స కృతార్థో మర్త్యలోక ఇన్ద్రతీర్థే చ తర్పణమ్ కుర్యాత్ పితౄణాం ప్రీత్యర్థం యమతీర్థే విశేషతః
ఇహలోకంలో తన కార్యాన్ని పూర్తిచేసుకున్నవాడు, ఇంద్రతీర్థంలో పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి. ముఖ్యంగా యమతీర్థంలో చేయడం ఉత్తమం.
మాహేశ్వరం తు తత్ తీర్థం పూజితో ఽభిష్టుతః శివః భక్తియుక్తేన విప్రైశ్ చ సర్వకర్మవిశారదైః
ఆ తీర్థం మహేశ్వరునికి అంకితమైనది. అక్కడ భక్తితో, అన్ని కర్మల్లో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులు శివుని పూజించి స్తుతిస్తారు.
వైదికైర్ లౌకికైశ్ చైవ మన్త్రైః పూజ్యం మహేశ్వరమ్ నృత్యైర్ గీతైస్ తథా వాద్యైర్ అమృతైః పఞ్చసంభవైః
వేదమంత్రాలతో, లోకిక మంత్రాలతో, నాట్యాలతో, పాటలతో, వాద్యాలతో, అలాగే అమృతసమానమైన ఐదు రకాల పదార్థాలతో మహేశ్వరుని పూజించాలి.
ఉపచారైశ్ చ బహుభిర్ దణ్డపాతప్రదక్షిణైః ధూపైర్ దీపైశ్ చ నైవేద్యైః పుష్పైర్ గన్ధైః సుగన్ధిభిః
అనేక విధాలైన ఉపచారాలతో, నమస్కారాలతో, ప్రదక్షిణలతో, ధూపాలతో, దీపాలతో, నైవేద్యాలతో, పుష్పాలతో, సువాసనలతో పూజించాలి.
పూజయామ్ ఆస దేవేశం విష్ణుం శంభుం ధియైకయా తతః ప్రసన్నౌ దేవేశౌ వరాన్ దదతుర్ ఓజసా
ఆ తరువాత, ఏకాగ్రతతో దేవేశుడైన విష్ణువును, శంభువును భక్తితో పూజించాడు. అప్పుడు ఆనందించిన ఆ ఇద్దరు దేవతలు తన శక్తితో వరాలు అనుగ్రహించారు.
అభిష్టుతే నరేన్ద్రాయ భుక్తిముక్తీ ఉభే అపి మాహాత్మ్యమ్ అస్య తీర్థస్య తథా దదతుర్ ఉత్తమమ్
రాజు చేసిన స్తోత్రానికి సంతోషించి, వారికి భోగమూ, మోక్షమూ రెండూ, అలాగే ఆ తీర్థానికి అత్యుత్తమమైన మహిమను అనుగ్రహించారు.
తతఃప్రభృతి తత్ తీర్థం శైవం వైష్ణవమ్ ఉచ్యతే తత్ర స్నానం చ దానం చ సర్వకామప్రదం విదుః
అప్పటి నుండి ఆ తీర్థం శైవం, వైష్ణవం అని పిలవబడుతోంది. అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం అన్ని కోరికలను తీర్చేలా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఇమాని సర్వతీర్థాని స్మరేద్ అపి పఠేత వా విముక్తః సర్వపాపేభ్యః శివవిష్ణుపురం వ్రజేత్
ఈ అన్ని తీర్థాలను ఎవరు స్మరిస్తారో, చదువుతారో వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తులై, శివుడు, విష్ణువు ఉన్న పురానికి చేరుకుంటారు.
భానుతీర్థే విశేషేణ స్నానం సర్వార్థసిద్ధిదమ్ తత్ర తీర్థే మహాపుణ్యం తీర్థానాం శతమ్ అత్ర హి
భానుతీర్థంలో ప్రత్యేకంగా స్నానం చేయడం అన్ని అభీష్టాల సాధనకు కారణమవుతుంది. ఆ తీర్థం మహాపుణ్యప్రదం, ఎందుకంటే అక్కడ నూరు తీర్థాల ఫలితం లభిస్తుంది.
భిల్లతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం రోగఘ్నం పాపనాశనమ్ మహాదేవపదామ్భోజయుగభక్తిప్రదాయకమ్
భిల్లతీర్థం అని ప్రసిద్ధి. అది రోగాలను పోగొట్టి, పాపాలను తొలగించి, మహాదేవుడి పదపద్మాలకు భక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
తత్రాప్య్ ఏవంవిధాం పుణ్యాం కథాం శృణు మహామతే గఙ్గాయా దక్షిణే తీరే శ్రీగిరేర్ ఉత్తరే తటే
అక్కడ కూడా ఇలాంటి పుణ్యకథను విను, ఓ మహామతి! గంగా నది దక్షిణ తీరంలో, శ్రీగిరి ఉత్తర తీరంలో ఈ కథ జరిగింది.
