమత్
అప్పుడు కృష్ణుడు తన చేతులతో నాగహ్రదాన్ని బలంగా కొట్టాడు. ఆ శబ్దాన్ని విని నాగరాజు అక్కడికి వచ్చాడు.
ఆతామ్రనయనః కోపాద్ విషజ్వాలాకులైః ఫణైః వృతో మహావిషైశ్ చాన్యైర్ అరుణైర్ అనిలాశనైః
కోపంతో అతని కళ్ళు ఎర్రగా మారాయి. అతని ఫణాలు విషజ్వాలలతో మండిపోతూ, చుట్టూ ఇతర పెద్ద ఎర్ర పాములతో ఉన్నాడు.
నాగపత్న్యశ్ చ శతశో హారిహారోపశోభితాః ప్రకమ్పితతనూత్క్షేపచలత్కుణ్డలకాన్తయః
వందలాది నాగపత్నులు, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, వారి శరీరాలు కంపించుతూ, కుండలాలు ఊగుతూ మెరిసిపోతున్నారు.
తతః ప్రవేష్టితః సర్పైః స కృష్ణో భోగబన్ధనైః దదంశుశ్ చాపి తే కృష్ణం విషజ్వాలావిలైర్ ముఖైః
తర్వాత ఆ పాములు తమ వలయాలతో కృష్ణుడిని చుట్టుముట్టాయి. విషజ్వాలలు పొంగుతున్న నోళ్లతో అతన్ని కొరికాయి.
తం తత్ర పతితం దృష్ట్వా నాగభోగనిపీడితమ్ గోపా వ్రజమ్ ఉపాగత్య చుక్రుశుః శోకలాలసాః
అక్కడ పడిపోయి, నాగపు వలయాల్లో నలిగిపోతున్న కృష్ణుడిని చూసి, గోపులు బాధతో వ్రజకు పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్ళారు.
ఏష కృష్ణో గతో మోహమగ్నో వై కాలియే హ్రదే భక్ష్యతే సర్పరాజేన తద్ ఆగచ్ఛత మా చిరమ్
"కృష్ణుడు స్పృహ కోల్పోయి, కాలియుని హ్రదంలో మునిగిపోయాడు. పామురాజు అతన్ని మింగేస్తున్నాడు — త్వరగా రండి, ఆలస్యం చేయకండి!"
ఏతచ్ ఛ్రుత్వా తతో గోపా వజ్రపాతోపమం వచః గోప్యశ్ చ త్వరితా జగ్ముర్ యశోదాప్రముఖా హ్రదమ్
ఈ గర్జనలాంటివి మాటలు విని, గోపులు, యశోదా ముందుండగా గోపికలు కూడా, హ్రదానికి వేగంగా పరుగెత్తారు.
హా హా క్వాసావ్ ఇతి జనో గోపీనామ్ అతివిహ్వలః యశోదయా సమం భ్రాన్తో ద్రుతః ప్రస్ఖలితో యయౌ
"హాయ్! హాయ్! ఎక్కడ ఉన్నాడు?" అని గోపికలు అత్యంత కలతతో, యశోదాతో కలిసి, తొందరగా పరుగెత్తుతూ, తడబడుతూ వెళ్ళారు.
నన్దగోపశ్ చ గోపాశ్ చ రామశ్ చాద్భుతవిక్రమః త్వరితం యమునాం జగ్ముః కృష్ణదర్శనలాలసాః
నందగోపుడు, ఇతర గోపులు, అద్భుతమైన శక్తి కలిగిన రాముడు — వీరంతా కృష్ణుడిని చూడాలనే ఆత్రుతతో త్వరగా యమునా నదికి వెళ్లారు.
దదృశుశ్ చాపి తే తత్ర సర్పరాజవశంగతమ్ నిష్ప్రయత్నం కృతం కృష్ణం సర్పభోగేన వేష్టితమ్
అక్కడ వారు కృష్ణుడిని పాము రాజు బలానికి లోనై, ఏమీ చేయలేక, ఆ పాము చుట్టూ చుట్టబడి, కదలలేని స్థితిలో చూశారు.
నన్దగోపశ్ చ నిశ్చేష్టః పశ్యన్ పుత్రముఖం భృశమ్ యశోదా చ మహాభాగా బభూవ మునిసత్తమాః
నందుడు తన కుమారుని ముఖాన్ని చూసుకుంటూ, ఏమీ చేయలేక నిలబడి ఉన్నాడు. మహాభాగ్యశాలి యశోద కూడా, మునులారా, తీవ్రంగా కలవరపడి పోయింది.
గోప్యస్ త్వ్ అన్యా రుదత్యశ్ చ దదృశుః శోకకాతరాః ప్రోచుశ్ చ కేశవం ప్రీత్యా భయకాతరగద్గదమ్
ఇతర గోపికలు కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, దుఃఖంతో బాధపడుతూ, కేశవుని చూసి ప్రేమతో, భయంతో వణికిన గొంతుతో మాట్లాడారు.
