గోపపుత్రైః సమం వత్సాంశ్ చారయన్తౌ విచేరతుః కాలేన గచ్ఛతా తౌ తు సప్తవర్షౌ బభూవతుః
గోపపుత్రులతో కలిసి వత్సలను మేపుతూ, అడవిలో సంచరించారు. కాలక్రమంలో ఆ ఇద్దరూ ఏడేళ్ల వయస్సుకు చేరుకున్నారు.
సర్వస్య జగతః పాలౌ వత్సపాలౌ మహావ్రజే ప్రావృట్కాలస్ తతో ఽతీవ మేఘౌఘస్థగితామ్బరః
వత్సలను మేపే ఆ ఇద్దరూ, మహావ్రజంలో మొత్తం లోకానికి రక్షకులయ్యారు. ఆ తరువాత, మేఘాలతో ఆకాశం నిండిపోయిన వానకాలం వచ్చింది.
బభూవ వారిధారాభిర్ ఐక్యం కుర్వన్ దిశామ్ ఇవ ప్రరూఢనవపుష్పాఢ్యా శక్రగోపవృతా మహీ
వర్షపు జలధారలు అన్ని దిక్కులను కలిపినట్లుగా కురిశాయి. కొత్త పువ్వులతో, ఇంద్రగోపాలపురుగులతో భూమి అందంగా మెరిసింది.
యథా మారకతే వాసీత్ పద్మరాగవిభూషితా ఊహుర్ ఉన్మార్గగామీని నిమ్నగామ్భాంసి సర్వతః
పచ్చ ఎమరాల్డుపై ఎర్ర రత్నాలు మెరిసినట్లు, నదులు దారితప్పి ప్రవహించి, చుట్టూ అన్నిటినీ కొట్టుకుపోయాయి.
మనాంసి దుర్వినీతానాం ప్రాప్య లక్ష్మీం నవామ్ ఇవ వికాలే చ యథాకామం వ్రజమ్ ఏత్య మహాబలౌ గోపైః సమానైః సహితౌ చిక్రీడాతే ఽమరావ్ ఇవ
వినయంలేని వారి మనసులు కొత్త అదృష్టం వచ్చినట్టు మారిపోయాయి. ఆ కాలంలో, మహాబలశాలులు ఇద్దరూ, సమానమైన గోపులతో కలిసి వ్రజంలో అమరుల్లా ఆడుకుంటూ ఉన్నారు.
ఏకదా తు వినా రామం కృష్ణో వృన్దావనం యయౌ విచచార వృతో గోపైర్ వన్యపుష్పస్రగుజ్జ్వలః
ఒక రోజు రాముడు లేకుండా, కృష్ణుడు వృందావనానికి వెళ్లాడు. గోపాలులతో చుట్టూ ఉండి, అడవి పువ్వుల హారాలతో ప్రకాశిస్తూ అక్కడ సంచరించాడు.
స జగామాథ కాలిన్దీం లోలకల్లోలశాలినీమ్ తీరసంలగ్నఫేనౌఘైర్ హసన్తీమ్ ఇవ సర్వతః
ఆ తరువాత, అలలు ఉల్లాసంగా ఆడుతున్న, తీరం మీద నురుగు గుత్తులతో చుట్టూ నవ్వుతున్నట్లుగా కనిపించే యమునా నదికి వెళ్లాడు.
తస్యాం చాతిమహాభీమం విషాగ్నికణదూషితమ్ హ్రదం కాలీయనాగస్య దదర్శాతివిభీషణమ్
అక్కడ, విషపు అగ్ని చుక్కలతో కలిసిపోయిన, భయంకరమైన, కాలీయ సర్పం నివసించే అతి భయానకమైన చెరువు కృష్ణుడు చూశాడు.
విషాగ్నినా విసరతా దగ్ధతీరమహాతరుమ్ వాతాహతామ్బువిక్షేపస్పర్శదగ్ధవిహంగమమ్
విషం మంటలతో నదికట్టపై ఉన్న పెద్ద చెట్లు కాలిపోయాయి. గాలి తోడుగా నీటి చిమ్ముర్లు పక్షులను తాకి, అవి కూడా కాలిపోయాయి.
తమ్ అతీవ మహారౌద్రం మృత్యువక్త్రమ్ ఇవాపరమ్ విలోక్య చిన్తయామ్ ఆస భగవాన్ మధుసూదనః
అంత భయంకరమైన దృశ్యాన్ని, మరణం నోటిలా ఉన్న దాన్ని చూసి, భగవంతుడు మధుసూదనుడు లోలోపల ఆలోచించసాగాడు.