ఆదికేశ ఇతి ఖ్యాత ఋషిభిః పరిపూజితః మహాదేవో లిఙ్గరూపీ సదాస్తే సర్వకామదః
అక్కడ ఆదికేశుడు అని ప్రసిద్ధి చెందిన మహాదేవుడు, ఋషులచే పూజింపబడుతూ, లింగరూపంలో ఎల్లప్పుడూ అన్ని కోరికలను తీర్చేవాడిగా ఉన్నాడు.
సిన్ధుద్వీప ఇతి ఖ్యాతో మునిః పరమధార్మికః తస్య భ్రాతా వేద ఇతి స చాపి పరమో ఋషిః
సింధుద్వీపుడు అనే ముని అక్కడ అత్యంత ధార్మికుడిగా ప్రసిద్ధి. అతని సోదరుడు వేదుడు కూడా గొప్ప ఋషిగా పేరుగాంచాడు.
తమ్ ఆదికేశం వై దేవం త్రిపురారిం త్రిలోచనమ్ నిత్యం పూజయతే భక్త్యా ప్రాప్తే మధ్యందినే రవౌ
ఆ ఆదికేశుడైన దేవుడిని, త్రిపురాసురుని శత్రువును, త్రినేత్రుడిని, మధ్యాహ్న సూర్యుడు వచ్చినప్పుడు ప్రతిరోజూ భక్తితో పూజిస్తారు.
భిక్షాటనాయ వేదో ఽపి యాతి గ్రామం విచక్షణః యాతే తస్మిన్ ద్విజవరే వ్యాధః పరమధార్మికః
వేదుడు అనే విద్వాంసుడు భిక్షాటన కోసం గ్రామానికి వెళ్తాడు. అతను వెళ్లిన తరువాత, ఒక పరమధార్మికుడైన వ్యాధుడు అక్కడికి వస్తాడు.
తస్మిన్ గిరివరే పుణ్యే మృగయాం యాతి నిత్యశః అటిత్వా వివిధాన్ దేశాన్ మృగాన్ హత్వా యథాసుఖమ్
ఆ పవిత్రమైన గొప్ప పర్వతంలో ఆ వ్యాధుడు ప్రతిరోజూ వేటకు వెళ్తాడు. వివిధ ప్రాంతాల్లో తిరిగి, తన ఇష్టానుసారం జంతువులను వేటాడుతాడు.
ముఖే గృహీత్వా పానీయమ్ అభిషేకాయ శూలినః న్యస్య మాంసం ధనుష్కోట్యాం శ్రాన్తో వ్యాధః శివం ప్రభుమ్
శూలధారుడైన శివుడికి అభిషేకం చేయడానికి నోట్లో నీళ్లు పెట్టుకొని, మాంసాన్ని విల్లుబొటనకు పెట్టి, అలిసిన వ్యాధుడు ఆ ప్రభువైన శివుని దగ్గరకు చేరుతాడు.
ఆదికేశం సమాగత్య న్యస్య మాంసం తతో బహిః గఙ్గాం గత్వా ముఖే వారి గృహీత్వాగత్య తం శివమ్
ఆదికేశుని దగ్గరకు వచ్చి, మాంసాన్ని బయట ఉంచి, గంగానదికి వెళ్లి, నోట్లో నీళ్లు తీసుకొని, మళ్లీ ఆ శివుని దగ్గరకు వస్తాడు.
యస్య కస్యాపి పత్త్రాణి కరేణాదాయ భక్తితః అపరేణ చ మాంసాని నైవేద్యార్థం చ తన్మనాః
ఎవరైనా భక్తితో చేతిలో ఆకులు తీసుకొని, మనసు నిమగ్నమై, మరికొన్ని మాంసపు ముక్కలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తాడు.
ఆదికేశం సమాగత్య వేదేనార్చితమ్ ఓజసా పాదేనాహత్య తాం పూజాం ముఖానీతేన వారిణా
ఆదికేశుని వద్దకు వచ్చి, వేదుడు శక్తితో చేసిన ఆర్చనను తన కాలితో తాకి, నోట్లో తెచ్చిన నీటితో ఆ పూజను చేస్తాడు.
