గుహ్యం స జఠరం విష్ణుర్ జఙ్ఘాపాదౌ జనార్దనః వామనో రక్షతు సదా భవన్తం యః క్షణాద్ అభూత్
విష్ణువు నీ రహస్యభాగాలను, జనార్దనుడు నీ కాళ్లు, తొడలను, క్షణంలో అవతరించిన వామనుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.
త్రివిక్రమక్రమాక్రాన్తత్రైలోక్యస్ఫురదాయుధః శిరస్ తే పాతు గోవిన్దః కణ్ఠం రక్షతు కేశవః
మూడు లోకాలను త్రివిక్రముడిగా అడుగుపెట్టి, ఆయుధాలు మెరిసే గోవిందుడు నీ తలను, కేశవుడు నీ మెడను రక్షించుగాక.
ముఖబాహూ ప్రబాహూ చ మనః సర్వేన్ద్రియాణి చ రక్షత్వ్ అవ్యాహతైశ్వర్యస్ తవ నారాయణో ఽవ్యయః
అఖండ ఐశ్వర్యంతో ఉన్న, నశించని నారాయణుడు నీ ముఖం, చేతులు, మనస్సు, అన్ని ఇంద్రియాలను రక్షించుగాక.
త్వాం దిక్షు పాతు వైకుణ్ఠో విదిక్షు మధుసూదనః హృషీకేశో ఽమ్బరే భూమౌ రక్షతు త్వాం మహీధరః
ప్రతిదిక్కులో వైకుంఠుడు, మధ్యదిక్కుల్లో మధుసూదనుడు, ఆకాశంలో హృషీకేశుడు, భూమిపై మహీధరుడు నిన్ను రక్షించుగాక.
ఏవం కృతస్వస్త్యయనో నన్దగోపేన బాలకః శాయితః శకటస్యాధో బాలపర్యఙ్కికాతలే
ఇలా నందుడు శుభకార్యాన్ని చేసి, ఆ బాలుడిని శకటానికి కింద చిన్న మంచంపై పడుకోబెట్టాడు.
తే చ గోపా మహద్ దృష్ట్వా పూతనాయాః కలేవరమ్ మృతాయాః పరమం త్రాసం విస్మయం చ తదా యయుః
పూతన మరణించిన శరీరం ఎంత పెద్దదిగా ఉందో చూసి, ఆ గోపులు భయంతో, ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు.
కదాచిచ్ ఛకటస్యాధః శయానో మధుసూదనః చిక్షేప చరణావ్ ఊర్ధ్వం స్తనార్థీ ప్రరురోద చ
ఒకసారి మధుసూదనుడు శకటానికి కింద పడుకుని, తల్లి పాల కోసం కాలిని పైకి ఎత్తి, ఏడవడం మొదలుపెట్టాడు.
తస్య పాదప్రహారేణ శకటం పరివర్తితమ్ విధ్వస్తభాణ్డకుమ్భం తద్ విపరీతం పపాత వై
ఆ బాలుడు కాలితో తన్నడంతో శకటం తలకిందులైంది. అందులోని పాత్రలు, కుండలు పగిలిపోయి, శకటం మరోవైపు పడిపోయింది.
తతో హాహాకృతః సర్వో గోపగోపీజనో ద్విజాః ఆజగామ తదా జ్ఞాత్వా బాలమ్ ఉత్తానశాయినమ్
అంతటా గోపులు, గోపికలు భయంతో అరుస్తూ, అక్కడికి పరుగెత్తి వచ్చారు. వారు బాలుడు వెనక్కి పడుకుని ఉన్నదాన్ని చూశారు.
గోపాః కేనేతి జగదుః శకటం పరివర్తితమ్ తత్రైవ బాలకాః ప్రోచుర్ బాలేనానేన పాతితమ్
గోపులు, 'ఈ శకటం ఎవరు తలకిందులేశారు?' అని అడిగారు. అక్కడ ఉన్న పిల్లలు, 'ఈ బాలుడే పడేశాడు' అని చెప్పారు.