అస్మిన్ వసతి దుష్టాత్మా కాలీయో ఽసౌ విషాయుధః యో మయా నిర్జితస్ త్యక్త్వా దుష్టో నష్టః పయోనిధౌ
ఇక్కడే ఆ దుష్టహృదయుడు, విషంతో కూడిన కాలియుడు నివసిస్తున్నాడు. నేను ఒకసారి అతన్ని ఓడించాను, తరువాత అతను నీటిలో కలిసిపోయాడు.
తేనేయం దూషితా సర్వా యమునా సాగరంగమా న నరైర్ గోధనైర్ వాపి తృషార్తైర్ ఉపభుజ్యతే
అతని వల్ల ఈ యమునా నది మొత్తం కలుషితమయ్యింది. ఇప్పుడు మనుషులు, పశువులు, దాహంతో ఉన్నవారు కూడా ఈ నీటిని ఉపయోగించలేరు.
తద్ అస్య నాగరాజస్య కర్తవ్యో నిగ్రహో మయా నిత్యత్రస్తాః సుఖం యేన చరేయుర్ వ్రజవాసినః
కాబట్టి, ఈ పాము రాజును నేను అదుపు చేయాలి. అప్పుడే ఎప్పుడూ భయపడుతూ ఉండే వ్రజవాసులు సుఖంగా జీవించగలుగుతారు.
ఏతదర్థం నృలోకే ఽస్మిన్న్ అవతారో మయా కృతః యద్ ఏషామ్ ఉత్పథస్థానాం కార్యా శాస్తిర్ దురాత్మనామ్
దుర్మార్గులు తప్పు మార్గంలో నడుస్తున్నప్పుడు వారిని శాసించడానికి నేనే ఈ భూమిలో అవతరించాను.
తద్ ఏతన్ నాతిదూరస్థం కదమ్బమ్ ఉరుశాఖినమ్ అధిరుహ్యోత్పతిష్యామి హ్రదే ఽస్మిఞ్ జీవనాశినః
ఇక్కడ దగ్గరలో ఉన్న పెద్ద కదంబ చెట్టెక్కి, నేను ఈ ప్రాణహానికరమైన హ్రదంలోకి దూకిపోతాను.
ఇత్థం విచిన్త్య బద్ధ్వా చ గాఢం పరికరం తతః నిపపాత హ్రదే తత్ర సర్పరాజస్య వేగతః
ఇలా నిర్ణయించుకొని, తన వస్త్రాన్ని బాగా బిగించి కట్టుకుని, వెంటనే ఆ పామురాజు హ్రదంలోకి వేగంగా దూకాడు.
తేనాపి పతతా తత్ర క్షోభితః స మహాహ్రదః అత్యర్థదూరజాతాంశ్ చ తాంశ్ చాసిఞ్చన్ మహీరుహాన్
ఆయన పడిపోవడంతో ఆ పెద్ద హ్రదం కలియబోసింది. దాని నీరు దూరంగా ఉన్న చెట్లను కూడా తడిపేసింది.
తే ఽహిదుష్టవిషజ్వాలాతప్తామ్బుతపనోక్షితాః జజ్వలుః పాదపాః సద్యో జ్వాలావ్యాప్తదిగన్తరాః
ఆ పామువిష జ్వాలలతో, మంటపట్టిన నీటితో చెట్లు వెంటనే మండిపోయాయి. వాటి మంటలు అన్ని దిక్కులకూ వ్యాపించాయి.
ఆస్ఫోటయామ్ ఆస తదా కృష్ణో నాగహ్రదం భుజైః తచ్ఛబ్దశ్రవణాచ్ చాథ నాగరాజో ఽభ్యుపాగమత్
అప్పుడు కృష్ణుడు తన చేతులతో నాగహ్రదాన్ని బలంగా కొట్టాడు. ఆ శబ్దాన్ని విని నాగరాజు అక్కడికి వచ్చాడు.
ఆతామ్రనయనః కోపాద్ విషజ్వాలాకులైః ఫణైః వృతో మహావిషైశ్ చాన్యైర్ అరుణైర్ అనిలాశనైః
కోపంతో అతని కళ్ళు ఎర్రగా మారాయి. అతని ఫణాలు విషజ్వాలలతో మండిపోతూ, చుట్టూ ఇతర పెద్ద ఎర్ర పాములతో ఉన్నాడు.
