సూక్ష్మాతిసూక్ష్మం చ బృహత్ప్రమాణం గరీయసామ్ అప్య్ అతిగౌరవాత్మన్ ప్రధానబుద్ధీన్ద్రియవాక్ప్రధాన మూలాపరాత్మన్ భగవన్ ప్రసీద
సూక్ష్మమైనవాడా, అత్యంత సూక్ష్ముడా, విస్తారమైనవాడా, గొప్పవారికన్నా గొప్పవాడా, ప్రకృతి, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు, వాక్కు, వాటి మూలమైన పరాత్మా! భగవంతుడా, దయచూపు.
ఏషా మహీ దేవ మహీప్రసూతైర్ మహాసురైః పీడితశైలబన్ధా పరాయణం త్వాం జగతామ్ ఉపైతి భారావతారార్థమ్ అపారపారమ్
దేవా! ఈ భూమి, భూమిలో పుట్టిన మహాసురులు, పర్వతాల బంధనంతో బాధపడుతూ, భరించలేని భారాన్ని తీయాలని, లోకాలకు పరమాశ్రయమైన నిన్ను ఆశ్రయిస్తోంది.
ఏతే వయం వృత్రరిపుస్ తథాయం నాసత్యదస్రౌ వరుణస్ తథైషః ఇమే చ రుద్రా వసవః ససూర్యాః సమీరణాగ్నిప్రముఖాస్ తథాన్యే
ఇక్కడ మేము, వృత్రుని సంహరించినవాడు, ఈ ఇద్దరు అశ్వినీదేవతలు, వరుణుడు, ఈయన, రుద్రులు, వసువులు, సూర్యునితో పాటు, వాయువు, అగ్ని మొదలైనవారు ఉన్నారు.
సురాః సమస్తాః సురనాథ కార్యమ్ ఏభిర్ మయా యచ్ చ తద్ ఈశ సర్వమ్ ఆజ్ఞాపయాజ్ఞాం ప్రతిపాలయన్తస్ తవైవ తిష్ఠామ సదాస్తదోషాః
దేవతల అధిపతీ! ఈ కార్యానికి అందరు దేవతలు ఇక్కడ చేరారు. నేను చేసినది కూడా నీ ఆజ్ఞకే. ప్రభూ! మేము ఎప్పుడూ నీ ఆజ్ఞను పాటిస్తూ, తప్పుల్లేకుండా నిలుస్తాము.
ఏవం సంస్తూయమానస్ తు భగవాన్ పరమేశ్వరః ఉజ్జహారాత్మనః కేశౌ సితకృష్ణౌ ద్విజోత్తమాః
ఇలా స్తుతించబడిన పరమేశ్వరుడు, తనలోంచి ఒక తెలుపు, ఒక నలుపు వెంట్రుకను తీసి చూపించాడు, ద్విజశ్రేష్ఠులారా!
ఉవాచ చ సురాన్ ఏతౌ మత్కేశౌ వసుధాతలే అవతీర్య భువో భారక్లేశహానిం కరిష్యతః
ఆయన దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: నా ఈ రెండు వెంట్రుకలు భూమిపై అవతరించి, భూమి భారాన్ని కలిగించే బాధను తొలగిస్తాయి.
సురాశ్ చ సకలాః స్వాంశైర్ అవతీర్య మహీతలే కుర్వన్తు యుద్ధమ్ ఉన్మత్తైః పూర్వోత్పన్నైర్ మహాసురైః
అందరు దేవతలు తమ తమ అంశాలతో భూమిపై అవతరించి, పూర్వం పుట్టిన పిచ్చి మహాసురులతో యుద్ధం చేయాలి.
తతః క్షయమ్ అశేషాస్ తే దైతేయా ధరణీతలే ప్రయాస్యన్తి న సందేహో నానాయుధవిచూర్ణితాః
అప్పుడప్పుడు ఆ దైత్యులు భూమిపై పూర్తిగా నాశనం అవుతారు; వివిధ ఆయుధాలతో ఛిద్రం చేయబడతారు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
వసుదేవస్య యా పత్నీ దేవకీ దేవతోపమా తస్యా గర్భో ఽష్టమో ఽయం తు మత్కేశో భవితా సురాః
వసుదేవుని భార్య దేవకీ, దేవతలకు సమానమైనవారు, ఆమెకు ఎనిమిదవ గర్భంగా నా వెంట్రుక అవతరిస్తుంది, దేవతలారా!
