న చాత్మనో మహాబుద్ధే యాచేత్య్ ఆహ శివో ద్విజమ్ ఏవం ప్రోక్తః పునర్ విప్రో ధ్యాత్వా ప్రాహ శివం తథా
శివుడు ఆ ద్విజునితో, 'నీవు నీకోసం ఏదీ అడగలేదు, మహాబుద్ధుడా' అని అన్నాడు. అప్పుడు ఆ ముని ధ్యానం చేసి, శివునితో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
వినీతవద్ అదీనాత్మా శివభక్తిసమన్వితః సర్వలోకోపకారాయ పునర్ యాచితవాన్ ఇదమ్ శృణ్వత్సు లోకపాలేషు జగాదేదం స గౌతమః
వినయంతో, ధైర్యంగా, శివభక్తితో నిండిన గౌతముడు, అన్ని లోకాల మేలు కోసం, లోకపాళకులు వింటుండగా మళ్లీ ఇలా కోరాడు.
యావత్ సాగరగా దేవీ నిసృష్టా బ్రహ్మణో గిరేః సర్వత్ర సర్వదా తస్యాం స్థాతవ్యం వృషభధ్వజ
బ్రహ్మగిరి నుండి సాగరానికి పోయే ఆ దేవి ఎప్పటికీ, ఎక్కడైనా ఉండాలి, వృషభధ్వజా.
ఫలేప్సూనాం ఫలం దాతా త్వమ్ ఏవ జగతః ప్రభో తీర్థాన్య్ అన్యాని దేవేశ క్వాపి క్వాపి శుభాని చ
ప్రభూ, ఫలితాన్ని కోరేవారికి ఫలితమిచ్చేది నువ్వే. ఇతర తీర్థాలు, దేవతాధిపతీ, కొన్ని చోట్ల మాత్రమే శుభప్రదంగా ఉంటాయి.
యత్ర తే సంనిధిర్ నిత్యం తద్ ఏవ శుభదం విదుః యత్ర గఙ్గా త్వయా దత్తా జటాముకుటసంస్థితా సర్వత్ర తవ సాంనిధ్యాత్ సర్వతీర్థాని శంకర
నీ సన్నిధి ఎక్కడ నిత్యం ఉంటుందో, ఆ స్థలం శుభదాయకమైనదిగా అందరూ భావిస్తారు. నీ జటామండలంపై నీవిచ్చిన గంగా ఎక్కడ స్థిరంగా ఉంటుందో, శంకరా, నీ సన్నిధి వల్ల అక్కడ అన్ని పవిత్ర తీర్థాలు కూడా ఉంటాయి.
తద్ గౌతమవచః శ్రుత్వా పునర్ హర్షాచ్ ఛివో ఽబ్రవీత్
గౌతముని మాటలు విని, శివుడు ఆనందంతో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
యత్ర క్వాపి చ యత్ కించిద్ యో వా భవతి భక్తితః యాత్రాం స్నానమ్ అథో దానం పితౄణాం వాపి తర్పణమ్
ఎక్కడైనా, ఎవరైనా, ఏ విధంగా అయినా భక్తితో యాత్ర, స్నానం, దానం లేదా పితృదేవతలకు తర్పణం చేస్తే—
శ్రవణం పఠనం వాపి స్మరణం వాపి గౌతమ యః కరోతి నరో భక్త్యా గోదావర్యా యతవ్రతః
గౌతమా, ఎవడు భక్తితో, నియమంగా, గోదావరిలో ఈ కథను వినినా, చదివినా, లేదా స్మరించినా—
సప్తద్వీపవతీ పృథ్వీ సశైలవనకాననా సరత్నా సౌషధీ రమ్యా సార్ణవా ధర్మభూషితా
ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమి, పర్వతాలు, అరణ్యాలు, వనాలు, రత్నాలు, ఔషధాలు, సముద్రాలతో అలంకరించబడిన ఈ భూమి, ధర్మంతో శోభపడుతుంది.
దత్త్వా భవతి యో ధర్మః స భవేద్ గౌతమీస్మృతేః ఏవంవిధా ఇలా విప్ర గోదానాద్ యాభిధీయతే
దానం వల్ల కలిగే ధర్మఫలం, గోదావరి స్మరణతో కూడా లభిస్తుంది, గౌతమా. ఇలాంటి ఫలితాన్ని, బ్రాహ్మణా, గోవు దానం చేసినట్లు చెప్పబడింది.