స్నాపయిత్వా శివం దేవమ్ అర్చయిత్వా తు పత్త్రకైః కల్పయిత్వా తు తన్ మాంసం శివో మే ప్రీయతామ్ ఇతి
శివుని స్నానం చేయించి, ఆకులతో పూజ చేసి, ఆ మాంసాన్ని సమర్పిస్తూ – 'శివుడు నాతో సంతుష్టుడవ్వాలి' అని కోరాడు.
నైవ కించిత్ స జానాతి శివభక్తిం వినా శుభామ్ తతో యాతి స్వకం స్థానం మాంసేన తు యథాగతమ్
శివునిపై శుభమైన భక్తి లేకుండా వాడికి ఏమీ తెలియదు. అందుకే, మాంసాన్ని తీసుకుని వచ్చినట్లే తిరిగి తన స్థలానికి వెళ్తాడు.
కరోత్య్ ఏతాదృగ్ ఆగత్యాగత్య ప్రత్యహమ్ ఏవ సః తథాపీశస్ తుతోషాస్య విచిత్రా హీశ్వరస్థితిః
అతడు ఇలా వచ్చి పోయి ప్రతిరోజూ ఇదే పని చేస్తాడు. అయినా ప్రభువు అతనిపై సంతోషించాడు – ప్రభువు మార్గాలు ఎంత అద్భుతంగా ఉంటాయో చూడండి.
యావన్ నాయాత్య్ అసౌ భిల్లః శివస్ తావన్ న సౌఖ్యభాక్ భక్తానుకమ్పితాం శంభోర్ మానాతీతాం తు వేత్తి కః
ఆ వేటగాడు రాకపోతే శివుడు సుఖాన్ని అనుభవించడు. భక్తులపై శంభువు చూపే అపారమైన కరుణను ఎవరు అర్థం చేసుకోగలరు?
సంపూజయత్య్ ఆదికేశమ్ ఉమయా ప్రత్యహం శివమ్ ఏవం బహుతిథే కాలే యాతే వేదశ్ చుకోప హ
అతడు ప్రతిరోజూ ఉమాదేవితో కలిసి ఆదికేశవుని పూజించేవాడు. ఇలా చాలా కాలం గడిచాక వేదుడు కోపగించుకున్నాడు.
పూజాం మన్త్రవతీం చిత్రాం శివభక్తిసమన్వితామ్ కో ను విధ్వంసతే పాపో మత్తః స వధమ్ ఆప్నుయాత్
శివుని భక్తితో, మంత్రాలతో అలంకరించిన పూజను ఎవడు ధ్వంసం చేస్తాడో, అతడు నిజంగా పాపి. అలాంటి వాడిని నేను సంహరించాలి.
గురుదేవద్విజస్వామిద్రోహీ వధ్యో మునేర్ అపి సర్వస్యాపి వధార్హో ఽసౌ శివస్య ద్రోహకృన్ నరః
గురువు, దేవుడు, ద్విజుడు, యజమాని – వీరిని ద్రోహించేవాడు మునికి కూడా సంహారయోగ్యుడే. అందరికన్నా ముఖ్యంగా, శివునికి శత్రువైన మనిషి మరణానికి పాత్రుడే.
ఏవం నిశ్చిత్య మేధావీ వేదః సిన్ధోస్ తథానుజః కస్యేయం పాపచేష్టా స్యాత్ పాపిష్ఠస్య దురాత్మనః
ఇలా ఆలోచించిన వేదుడు, తన సోదరుడు సింధుతో కలిసి – 'ఈ పాపకార్యం ఎవరిది? ఎంత దుష్టుడో!' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.
పుష్పైర్ వన్యభవైర్ దివ్యైః కన్దైర్ మూలఫలైః శుభైః కృతాం పూజాం స విధ్వస్య హ్య్ అన్యాం పూజాం కరోతి యః
అడవి పువ్వులు, దివ్యమైన కందులు, మూలాలు, శుభమైన పండ్లతో చేసిన పూజను ఎవరైనా ధ్వంసం చేసి, తర్వాత ఇంకొక పూజ చేస్తే –
మాంసేన తరుపత్త్రైశ్ చ స చ వధ్యో భవేన్ మమ ఏవం సంచిన్త్య మేధావీ గోపయిత్వా తనుం తదా
మాంసం, చెట్టు ఆకులతో ఆ పూజను చేసినా, అతడూ నా చేతిలో సంహారానికి పాత్రుడే. ఇలా ఆలోచించిన వేదుడు తన శరీరాన్ని దాచుకున్నాడు.