అవతీర్య చ తత్రాయం కంసం ఘాతయితా భువి కాలనేమిసముద్భూతమ్ ఇత్య్ ఉక్త్వాన్తర్దధే హరిః
అక్కడ అవతరించి, ఆ కంసుని, కాలనేమి వంశంలో పుట్టినవాడిని, సంహరిస్తాడు. ఇలా చెప్పి హరిదేవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు.
అదృశ్యాయ తతస్ తే ఽపి ప్రణిపత్య మహాత్మనే మేరుపృష్ఠం సురా జగ్ముర్ అవతేరుశ్ చ భూతలే
ఆయన కనబడకపోయినా, వారు కూడా ఆ మహాత్మునికి నమస్కరించి, మేరు పర్వత శిఖరానికి వెళ్లి, అక్కడినుంచి భూమిపై అవతరించారు.
కంసాయ చాష్టమో గర్భో దేవక్యా ధరణీతలే భవిష్యతీత్య్ ఆచచక్షే భగవాన్ నారదో మునిః
భూమిపై దేవకీకి ఎనిమిదవ గర్భం కంసుని కోసం జన్మిస్తుంది అని భగవాన్ నారదముని ప్రకటించాడు.
కంసో ఽపి తద్ ఉపశ్రుత్య నారదాత్ కుపితస్ తతః దేవకీం వసుదేవం చ గృహే గుప్తావ్ అధారయత్
నారదుడు చెప్పిన మాటలు విని, కంసుడు కోపంతో దేవకిని, వసుదేవునిని తన ఇంట్లో కఠినంగా కాపాడిస్తూ బంధించాడు.
జాతం జాతం చ కంసాయ తేనైవోక్తం యథా పురా తథైవ వసుదేవో ఽపి పుత్రమ్ అర్పితవాన్ ద్విజాః
మునులారా! అప్పటిలాగే, ప్రతి సారి దేవకికి బిడ్డ పుట్టినప్పుడు, వసుదేవుడు ఆ శిశువును కంసునికి అప్పగించేవాడు.
హిరణ్యకశిపోః పుత్రాః షడ్గర్భా ఇతి విశ్రుతాః విష్ణుప్రయుక్తా తాన్ నిద్రా క్రమాద్ గర్భే న్యయోజయత్
హిరణ్యకశిపునికి ప్రసిద్ధమైన ఆరు కుమారులు, విష్ణువు సంకల్పంతో, నిద్రా దేవత ద్వారా ఒక్కొక్కరుగా గర్భంలోకి పంపబడ్డారు.
యోగనిద్రా మహామాయా వైష్ణవీ మోహితం యయా అవిద్యయా జగత్ సర్వం తామ్ ఆహ భగవాన్ హరిః
యోగనిద్ర అనే మహామాయ, వైష్ణవి శక్తి, యావత్ ప్రపంచాన్ని అజ్ఞానంతో మాయలో పడేసే ఆమెను భగవంతుడు హరిదేవుడు ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛ నిద్రే మమాదేశాత్ పాతాలతలసంశ్రయాన్ ఏకైకశ్యేన షడ్గర్భాన్ దేవకీజఠరే నయ
నిద్రా! నా ఆజ్ఞతో పాతాళంలో ఉన్న ఆ ఆరు గర్భాలను ఒక్కొక్కరుగా తీసుకుని దేవకికి గర్భంలో పెట్టు.
హతేషు తేషు కంసేన శేషాఖ్యో ఽంశస్ తతో ఽనఘః అంశాంశేనోదరే తస్యాః సప్తమః సంభవిష్యతి
ఆ ఆరుగురిని కంసుడు చంపిన తరువాత, పాపరహితుడైన శేషుడు తన అంసంతో ఏడవవాడిగా ఆమె గర్భంలో అవతరిస్తాడు.
గోకులే వసుదేవస్య భార్యా వై రోహిణీ స్థితా తస్యాః ప్రసూతిసమయే గర్భో నేయస్ త్వయోదరమ్
గోకులంలో వసుదేవుని భార్య రోహిణి ఉంది. ఆమె ప్రసవ సమయంలో, నీవు ఆ గర్భాన్ని ఆమె గర్భంలోకి మార్చాలి.
సప్తమో భోజరాజస్య భయాద్ రోధోపరోధతః దేవక్యాః పతితో గర్భ ఇతి లోకో వదిష్యతి
భోజరాజు భయంతో, అడ్డంకులు కలగడం వల్ల, దేవకికి ఉన్న ఏడవ గర్భం పడిపోయిందని జనాలు చెప్పుకుంటారు.