చన్ద్రసూర్యగ్రహే కాలే మత్సాంనిధ్యే యతవ్రతః భూభృతే విష్ణవే భక్త్యా సర్వకాలం కృతా సుధీః
చంద్ర గ్రహణం, సూర్య గ్రహణం సమయంలో, నా సన్నిధిలో, నియమంగా, భక్తితో భూమిని పట్టుకున్న విష్ణువుకు ఎవరైనా ఎప్పుడైనా అర్పణ చేస్తే, వారు నిజంగా జ్ఞానులు.
గాః సున్దరాః సవత్సాశ్ చ సంగమే లోకవిశ్రుతే యో దదాతి ద్విజశ్రేష్ఠ తత్ర యత్ పుణ్యమ్ ఆప్నుయాత్
ప్రసిద్ధ సంగమంలో అందమైన దూడలతో కూడిన ఆవులను ఎవరైనా దానం చేస్తే, ద్విజోత్తమా, అక్కడ కలిగే పుణ్యం ఎంతో గొప్పది.
తస్మాద్ వరం పుణ్యమ్ ఏతి స్నానదానాదినా నరః గౌతమ్యాం విశ్వవన్ద్యాయాం మహానద్యాం తు భక్తితః
కాబట్టి, గోదావరిలో, ప్రపంచం పూజించే ఆ మహానదిలో భక్తితో స్నానం, దానం మొదలైనవి చేసినవారికి గొప్ప పుణ్యం లభిస్తుంది.
తస్మాద్ గోదావరీ గఙ్గా త్వయా నీతా భవిష్యతి సర్వపాపక్షయకరీ సర్వాభీష్టప్రదాయినీ
అందుచేత, నీ ద్వారా గోదావరి గంగా అవుతుంది; అన్ని పాపాలను తొలగించేది, అన్ని కోరికలను నెరవేర్చేది.
ఏతచ్ ఛ్రుతం మయా మాతర్ వదతో గౌతమం శివాత్ ఏతస్మాత్ కారణాచ్ ఛంభుర్ గఙ్గాయాం నియతః స్థితః
ఇది నేను వినాను, తల్లి, శివుడు గౌతమునితో చెప్పినప్పుడు. అందువల్లే శంభుడు గంగా నదిలో ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉంటాడు.
కో నివర్తయితుం శక్తస్ తమ్ అమ్బ కరుణోదధిమ్ అథాపి మాతర్ ఏతత్ స్యాన్ మానుషా విఘ్నపాశకైః
తల్లి, ఆ కరుణాసముద్రుడిని ఎవరు దూరం చేయగలరు? అయినా, తల్లి, మానవులకు అడ్డంకుల బంధనాల వల్ల ఇలాంటి పరిస్థితి కలగొచ్చు.
వినిబద్ధా న గచ్ఛన్తి గోదామ్ అప్య్ అన్తికస్థితామ్ న నమన్తి శివం దేవం న స్మరన్తి స్తువన్తి న
ఆ బంధనాలకు లోనై, వారు దగ్గరలో ఉన్న గోదావరికీ వెళ్లరు, శివదేవునికి నమస్కరించరు, ఆయనను స్మరించరు, స్తుతించరు కూడా.
తథా మాతః కరిష్యామి తవ సంతోషహేతవే సంనిరోద్ధుమ్ అథో క్లేశస్ తవ వాక్యం క్షమస్వ మే
అందుచేత, తల్లి, నీ సంతృప్తికోసం నేను ప్రయత్నిస్తాను. అడ్డుకోవడంలో కష్టం ఉంటే, నా మాటలను క్షమించు.
తతః ప్రభృతి విఘ్నేశో మానుషాన్ ప్రతి కించన విఘ్నమ్ ఆచరతే యస్ తు తమ్ ఉపాస్య ప్రవర్తతే
అప్పటి నుంచి విఘ్నేశ్వరుడు మానవులకు కొంత అడ్డంకి కలిగిస్తాడు; కాని ఎవడు ఆయనను పూజిస్తాడో, అతడు నిర్బంధంగా ముందుకు సాగుతాడు.
అథో విఘ్నమ్ అనాదృత్య గౌతమీం యాతి భక్తితః స కృతార్థో భవేల్ లోకే న కృత్యమ్ అవశిష్యతే
అడ్డంకులను పట్టించుకోకుండా, ఎవడు భక్తితో గోదావరి దగ్గరకు వెళ్తాడో, అతడు లోకంలో సంపూర్ణుడవుతాడు, చేయవలసినది ఏమీ మిగలదు.
విఘ్నాన్య్ అనేకాని భవన్తి గేహాన్ నిర్గన్తుకామస్య నరాధమస్య నిధాయ తన్మూర్ధ్ని పదం ప్రయాతి గఙ్గాం న కిం తేన ఫలం ప్రలబ్ధమ్
ఇంటిని విడిచి వెళ్లదలచిన నీచులకు అనేక విఘ్నాలు వస్తాయి; కానీ ఎవడు తలవంచి గంగను చేరుతాడో, అతడు పొందని ఫలం ఏముంటుంది?