నాగపత్న్యశ్ చ శతశో హారిహారోపశోభితాః ప్రకమ్పితతనూత్క్షేపచలత్కుణ్డలకాన్తయః
వందలాది నాగపత్నులు, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, వారి శరీరాలు కంపించుతూ, కుండలాలు ఊగుతూ మెరిసిపోతున్నారు.
తతః ప్రవేష్టితః సర్పైః స కృష్ణో భోగబన్ధనైః దదంశుశ్ చాపి తే కృష్ణం విషజ్వాలావిలైర్ ముఖైః
తర్వాత ఆ పాములు తమ వలయాలతో కృష్ణుడిని చుట్టుముట్టాయి. విషజ్వాలలు పొంగుతున్న నోళ్లతో అతన్ని కొరికాయి.
తం తత్ర పతితం దృష్ట్వా నాగభోగనిపీడితమ్ గోపా వ్రజమ్ ఉపాగత్య చుక్రుశుః శోకలాలసాః
అక్కడ పడిపోయి, నాగపు వలయాల్లో నలిగిపోతున్న కృష్ణుడిని చూసి, గోపులు బాధతో వ్రజకు పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్ళారు.
ఏష కృష్ణో గతో మోహమగ్నో వై కాలియే హ్రదే భక్ష్యతే సర్పరాజేన తద్ ఆగచ్ఛత మా చిరమ్
"కృష్ణుడు స్పృహ కోల్పోయి, కాలియుని హ్రదంలో మునిగిపోయాడు. పామురాజు అతన్ని మింగేస్తున్నాడు — త్వరగా రండి, ఆలస్యం చేయకండి!"
ఏతచ్ ఛ్రుత్వా తతో గోపా వజ్రపాతోపమం వచః గోప్యశ్ చ త్వరితా జగ్ముర్ యశోదాప్రముఖా హ్రదమ్
ఈ గర్జనలాంటివి మాటలు విని, గోపులు, యశోదా ముందుండగా గోపికలు కూడా, హ్రదానికి వేగంగా పరుగెత్తారు.
హా హా క్వాసావ్ ఇతి జనో గోపీనామ్ అతివిహ్వలః యశోదయా సమం భ్రాన్తో ద్రుతః ప్రస్ఖలితో యయౌ
"హాయ్! హాయ్! ఎక్కడ ఉన్నాడు?" అని గోపికలు అత్యంత కలతతో, యశోదాతో కలిసి, తొందరగా పరుగెత్తుతూ, తడబడుతూ వెళ్ళారు.
నన్దగోపశ్ చ గోపాశ్ చ రామశ్ చాద్భుతవిక్రమః త్వరితం యమునాం జగ్ముః కృష్ణదర్శనలాలసాః
నందగోపుడు, ఇతర గోపులు, అద్భుతమైన శక్తి కలిగిన రాముడు — వీరంతా కృష్ణుడిని చూడాలనే ఆత్రుతతో త్వరగా యమునా నదికి వెళ్లారు.
దదృశుశ్ చాపి తే తత్ర సర్పరాజవశంగతమ్ నిష్ప్రయత్నం కృతం కృష్ణం సర్పభోగేన వేష్టితమ్
అక్కడ వారు కృష్ణుడిని పాము రాజు బలానికి లోనై, ఏమీ చేయలేక, ఆ పాము చుట్టూ చుట్టబడి, కదలలేని స్థితిలో చూశారు.
నన్దగోపశ్ చ నిశ్చేష్టః పశ్యన్ పుత్రముఖం భృశమ్ యశోదా చ మహాభాగా బభూవ మునిసత్తమాః
నందుడు తన కుమారుని ముఖాన్ని చూసుకుంటూ, ఏమీ చేయలేక నిలబడి ఉన్నాడు. మహాభాగ్యశాలి యశోద కూడా, మునులారా, తీవ్రంగా కలవరపడి పోయింది.
గోప్యస్ త్వ్ అన్యా రుదత్యశ్ చ దదృశుః శోకకాతరాః ప్రోచుశ్ చ కేశవం ప్రీత్యా భయకాతరగద్గదమ్
ఇతర గోపికలు కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, దుఃఖంతో బాధపడుతూ, కేశవుని చూసి ప్రేమతో, భయంతో వణికిన గొంతుతో మాట్లాడారు.