చన్ద్రసూర్యగ్రహే కాలే మత్సాంనిధ్యే యతవ్రతః భూభృతే విష్ణవే భక్త్యా సర్వకాలం కృతా సుధీః
చంద్ర గ్రహణం, సూర్య గ్రహణం సమయంలో, నా సన్నిధిలో, నియమంగా, భక్తితో భూమిని పట్టుకున్న విష్ణువుకు ఎవరైనా ఎప్పుడైనా అర్పణ చేస్తే, వారు నిజంగా జ్ఞానులు.
గాః సున్దరాః సవత్సాశ్ చ సంగమే లోకవిశ్రుతే యో దదాతి ద్విజశ్రేష్ఠ తత్ర యత్ పుణ్యమ్ ఆప్నుయాత్
ప్రసిద్ధ సంగమంలో అందమైన దూడలతో కూడిన ఆవులను ఎవరైనా దానం చేస్తే, ద్విజోత్తమా, అక్కడ కలిగే పుణ్యం ఎంతో గొప్పది.
తస్మాద్ వరం పుణ్యమ్ ఏతి స్నానదానాదినా నరః గౌతమ్యాం విశ్వవన్ద్యాయాం మహానద్యాం తు భక్తితః
కాబట్టి, గోదావరిలో, ప్రపంచం పూజించే ఆ మహానదిలో భక్తితో స్నానం, దానం మొదలైనవి చేసినవారికి గొప్ప పుణ్యం లభిస్తుంది.
తస్మాద్ గోదావరీ గఙ్గా త్వయా నీతా భవిష్యతి సర్వపాపక్షయకరీ సర్వాభీష్టప్రదాయినీ
అందుచేత, నీ ద్వారా గోదావరి గంగా అవుతుంది; అన్ని పాపాలను తొలగించేది, అన్ని కోరికలను నెరవేర్చేది.
ఏతచ్ ఛ్రుతం మయా మాతర్ వదతో గౌతమం శివాత్ ఏతస్మాత్ కారణాచ్ ఛంభుర్ గఙ్గాయాం నియతః స్థితః
ఇది నేను వినాను, తల్లి, శివుడు గౌతమునితో చెప్పినప్పుడు. అందువల్లే శంభుడు గంగా నదిలో ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉంటాడు.
కో నివర్తయితుం శక్తస్ తమ్ అమ్బ కరుణోదధిమ్ అథాపి మాతర్ ఏతత్ స్యాన్ మానుషా విఘ్నపాశకైః
తల్లి, ఆ కరుణాసముద్రుడిని ఎవరు దూరం చేయగలరు? అయినా, తల్లి, మానవులకు అడ్డంకుల బంధనాల వల్ల ఇలాంటి పరిస్థితి కలగొచ్చు.
వినిబద్ధా న గచ్ఛన్తి గోదామ్ అప్య్ అన్తికస్థితామ్ న నమన్తి శివం దేవం న స్మరన్తి స్తువన్తి న
ఆ బంధనాలకు లోనై, వారు దగ్గరలో ఉన్న గోదావరికీ వెళ్లరు, శివదేవునికి నమస్కరించరు, ఆయనను స్మరించరు, స్తుతించరు కూడా.
తథా మాతః కరిష్యామి తవ సంతోషహేతవే సంనిరోద్ధుమ్ అథో క్లేశస్ తవ వాక్యం క్షమస్వ మే
అందుచేత, తల్లి, నీ సంతృప్తికోసం నేను ప్రయత్నిస్తాను. అడ్డుకోవడంలో కష్టం ఉంటే, నా మాటలను క్షమించు.
తతః ప్రభృతి విఘ్నేశో మానుషాన్ ప్రతి కించన విఘ్నమ్ ఆచరతే యస్ తు తమ్ ఉపాస్య ప్రవర్తతే
అప్పటి నుంచి విఘ్నేశ్వరుడు మానవులకు కొంత అడ్డంకి కలిగిస్తాడు; కాని ఎవడు ఆయనను పూజిస్తాడో, అతడు నిర్బంధంగా ముందుకు సాగుతాడు.
అథో విఘ్నమ్ అనాదృత్య గౌతమీం యాతి భక్తితః స కృతార్థో భవేల్ లోకే న కృత్యమ్ అవశిష్యతే
అడ్డంకులను పట్టించుకోకుండా, ఎవడు భక్తితో గోదావరి దగ్గరకు వెళ్తాడో, అతడు లోకంలో సంపూర్ణుడవుతాడు, చేయవలసినది ఏమీ మిగలదు.