అస్యాః ప్రభావం కో బ్రూయాద్ అపి సాక్షాత్ సదాశివః సంక్షేపేణ మయా ప్రోక్తమ్ ఇతిహాసపదానుగమ్
ఈ నదికి ఉన్న మహిమను, సాక్షాత్తు సదాశివుడైనా పూర్తిగా వివరించలేడు. నేను సంక్షిప్తంగా, పురాణకథను అనుసరించి చెప్పాను.
ధర్మార్థకామమోక్షాణాం సాధనం యచ్ చరాచరే తద్ అత్ర విద్యతే సర్వమ్ ఇతిహాసే సవిస్తరే
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం సాధించడానికి యావత్ చరాచర జగత్తులో ఉన్న అన్ని మార్గాలు, ఈ ఇతిహాసంలో పూర్తిగా వివరించబడ్డాయి.
వేదోదితం శ్రుతిసకలరహస్యమ్ ఉక్తం సత్కారణం సమభిధానమ్ ఇదం సదైవ సమ్యక్ చ దృష్టం జగతాం హితాయ ప్రోక్తం పురాణం బహుధర్మయుక్తమ్
వేదాలలో చెప్పినది, శృతి యొక్క అంతరంగ రహస్యమూ, నిజమైన కారణమూ — ఇవన్నీ ఇక్కడ వివరంగా చెప్పబడ్డాయి. అనేక ధర్మాలతో కూడిన ఈ పురాణం, జగత్తు శ్రేయస్సు కోసం ఎప్పుడూ సరిగ్గా చెప్పబడింది, తెలుసుకోబడింది.
అస్య శ్లోకం పదం వాపి భక్తితః శృణుయాత్ పఠేత్ గఙ్గా గఙ్గేతి వా వాక్యం స తు పుణ్యమ్ అవాప్నుయాత్
ఈ పురాణంలోని ఒక్క శ్లోకం లేదా ఒక్క పదం అయినా భక్తితో వినేవాడు, చదివేవాడు, లేక 'గంగా గంగా' అని పలికేవాడు — అతడు పుణ్యం పొందుతాడు.
కలికలఙ్కవినాశనదక్షమ్ ఇదం సకలసిద్ధికరం శుభదం శివమ్ జగతి పూజ్యమ్ అభీష్టఫలప్రదం గాఙ్గమ్ ఏతద్ ఉదీరితమ్ ఉత్తమమ్
ఈ గంగా పురాణం కలియుగపు దోషాలను తొలగించగలదు, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది, మంగళకరమైనది, పవిత్రమైనది, లోకంలో పూజించదగినది, కోరిన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
సాధు గౌతమ భద్రం తే కో ఽన్యో ఽస్తి సదృశస్ త్వయా య ఏనాం గౌతమీం గఙ్గాం దణ్డకారణ్యమ్ ఆప్నుయాత్
గౌతమా! నీకు మంగళం కలగాలి. నీలాంటి వాడు మరొకడు లేడు; నీవు ఈ గౌతమీ గంగను దండకారణ్యానికి తీసుకొచ్చావు.
గఙ్గా గఙ్గేతి యో బ్రూయాద్ యోజనానాం శతైర్ అపి ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి
'గంగా, గంగా' అని ఎవరైనా వందల యోజనల దూరంలోనుండి కూడా పలికినా, అతడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, విష్ణు లోకానికి చేరుకుంటాడు.
తిస్రః కోట్యో ఽర్ధకోటీ చ తీర్థాని భువనత్రయే తాని స్నాతుం సమాయాన్తి గఙ్గాయాం సింహగే గురౌ
మూడు కోట్లన్నర తీర్థాలు మూడు లోకాలలో ఉన్నవి, సింహ రాశిలో సూర్యుడు, గురువుగా బృహస్పతి ఉన్నప్పుడు గంగలో స్నానం చేయడానికి అక్కడికి చేరుకుంటాయి.
షష్టిర్ వర్షసహస్రాణి భాగీరథ్యవగాహనమ్ సకృద్ గోదావరీస్నానం సింహయుక్తే బృహస్పతౌ
భాగీరథి నదిలో అరవై వేల సంవత్సరాలు స్నానం చేసిన ఫలితం, సింహరాశిలో సూర్యుడు, బృహస్పతి ఉన్నప్పుడు గోదావరిలో ఒక్కసారి స్నానం చేసిన ఫలితంతో సమానం.