నిహత్య దానవాన్ భీమాన్ భుక్తవాన్ భువనత్రయమ్ ద్వితీయే చ యుగే ప్రాప్తే త్రేతాయాం రాక్షసాధిపః
భయంకరమైన దానవులను సంహరించి, మూడు లోకాలను అనుభవించాడు. రెండవ యుగమైన త్రేతా యుగంలో రాక్షసాధిపతి ప్రబలించాడు.
బభూవ సుమహావీర్యో దశగ్రీవః ప్రతాపవాన్ దశ వర్షసహస్రాణి నిరాహారో జితేన్ద్రియః
అతడు అత్యంత పరాక్రమశాలి, దశగ్రీవుడు. పది వేలు సంవత్సరాలు ఆహారం లేకుండా, ఇంద్రియాలను జయించి తపస్సు చేశాడు.
చచార వ్రతమ్ అత్యుగ్రం తపః పరమదుశ్చరమ్ తపసా తేన తుష్టో ఽహం వరం తస్మై ప్రదత్తవాన్
అతడు అత్యంత ఘోరమైన వ్రతాన్ని, అత్యంత కఠినమైన తపస్సు ఆచరించాడు. ఆ తపస్సుతో నేను సంతోషించి, అతనికి వరం ఇచ్చాను.
అవధ్యః సర్వదేవానాం స దైత్యోరగరక్షసామ్ శాపప్రహరణైర్ ఉగ్రైర్ అవధ్యో యమకింకరైః
అతడు అన్ని దేవతలకు, దైత్యులకు, నాగులకు, రాక్షసులకు, శాపాల వంటి ఘోర ఆయుధాలకు, యముని సేవకులకు కూడా అవధ్యుడయ్యాడు.
వరం ప్రాప్య తదా రక్షో యక్షాన్ సర్వగణాన్ ఇమాన్ ధనాధ్యక్షం వినిర్జిత్య శక్రం జేతుం సముద్యతః
ఆ వరాన్ని పొంది, ఆ రాక్షసుడు యక్షులను, అన్ని గణాలను జయించి, ధనాధిపతిని ఓడించి, శక్రుని జయించేందుకు ప్రస్థానమయ్యాడు.
సంగ్రామం సుమహాఘోరం కృత్వా దేవైః స రాక్షసః దేవరాజం వినిర్జిత్య తదా ఇన్ద్రజితేతి వై
అతడు దేవతలతో భయంకరమైన యుద్ధం చేసి, దేవరాజును ఓడించి, అప్పటినుంచి ఇంద్రజిత్ అని ప్రసిద్ధి చెందాడు.
రాక్షసస్ తత్సుతో నామ మేఘనాదః ప్రలబ్ధవాన్ అమరావతీం తతః ప్రాప్య దేవరాజగృహే శుభే
ఆ రాక్షసుని కుమారుడు మేఘనాదుడు అమరావతిని ఆక్రమించి, దేవరాజు యొక్క శుభ్రమైన గృహాన్ని చేరాడు.
దదర్శాఞ్జనసంకాశాం రావణస్ తు బలాన్వితః ప్రతిమాం వాసుదేవస్య సర్వలక్షణసంయుతామ్
బలవంతుడైన రావణుడు, అంజనంలా నలుపుగా ఉన్న, అన్ని శుభలక్షణాలతో అలంకరించబడిన వాసుదేవుని విగ్రహాన్ని చూశాడు.
శ్రీవత్సలక్ష్మసంయుక్తాం పద్మపత్త్రాయతేక్షణామ్ వనమాలావృతోరస్కాం ముకుటాఙ్గదభూషితామ్
ఆమెకు శ్రీవత్సం గుర్తు మెరిసిపోతుండగా, కనులు పద్మపత్రాల్లా విశాలంగా మెరిసాయి. అడవి పూలతో చేసిన మాల ఆమె ఛాతిని అలంకరించింది. కిరీటంతో పాటు కంకణాలు ధరించి, ఆమె మరింత అందంగా కనిపించింది.
శఙ్ఖచక్రగదాహస్తాం పీతవస్త్రాం చతుర్భుజామ్ సర్వాభరణసంయుక్తాం సర్వకామఫలప్రదామ్
ఆమె చేతుల్లో శంఖం, చక్రం, గదా పట్టుకుని, పసుపు వస్త్రాలు ధరించింది. నాలుగు చేతులతో, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, కోరిన కోరికలు అన్నింటినీ తీర్చే దయామయిగా ఉంది.