సర్వా యశోదయా సార్ధం విశామో ఽత్ర మహాహ్రదే నాగరాజస్య నో గన్తుమ్ అస్మాకం యుజ్యతే వ్రజే
మేమంతా యశోదతో కలిసి ఈ పెద్ద చెరువులోకి దిగిపోతాం. పాము రాజు అనుమతించకపోతే, కృష్ణుడి లేకుండా వ్రజకు తిరిగి వెళ్లడం మాకు తగదు.
దివసః కో వినా సూర్యం వినా చన్ద్రేణ కా నిశా వినా దుగ్ధేన కా గావో వినా కృష్ణేన కో వ్రజః వినాకృతా న యాస్యామః కృష్ణేనానేన గోకులమ్
సూర్యుడు లేకుండా దినం ఏమిటి? చంద్రుడు లేకుండా రాత్రి ఎలా ఉంటుంది? పాలు లేకుండా ఆవులు ఎలా ఉంటాయి? కృష్ణుడు లేకుండా వ్రజం ఏమిటి? ఆయన లేకుండా మేము గోకులానికి తిరిగి వెళ్లము.
ఇతి గోపీవచః శ్రుత్వా రౌహిణేయో మహాబలః ఉవాచ గోపాన్ విధురాన్ విలోక్య స్తిమితేక్షణః
గోపికల మాటలు విని, బలమైన రోహిణీపుత్రుడు, దుఃఖంతో మౌనంగా ఉన్న గోపులను చూసి మాట్లాడాడు.
నన్దం చ దీనమ్ అత్యర్థం న్యస్తదృష్టిం సుతాననే మూర్ఛాకులాం యశోదాం చ కృష్ణమాహాత్మ్యసంజ్ఞయా
నందుడు తన కుమారుని ముఖాన్ని చూస్తూ, తీవ్రంగా బాధపడుతూ ఉన్నాడు. యశోద కూడా కృష్ణుని మహిమను ఆలోచిస్తూ, మూర్చిపోయినట్టు ఉంది.
కిమ్ అయం దేవదేవేశ భావో ఽయం మానుషస్ త్వయా వ్యజ్యతే స్వం తమ్ ఆత్మానం కిమ్ అన్యం త్వం న వేత్సి యత్
దేవదేవా, నీవు ఎందుకు మానవ స్వభావాన్ని చూపిస్తున్నావు? నీ నిజమైన స్వరూపాన్ని ప్రదర్శించు. నీవు ఎవరో నీకు తెలియదా?
త్వమ్ అస్య జగతో నాభిః సురాణామ్ ఏవ చాశ్రయః కర్తాపహర్తా పాతా చ త్రైలోక్యం త్వం త్రయీమయః
ఈ జగత్తుకు నీవే కేంద్రం, దేవతలకు ఆశ్రయం నీవే. మూడు లోకాలకు నీవే సృష్టికర్త, సంహారకుడు, రక్షకుడు. మూడు వేదాల సారమూ నీవే.
అత్రావతీర్ణయోః కృష్ణ గోపా ఏవ హి బాన్ధవాః గోప్యశ్ చ సీదతః కస్మాత్ త్వం బన్ధూన్ సముపేక్షసే
ఇక్కడ, కృష్ణా, నీవు అవతరించినప్పుడు గోపులే నీ బంధువులు. గోపికలు ఇక్కడ కూర్చున్నారు. నీవు ఎందుకు నీ బంధువులను పట్టించుకోకుండా ఉన్నావు?
దర్శితో మానుషో భావో దర్శితం బాలచేష్టితమ్ తద్ అయం దమ్యతాం కృష్ణ దురాత్మా దశనాయుధః
నీవు మానవ స్వభావాన్ని, బాల్యచేష్టలను చూపించావు. ఇప్పుడు, కృష్ణా, ఆ దుష్టమైన, పదునైన పళ్లున్న పామును జయించు.
ఇతి సంస్మారితః కృష్ణః స్మితభిన్నౌష్ఠసంపుటః ఆస్ఫాల్య మోచయామ్ ఆస స్వం దేహం భోగబన్ధనాత్
ఇలా గుర్తు చేసినప్పుడు, కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో పెదవులు విప్పి, పాము చుట్టిన బంధాన్ని కొట్టి, తనను తాను విముక్తం చేసుకున్నాడు.
ఆనామ్య చాపి హస్తాభ్యామ్ ఉభాభ్యాం మధ్యమం ఫణమ్ ఆరుహ్య భుగ్నశిరసః ప్రననర్తోరువిక్రమః
తన రెండు చేతులతో మధ్య ఫణంపైకి ఎక్కి, తల వంచి, మహాశక్తితో కృష్ణుడు ఆ ఫణంపై నాట్యం చేశాడు.