రుదతా దృష్టమ్ అస్మాభిః పాదవిక్షేపతాడితమ్ శకటం పరివృత్తం వై నైతద్ అన్యస్య చేష్టితమ్
'మేము ఏడుస్తూ, కాలితో తన్నినదాన్ని చూశాం. శకటం తలకిందులైంది. ఇది మరెవ్వరూ చేయలేదు' అని పిల్లలు చెప్పారు.
తతః పునర్ అతీవాసన్ గోపా విస్మితచేతసః నన్దగోపో ఽపి జగ్రాహ బాలమ్ అత్యన్తవిస్మితః
అంతటా గోపులు ఆశ్చర్యంతో మౌనంగా కూర్చున్నారు. నందుడు కూడా ఆశ్చర్యంతో ఆ బాలుణ్ని తీసుకున్నాడు.
యశోదా విస్మయారూఢా భగ్నభాణ్డకపాలకమ్ శకటం చార్చయామ్ ఆస దధిపుష్పఫలాక్షతైః
యశోదా ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి, పగిలిన మట్టి పాత్ర ముక్కల్ని, తలక్రిందులైన బండిని, పెరుగు, పువ్వులు, పండ్లు, అక్షతలతో పూజ చేసింది.
గర్గశ్ చ గోకులే తత్ర వసుదేవప్రచోదితః ప్రచ్ఛన్న ఏవ గోపానాం సంస్కారమ్ అకరోత్ తయోః
ఆ గోకులంలో వసుదేవుడు చెప్పినట్లు గర్గుడు, గోపాలులకు తెలియకుండా, ఆ ఇద్దరు పిల్లలకు సంస్కారాలు చేశాడు.
జ్యేష్ఠం చ రామమ్ ఇత్య్ ఆహ కృష్ణం చైవ తథాపరమ్ గర్గో మతిమతాం శ్రేష్ఠో నామ కుర్వన్ మహామతిః
పెద్దవాడిని రాముడు అని, మరొకరిని కృష్ణుడు అని, జ్ఞానుల్లో గొప్పవాడైన గర్గుడు వివేకంతో పేర్లు పెట్టాడు.
అల్పేనైవ హి కాలేన విజ్ఞాతౌ తౌ మహాబలౌ ఘృష్టజానుకరౌ విప్రా బభూవతుర్ ఉభావ్ అపి
కొంత కాలంలోనే ఆ ఇద్దరు బలవంతులు, ఆడుకుంటూ మోకాళ్ళు గాయపడిన వారు, బ్రాహ్మణులకు ప్రసిద్ధులయ్యారు.
కరీషభస్మదిగ్ధాఙ్గౌ భ్రమమాణావ్ ఇతస్ తతః న నివారయితుం శక్తా యశోదా తౌ న రోహిణీ
వెదురు బూడిదను ఒంటికి పట్టుకుని, ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ, యశోదా గానీ, రోహిణి గానీ వారిని ఆపలేకపోయారు.
గోవాటమధ్యే క్రీడన్తౌ వత్సవాటగతౌ పునః తదహర్జాతగోవత్సపుచ్ఛాకర్షణతత్పరౌ
గోవుల పెనులో ఆడుకుంటూ, మళ్లీ దూడల పెనుకు వెళ్లి, అదే రోజున పుట్టిన దూడల పుంజాలను లాగడంలో మునిగిపోయారు.
యదా యశోదా తౌ బాలావ్ ఏకస్థానచరావ్ ఉభౌ శశాక నో వారయితుం క్రీడన్తావ్ అతిచఞ్చలౌ
యశోదా ఆ ఇద్దరు పిల్లలు ఒకచోట కలిసి ఆడుతున్నప్పుడు చూసినా, వారి చంచలమైన ఆటలను ఆపలేకపోయింది.
దామ్నా బద్ధ్వా తదా మధ్యే నిబబన్ధ ఉలూఖలే కృష్ణమ్ అక్లిష్టకర్మాణమ్ ఆహ చేదమ్ అమర్షితా
ఆ సమయంలో, అసహనంతో యశోదా, తప్పు చేయని కృష్ణుణ్ని మధ్యలో ఉన్న ఉలూఖలానికి దారంతో కట్టి, ఇలా చెప్పింది.
యది శక్తో ఽసి గచ్ఛ త్వమ్ అతిచఞ్చలచేష్టిత
‘‘నీకు శక్తి ఉంటే, నీ చంచలమైన ప్రవర్తనతో ఇప్పుడు పోదువా!’’ అని యశోదా అన్నది.