విహాయ రత్నసంఘాంశ్ చ ప్రతిమాం శుభలక్షణామ్ పుష్పకేణ విమానేన లఙ్కాం ప్రాస్థాపయద్ ద్రుతమ్
రత్నాల గుట్టలు, శుభలక్షణాలున్న విగ్రహాన్ని అక్కడే వదిలేసి, ఆ విగ్రహాన్ని పుష్పక విమానంలో లంకకు త్వరగా పంపించాడు.
పురాధ్యక్షః స్థితః శ్రీమాన్ ధర్మాత్మా స విభీషణః రావణస్యానుజో మన్త్రీ నారాయణపరాయణః
అప్పుడు నగరాన్ని కాపాడుతున్న, ధర్మాత్ముడైన, రావణుని తమ్ముడు, మంత్రి, నారాయణ భక్తుడైన విభీషణుడు అక్కడ నిలబడి ఉన్నాడు.
దృష్ట్వా తాం ప్రతిమాం దివ్యాం దేవేన్ద్రభవనచ్యుతామ్ రోమాఞ్చితతనుర్ భూత్వా విస్మయం సమపద్యత
దేవేంద్రుని గృహం నుంచి వచ్చిన ఆ దివ్య విగ్రహాన్ని చూసి, విభీషణుని శరీరం ఆనందంతో గుబురుగా మారింది. అతడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
ప్రణమ్య శిరసా దేవం ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా అద్య మే సఫలం జన్మ అద్య మే సఫలం తపః
దేవుని ముందు తల వంచి నమస్కరించి, హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయి, "ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందీ, ఈ రోజు నా తపస్సు ఫలించింది" అని అన్నాడు.
ఇత్య్ ఉక్త్వా స తు ధర్మాత్మా ప్రణిపత్య ముహుర్ ముహుః జ్యేష్ఠం భ్రాతరమ్ ఆసాద్య కృతాఞ్జలిర్ అభాషత
అలా చెప్పిన ధర్మాత్ముడు, మళ్లీ మళ్లీ భూమికి నమస్కరించి, తన పెద్ద అన్న దగ్గరకు చేతులు జోడించి వచ్చి ఇలా అన్నాడు.
రాజన్ ప్రతిమయా త్వం మే ప్రసాదం కర్తుమ్ అర్హసి యామ్ ఆరాధ్య జగన్నాథ నిస్తరేయం భవార్ణవమ్
"మహారాజా! ఈ విగ్రహంతో నన్ను అనుగ్రహించాలి. ఈ విగ్రహాన్ని పూజిస్తే, జగన్నాథుడా, భవసాగరాన్ని దాటి పోవచ్చు."
భ్రాతుర్ వచనమ్ ఆకర్ణ్య రావణస్ తం తదాబ్రవీత్ గృహాణ ప్రతిమాం వీర త్వ్ అనయా కిం కరోమ్య్ అహమ్
తమ్ముడి మాటలు విని, రావణుడు ఇలా అన్నాడు: "వీరా! ఈ విగ్రహాన్ని నీవే తీసుకో. దీనితో నాకు ఏమి అవసరం?"
స్వయంభువం సమారాధ్య త్రైలోక్యం విజయే త్వ్ అహమ్ నానాశ్చర్యమయం దేవం సర్వభూతభవోద్భవమ్
"స్వయంభువుని పూజించి, మూడు లోకాలను జయించాను. ఈ అద్భుతమైన దేవుడు అన్ని భూతాలకూ మూలకారణం."
విభీషణో మహాబుద్ధిస్ తదా తాం ప్రతిమాం శుభామ్ శతమ్ అష్టోత్తరం చాబ్దం సమారాధ్య జనార్దనమ్
అప్పుడు మహాబుద్ధిశాలి విభీషణుడు, ఆ శుభమైన జనార్ధనుని విగ్రహాన్ని నూరెడు ఎనిమిది సంవత్సరాలు భక్తితో పూజించాడు.
అజరామరణం ప్రాప్తమ్ అణిమాదిగుణైర్ యుతమ్ రాజ్యం లఙ్కాధిపత్యం చ భోగాన్ భుఙ్క్తే యథేప్సితాన్
అతడు వృద్ధాప్యం, మరణం లేకుండా, అణిమాది శక్తులతో కూడి, లంక రాజ్యాన్ని, కావలసిన సుఖాలను అనుభవించాడు.