గర్భసంకర్షణాత్ సో ఽథ లోకే సంకర్షణేతి వై సంజ్ఞామ్ అవాప్స్యతే వీరః శ్వేతాద్రిశిఖరోపమః
ఆ గర్భాన్ని మార్చినందువల్ల, అతడిని లోకంలో సంకర్షణుడని పిలుస్తారు. అతడు తెల్లపర్వత శిఖరంలా ప్రకాశించే వీరుడు.
తతో ఽహం సంభవిష్యామి దేవకీజఠరే శుభే గర్భే త్వయా యశోదాయా గన్తవ్యమ్ అవిలమ్బితమ్
తర్వాత నేను పవిత్రమైన దేవకికి గర్భంలో జన్మిస్తాను. నీవు ఆలస్యం చేయకుండా యశోద వద్దకు వెళ్లాలి.
ప్రావృట్కాలే చ నభసి కృష్ణాష్టమ్యామ్ అహం నిశి ఉత్పత్స్యామి నవమ్యాం చ ప్రసూతిం త్వమ్ అవాప్స్యసి
వర్షాకాలంలో, కృష్ణాష్టమి రాత్రి నేను జన్మిస్తాను. నవమి రోజున నీవు ప్రసవిస్తావు.
యశోదాశయనే మాం తు దేవక్యాస్ త్వామ్ అనిన్దితే మచ్ఛక్తిప్రేరితమతిర్ వసుదేవో నయిష్యతి
యశోదా పడకపై నన్ను ఉంచుతారు. నిస్సందేహంగా, నా శక్తి ప్రేరణతో వసుదేవుడు నిన్ను దేవకిని నుండి తీసుకెళ్తాడు.
కంసశ్ చ త్వామ్ ఉపాదాయ దేవి శైలశిలాతలే ప్రక్షేప్స్యత్య్ అన్తరిక్షే చ త్వం స్థానం సమవాప్స్యసి
దేవీ! కంసుడు నిన్ను పట్టుకుని కొండపై రాయిమీద పడేస్తాడు. కానీ నీవు ఆకాశంలో నీ స్థానం పొందుతావు.
తతస్ త్వాం శతధా శక్రః ప్రణమ్య మమ గౌరవాత్ ప్రణిపాతానతశిరా భగినీత్వే గ్రహీష్యతి
తర్వాత, నా గౌరవార్థంగా శిరస్సు వంచి నమస్కరించిన ఇంద్రుడు, నిన్ను వంద భాగాలుగా విభజించిన తరువాత తన అక్కగా స్వీకరిస్తాడు.
తతః శుమ్భనిశుమ్భాదీన్ హత్వా దైత్యాన్ సహస్రశః స్థానైర్ అనేకైః పృథివీమ్ అశేషాం మణ్డయిష్యసి
ఆ తరువాత, శుంభుడు, నిశుంభుడు మరియు వేలాది దానవులను సంహరించి, అనేక స్థలాలతో భూమిని అలంకరిస్తావు.
త్వం భూతిః సంనతిః కీర్తిః కాన్తిర్ వై పృథివీ ధృతిః లజ్జా పుష్టిర్ ఉషా యా చ కాచిద్ అన్యా త్వమ్ ఏవ సా
నీవే ఐశ్వర్యం, వినయం, కీర్తి, అందం, భూమి, ధైర్యం, లజ్జ, పోషణ, ఉదయం, ఇంకా ఏదైనా ఉన్నదీ నీవే.
యే త్వామ్ ఆర్యేతి దుర్గేతి వేదగర్భే ఽమ్బికేతి చ భద్రేతి భద్రకాలీతి క్షేమ్యా క్షేమంకరీతి చ
నిన్ను ఆర్య, దుర్గ, వేదాల్లో అంబికా, భద్ర, భద్రకాళి, క్షేమ్య, క్షేమంకరి అని పిలిచేవారు—
ప్రాతశ్ చైవాపరాహ్ణే చ స్తోష్యన్త్య్ ఆనమ్రమూర్తయః తేషాం హి వాఞ్ఛితం సర్వం మత్ప్రసాదాద్ భవిష్యతి
ప్రభాతంలోనూ, మధ్యాహ్నంలోనూ, వినయంగా ఉన్న వారు నిన్ను స్తుతిస్తారు. నా అనుగ్రహంతో వారి కోరికలు అన్నీ నెరవేరతాయి.