ఇత్య్ ఉక్త్వా చ నిజం కర్మ సా చకార కుటుమ్బినీ వ్యగ్రాయామ్ అథ తస్యాం స కర్షమాణ ఉలూఖలమ్
ఇలా చెప్పి, యశోదా తన ఇంటి పనుల్లో నిమగ్నమైంది. ఆమె బిజీగా ఉండగా, కృష్ణుడు ఉలూఖలాన్ని లాగడం మొదలుపెట్టాడు.
యమలార్జునయోర్ మధ్యే జగామ కమలేక్షణః కర్షతా వృక్షయోర్ మధ్యే తిర్యగ్ ఏవమ్ ఉలూఖలమ్
తామరపువ్వు కన్నులవాడు, ఉలూఖలాన్ని లాగుతూ, యమలార్జున వృక్షాల మధ్యకు వెళ్ళాడు.
భగ్నావ్ ఉత్తుఙ్గశాఖాగ్రౌ తేన తౌ యమలార్జునౌ తతః కటకటాశబ్దసమాకర్ణనకాతరః
ఆ కృష్ణుడు లాగడంతో, ఆ రెండు యమలార్జున వృక్షాలు, ఎత్తైన కొమ్మలతో కూడినవి, విరిగిపోయాయి. ఆ పెద్ద శబ్దం విని అందరూ భయపడ్డారు.
ఆజగామ వ్రజజనో దదృశే చ మహాద్రుమౌ భగ్నస్కన్ధౌ నిపాతితౌ భగ్నశాఖౌ మహీతలే
వ్రజవాసులు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి, రెండు పెద్ద చెట్లు, కాండాలు విరిగి, కొమ్మలు పగిలి, నేలపై పడిపోవడం చూశారు.
దదర్శ చాల్పదన్తాస్యం స్మితహాసం చ బాలకమ్ తయోర్ మధ్యగతం బద్ధం దామ్నా గాఢం తథోదరే
వారు, కొద్ది పళ్లతో, నవ్వుతో ఉన్న చిన్నవాడిని, రెండు చెట్ల మధ్య, బలంగా పొట్టకు దారంతో కట్టబడి ఉన్న కృష్ణుణ్ని చూశారు.
తతశ్ చ దామోదరతాం స యయౌ దామబన్ధనాత్ గోపవృద్ధాస్ తతః సర్వే నన్దగోపపురోగమాః
ఆ దారంతో కట్టబడిన కారణంగా, అప్పటి నుండి ఆయన దామోదరుడు అనే పేరు పొందాడు. ఆ తరువాత నందగోపుడు ముందుండి, గోపవృద్ధులు అందరూ అక్కడికి వచ్చారు.
మన్త్రయామ్ ఆసుర్ ఉద్విగ్నా మహోత్పాతాతిభీరవః స్థానేనేహ న నః కార్యం వ్రజామో ఽన్యన్ మహావనమ్
ఈ భయంకరమైన అపశకునాల వల్ల, భయంతో వ్రజవాసులు పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు: ‘‘ఇక్కడ ఉండటం మంచిది కాదు; మనం ఇంకొక పెద్ద అడవికి వెళ్ళిపోదాం’’ అన్నారు.
ఉత్పాతా బహవో హ్య్ అత్ర దృశ్యన్తే నాశహేతవః పూతనాయా వినాశశ్ చ శకటస్య విపర్యయః
ఇక్కడ ఎన్నో అపశకునాలు కనబడుతున్నాయి, ఇవన్నీ నాశనానికి కారణాలు: పూతన మరణం, బండి తలక్రిందులవడం—
వినా వాతాదిదోషేణ ద్రుమయోః పతనం తథా వృన్దావనమ్ ఇతః స్థానాత్ తస్మాద్ గచ్ఛామ మా చిరమ్
గాలి లేకపోయినా, ఇంకేమీ కారణం లేకపోయినా, చెట్లు పడిపోవడం కూడా జరిగింది. అందుకే, ఇక్కడ నుండి వృందావనానికి త్వరగా వెళ్ళిపోదాం.