అహో నో విస్మయో జాతః శ్రుత్వేదం పరమామృతమ్ అనన్తవాసుదేవస్య సంభవం భువి దుర్లభమ్
అయ్యో! అనంత వాసుదేవుని భూమిపై అరుదుగా కలిగిన అవతారాన్ని, ఈ పరమామృతాన్ని విని మాకు ఎంత ఆశ్చర్యం కలిగిందో!
శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే దేవ విస్తరేణ యథాతథమ్ తస్య దేవస్య మాహాత్మ్యం వక్తుమ్ అర్హస్య్ అశేషతః
ప్రభూ! ఆ దేవుని మహిమను వివరంగా, నిజంగా వినాలని మేము కోరుతున్నాము. దయచేసి పూర్తిగా వివరించండి.
తదా స రాక్షసః క్రూరో దేవగన్ధర్వకింనరాన్ లోకపాలాన్ సమనుజాన్ మునిసిద్ధాంశ్ చ పాపకృత్
అప్పుడు ఆ క్రూర రాక్షసుడు, దేవతలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, లోకపాలకులు, పాపకార్యాలు చేసిన మునులు, సిద్ధులను జయించాడు.
విజిత్య సమరే సర్వాన్ ఆజహార తదఙ్గనాః సంస్థాప్య నగరీం లఙ్కాం పునః సీతార్థమోహితః
యుద్ధంలో అందరినీ ఓడించి, వారి స్త్రీలను తీసుకొచ్చి, లంక నగరాన్ని తిరిగి స్థాపించి, సీత కోసం మాయలో పడిపోయాడు.
శఙ్కితో మృగరూపేణ సౌవర్ణేన చ రావణః తతః క్రుద్ధేన రామేణ రణే సౌమిత్రిణా సహ
రావణుడు అనుమానంతో బంగారు మృగ రూపం ధరించాడు. ఆ తరువాత కోపంతో రాముడు, సౌమిత్రితో కలిసి యుద్ధం చేశాడు.
రావణస్య వధార్థాయ హత్వా వాలిం మనోజవమ్ అభిషిక్తశ్ చ సుగ్రీవో యువరాజో ఽఙ్గదస్ తథా
రావణుని సంహారం కోసం, మనోజవుడైన వాలిని సంహరించి, సుగ్రీవుడిని రాజుగా, అంగదుని యువరాజుగా అభిషేకించారు.
హనుమాన్ నలనీలశ్ చ జామ్బవాన్ పనసస్ తథా గవయశ్ చ గవాక్షశ్ చ పాఠీనః పరమౌజసః
హనుమంతుడు, నలుడు, నీలుడు, జాంబవంతుడు, పనసుడు, గవయుడు, గవాక్షుడు, పాఠీనుడు — వీరందరూ అపార బలశాలులు.
ఏతైశ్ చాన్యైశ్ చ బహుభిర్ వానరైః సమహాబలైః సమావృతో మహాఘోరై రామో రాజీవలోచనః
ఇవాళ్లతో పాటు మరెన్నో మహాబలవంతులైన వానరులతో, భయంకరమైన వారితో, పద్మవిలాస నేత్రుడైన రాముడు చుట్టూ ఉండేవాడు.
గిరీణాం సర్వసంఘాతైః సేతుం బద్ధ్వా మహోదధౌ బలేన మహతా రామః సముత్తీర్య మహోదధిమ్
అన్ని పర్వతాల బలాన్ని కూడగట్టి, రాముడు మహాసముద్రంపై వంతెన కట్టి, తన గొప్ప సైన్యంతో ఆ సముద్రాన్ని దాటి వెళ్లాడు.
సంగ్రామమ్ అతులం చక్రే రక్షోగణసమన్వితః యమహస్తం ప్రహస్తం చ నికుమ్భం కుమ్భమ్ ఏవ చ
అప్పుడతడు రాక్షస గణాలతో చుట్టుముట్టబడి, యమహస్తుడు, ప్రహస్తుడు, నికుంభుడు, కుంభుడు వంటి రాక్షసులతో పోల్చలేని యుద్ధాన్ని సాగించాడు.