విఘ్నాన్య్ అనేకాని భవన్తి గేహాన్ నిర్గన్తుకామస్య నరాధమస్య నిధాయ తన్మూర్ధ్ని పదం ప్రయాతి గఙ్గాం న కిం తేన ఫలం ప్రలబ్ధమ్
ఇంటిని విడిచి వెళ్లదలచిన నీచులకు అనేక విఘ్నాలు వస్తాయి; కానీ ఎవడు తలవంచి గంగను చేరుతాడో, అతడు పొందని ఫలం ఏముంటుంది?
అస్యాః ప్రభావం కో బ్రూయాద్ అపి సాక్షాత్ సదాశివః సంక్షేపేణ మయా ప్రోక్తమ్ ఇతిహాసపదానుగమ్
ఈ నదికి ఉన్న మహిమను, సాక్షాత్తు సదాశివుడైనా పూర్తిగా వివరించలేడు. నేను సంక్షిప్తంగా, పురాణకథను అనుసరించి చెప్పాను.
ధర్మార్థకామమోక్షాణాం సాధనం యచ్ చరాచరే తద్ అత్ర విద్యతే సర్వమ్ ఇతిహాసే సవిస్తరే
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం సాధించడానికి యావత్ చరాచర జగత్తులో ఉన్న అన్ని మార్గాలు, ఈ ఇతిహాసంలో పూర్తిగా వివరించబడ్డాయి.
వేదోదితం శ్రుతిసకలరహస్యమ్ ఉక్తం సత్కారణం సమభిధానమ్ ఇదం సదైవ సమ్యక్ చ దృష్టం జగతాం హితాయ ప్రోక్తం పురాణం బహుధర్మయుక్తమ్
వేదాలలో చెప్పినది, శృతి యొక్క అంతరంగ రహస్యమూ, నిజమైన కారణమూ — ఇవన్నీ ఇక్కడ వివరంగా చెప్పబడ్డాయి. అనేక ధర్మాలతో కూడిన ఈ పురాణం, జగత్తు శ్రేయస్సు కోసం ఎప్పుడూ సరిగ్గా చెప్పబడింది, తెలుసుకోబడింది.
అస్య శ్లోకం పదం వాపి భక్తితః శృణుయాత్ పఠేత్ గఙ్గా గఙ్గేతి వా వాక్యం స తు పుణ్యమ్ అవాప్నుయాత్
ఈ పురాణంలోని ఒక్క శ్లోకం లేదా ఒక్క పదం అయినా భక్తితో వినేవాడు, చదివేవాడు, లేక 'గంగా గంగా' అని పలికేవాడు — అతడు పుణ్యం పొందుతాడు.
కలికలఙ్కవినాశనదక్షమ్ ఇదం సకలసిద్ధికరం శుభదం శివమ్ జగతి పూజ్యమ్ అభీష్టఫలప్రదం గాఙ్గమ్ ఏతద్ ఉదీరితమ్ ఉత్తమమ్
ఈ గంగా పురాణం కలియుగపు దోషాలను తొలగించగలదు, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది, మంగళకరమైనది, పవిత్రమైనది, లోకంలో పూజించదగినది, కోరిన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
సాధు గౌతమ భద్రం తే కో ఽన్యో ఽస్తి సదృశస్ త్వయా య ఏనాం గౌతమీం గఙ్గాం దణ్డకారణ్యమ్ ఆప్నుయాత్
గౌతమా! నీకు మంగళం కలగాలి. నీలాంటి వాడు మరొకడు లేడు; నీవు ఈ గౌతమీ గంగను దండకారణ్యానికి తీసుకొచ్చావు.
గఙ్గా గఙ్గేతి యో బ్రూయాద్ యోజనానాం శతైర్ అపి ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి
'గంగా, గంగా' అని ఎవరైనా వందల యోజనల దూరంలోనుండి కూడా పలికినా, అతడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, విష్ణు లోకానికి చేరుకుంటాడు.
తిస్రః కోట్యో ఽర్ధకోటీ చ తీర్థాని భువనత్రయే తాని స్నాతుం సమాయాన్తి గఙ్గాయాం సింహగే గురౌ
మూడు కోట్లన్నర తీర్థాలు మూడు లోకాలలో ఉన్నవి, సింహ రాశిలో సూర్యుడు, గురువుగా బృహస్పతి ఉన్నప్పుడు గంగలో స్నానం చేయడానికి అక్కడికి చేరుకుంటాయి.
