తస్య స్వసా విష్టిర్ ఇతి భీషణా పాపరూపిణీ తాం కన్యాం సవితా కస్మై దదామీతి మతిం దధే
ఆయనకు విష్టి అనే భయంకరమైన, పాపరూపిణి సోదరి ఉంది. ఆ కూతురిని ఎవరికిచ్చాలో సవితా ఆలోచించాడు.
యస్మై యస్మై దాతుకామః సూర్యో లోకగురుః ప్రభుః తచ్ ఛ్రుత్వా భీషణా చేతి కిం కుర్మో భార్యయానయా ఏవం తు వర్తమానే సా పితరం ప్రాహ దుఃఖితా
ప్రపంచానికి గురువైన సూర్యుడు, ఆ కూతురిని ఎవరికి ఇవ్వాలో తలంచాడు. ఆమె భయంకరమని విని, ప్రజలు 'ఇలాంటి భార్యతో ఏమి చేయాలి?' అని అనుకున్నారు. ఇలా పరిస్థితి కొనసాగుతుండగా, ఆ అమ్మాయి దుఃఖంతో తన తండ్రిని అడిగింది.
బాలామ్ ఏవ పితా యస్ తు దద్యాత్ కన్యాం సురూపిణే స కృతార్థో భవేల్ లోకే న చేద్ దుష్కృతవాన్ పితా
తండ్రి తన చిన్న కూతురిని మంచి రూపం కలిగిన వానికి ఇచ్చినట్లయితే, అతడు లోకంలో సఫలుడవుతాడు. లేకపోతే, ఆ తండ్రి పాపి అవుతాడు.
చతుర్థాద్ వత్సరాద్ ఊర్ధ్వం యావన్ న దశమాత్యయః తావద్ వివాహః కన్యాయాః పిత్రా కార్యః ప్రయత్నతః
నాలుగో సంవత్సరానికి తరువాత, పదవ సంవత్సరానికి లోగా తండ్రి తన కూతురి వివాహాన్ని శ్రద్ధగా చేయాలి.
శ్రీమతే విదుషే యూనే కులీనాయ యశస్వినే ఉదారాయ సనాథాయ కన్యా దేయా వరాయ వై
శ్రీమంతుడు, విద్యావంతుడు, యువకుడు, మంచి కుటుంబానికి చెందినవాడు, పేరుగాంచినవాడు, ఉదారుడు, సంరక్షణ ఉన్నవాడు — ఇలాంటి వరుణికి కూతురిని ఇవ్వాలి.
ఏతచ్ చేద్ అన్యథా కుర్యాత్ పితా స నిరయీ సదా ధర్మస్య సాధనం కన్యా విదుషామ్ అపి భాస్కర
ఇలా కాకుండా తండ్రి వ్యవహరించినట్లయితే, అతడు ఎప్పుడూ నరకానికి గురవుతాడు. విద్యావంతులకైనా కూతురిని ఇచ్చే కార్యమే ధర్మానికి మార్గం, ఓ భాస్కరా.
నరకస్యేవ మూర్ఖాణాం కామోపహతచేతసామ్ ఏకతః పృథివీ కృత్స్నా సశైలవనకాననా
కామానికి లోనైన మూర్ఖులకు నరకమే ఫలితం. ఒకవైపు పర్వతాలు, అడవులు, తోటలతో కూడిన మొత్తం భూమి ఉంది.
స్వలంకృతోపాధిహీనా సుకన్యా చైకతః స్మృతా విక్రీణీతే యశ్ చ కన్యామ్ అశ్వం వా గాం తిలాన్ అపి
ఇంకొకవైపు అలంకారాలతో ఉన్న, దోషరహితమైన మంచి కూతురు ఉంది. ఎవడు కూతురిని, గుఱ్ఱాన్ని, ఆవును లేదా నువ్వులను అమ్మినా—
న తస్య రౌరవాదిభ్యః కదాచిన్ నిష్కృతిర్ భవేత్ వివాహాతిక్రమః కార్యో న కన్యాయాః కదాచన
అతనికి రౌరవాది నరకాల నుండి ఎప్పుడూ విమోచనం ఉండదు. కూతురి విషయంలో వివాహాన్ని తప్పుగా చేయకూడదు.