షష్టిర్ వర్షసహస్రాణి భాగీరథ్యవగాహనమ్ సకృద్ గోదావరీస్నానం సింహయుక్తే బృహస్పతౌ
భాగీరథి నదిలో అరవై వేల సంవత్సరాలు స్నానం చేసిన ఫలితం, సింహరాశిలో సూర్యుడు, బృహస్పతి ఉన్నప్పుడు గోదావరిలో ఒక్కసారి స్నానం చేసిన ఫలితంతో సమానం.
ఇయం తు గౌతమీ పుత్ర యత్ర క్వాపి మమాజ్ఞయా సర్వేషాం సర్వదా నౄణాం స్నానాన్ ముక్తిం ప్రదాస్యతి
బిడ్డా! నా ఆజ్ఞతో ఈ గౌతమీ ఎక్కడ ఉన్నా, ఎప్పుడూ అందరికీ స్నానం ద్వారా మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
అశ్వమేధసహస్రాణి వాజపేయశతాని చ కృత్వా యత్ ఫలమ్ ఆప్నోతి తద్ అస్య శ్రవణాద్ భవేత్
వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు, వంద వాజపేయ యాగాలు చేసిన ఫలితం, ఈ పురాణాన్ని వినడమాత్రానే లభిస్తుంది.
యస్యైతత్ తిష్ఠతి గృహే పురాణం బ్రహ్మణోదితమ్ న భయం విద్యతే తస్య కలికాలస్య నారద
నారదా! బ్రహ్మ చెప్పిన ఈ పురాణం ఎవరి ఇంట్లో ఉన్నా, కలియుగ భయం అతనికి ఉండదు.
యస్య కస్యాపి నాఖ్యేయం పురాణమ్ ఇదమ్ ఉత్తమమ్ శ్రద్దధానాయ శాన్తాయ వైష్ణవాయ మహాత్మనే
ఈ ఉత్తమ పురాణాన్ని విశ్వాసం ఉన్నవారికి, శాంతమైనవారికి, విష్ణుభక్తులకు, మహాత్ములకు చెప్పాలి.
ఇదం కీర్త్యం భుక్తిముక్తిదాయకం పాపనాశకమ్ ఏతచ్ఛ్రవణమాత్రేణ కృతకృత్యో భవేన్ నరః
ఇది భక్తితో పఠించాలి. ఇది భోగం, మోక్షం ఇస్తుంది, పాపాలను నశింపజేస్తుంది. వినడమాత్రానే మనిషి సంతృప్తి చెందుతాడు.
లిఖిత్వా పుస్తకమ్ ఇదం బ్రాహ్మణాయ ప్రయచ్ఛతి సర్వపాపవినిర్ముక్తః పునర్ గర్భం న సంవిశేత్
ఈ పుస్తకాన్ని రాసి, బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, మళ్లీ జన్మించడు.
నహి నస్ తృప్తిర్ అస్తీహ శృణ్వతాం భగవత్కథామ్ పునర్ ఏవ పరం గుహ్యం వక్తుమ్ అర్హస్య్ అశేషతః
భగవంతుని కథలు వింటూ మేము ఇంకా తృప్తి చెందలేదు. మళ్లీ ఆ పరమ రహస్యాన్ని పూర్తిగా మాకు చెప్పాలి.
అనన్తవాసుదేవస్య న సమ్యగ్ వర్ణితం త్వయా శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే దేవ విస్తరేణ వదస్వ నః
అనంత వాసుదేవుని మహిమను నువ్వు పూర్తిగా వివరించలేదు. దేవా! మేము వినాలనుకుంటున్నాము, దయచేసి విస్తరంగా మాకు వివరించు.
ప్రవక్ష్యామి మునిశ్రేష్ఠాః సారాత్ సారతరం పరమ్ అనన్తవాసుదేవస్య మాహాత్మ్యం భువి దుర్లభమ్
మునిశ్రేష్ఠులారా! ఈ భూమిపై దుర్లభమైన అనంత వాసుదేవుని పరమ సారాన్ని, గొప్పతనాన్ని నేను మీకు వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
ఆదికల్పే పురా విప్రాస్ త్వ్ అహమ్ అవ్యక్తజన్మవాన్ విశ్వకర్మాణమ్ ఆహూయ వచనం ప్రోక్తవాన్ ఇదమ్
ప్రారంభ కాలంలో, బ్రాహ్మణులారా! నేను అవ్యక్త జన్ముడిని, విశ్వకర్మను పిలిచి, ఈ మాటలు చెప్పాను.