తస్మిన్ కృతే యత్ పితుః స్యాత్ పాపం తత్ కేన కథ్యతే యావల్ లజ్జాం న జానాతి యావత్ క్రీడతి పాంశుభిః
ఇలాంటి పనిలో తండ్రికి కలిగే పాపాన్ని ఎవరు వివరించగలరు? ఆమె ఇంకా లజ్జా తెలియని వయసులో, మట్టితో ఆడుకునేంతవరకు—
తావత్ కన్యా ప్రదాతవ్యా నో చేత్ పిత్రోర్ అధోగతిః పితుః స్వరూపం పుత్రః స్యాద్ యః పితా పుత్ర ఏవ సః
అంతవరకు కూతురిని వివాహం చేయాలి. లేకపోతే తల్లిదండ్రులు దిగజారిపోతారు. కుమారుడు తండ్రి స్వరూపమే; తండ్రే కుమారుడవుతాడు.
ఆత్మనః సుఖితాం లోకే కో న కుర్యాత్ కరోతి చ యత్ కన్యాయాం పితా కుర్యాద్ దానం పూజనమ్ ఈక్షణమ్
ఈ లోకంలో తన పిల్లలు సంతోషంగా ఉండాలని ఎవరు కోరుకోరు? తండ్రి తన కూతురికి ఇచ్చేది, గౌరవించేది, చూసేది — ఇవన్నీ—
యత్ కృతం తత్ కృతం విద్యాత్ తాసు దత్తం తద్ అక్షయమ్ యద్ దత్తం తాసు కన్యాసు తద్ ఆనన్త్యాయ కల్పతే
ఏది చేసారో అది చేసినట్లే భావించాలి; వారికి ఇచ్చినది ఎప్పటికీ నశించదు. ఇలాంటి కూతుర్లకు ఇచ్చిన దానం అనంతమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
పుత్రేషు చైవ పౌత్రేషు కో న కుర్యాత్ సుఖం రవే కరోతి యః కన్యకానాం స సంపద్భాజనం భవేత్
కుమారులు, మనవళ్లకు సంతోషం కలిగించడాన్ని ఎవరు ఇష్టపడరు? కూతుర్లకు ఆనందం కలిగించేవాడు ధన్యుడవుతాడు.
ఏవం తాం వాదినీం కన్యాం విష్టిం ప్రోవాచ భాస్కరః
అలా వాదిస్తున్న ఆ యువతిని, విష్టిని, భాస్కరుడు ఇలా పలికాడు.
కిం కరోమి న గృహ్ణాతి త్వాం కశ్చిద్ భీషణాకృతిమ్ కులం రూపం వయో విత్తం విద్యాం వృత్తం సుశీలతామ్
నేను ఏమి చేయగలను? నిన్నెవ్వరూ అంగీకరించరు, ఎందుకంటే నీ రూపం భయంకరంగా ఉంది. వంశం, అందం, వయస్సు, ధనం, విద్య, ప్రవర్తన, మంచితనం ఇవన్నీ ఉన్నా—
మిథః పశ్యన్తి సంబన్ధే వివాహే స్త్రీషు పుంసు చ అస్మాసు సర్వమ్ అప్య్ అస్తి వినా తవ గుణైః శుభే కిం కరోమి క్వ దాస్యామి వృథా మాం ధిక్ కరోషి కిమ్
పెళ్లి సంబంధాల్లో, ఆడవారిలోనూ మగవారిలోనూ, ఈ లక్షణాలన్నీ మనందరిలో ఉంటాయి, నీ గుణాలు తప్ప. శుభలక్షణాలయినీ, నేను ఏమి చేయగలను? నిన్నెక్కడ ఇచ్చగలను? నన్ను వృథాగా నిందించడమెందుకు?
ఏవమ్ ఉక్త్వా పునస్ తాం చ విష్టిం ప్రోవాచ భాస్కరః
ఇలా చెప్పి, భాస్కరుడు మళ్లీ ఆ విష్టిని ఇలా అడిగాడు.
యస్మై కస్మై చ దాతవ్యా త్వం వై యద్య్ అనుమన్యసే దీయసే ఽద్య మయా విష్టే అనుజానీహి మాం తతః
నిన్ను ఎవరికి ఇవ్వాలో, నువ్వు ఒప్పుకుంటే, ఈ రోజు నేను నీకు వరుడు ఇస్తాను, ఓ విష్టీ! దయచేసి నాకు అనుమతి ఇవ్వు.
పితరం ప్రాహ సా విష్టిర్ భర్తా పుత్రా ధనం సుఖమ్ ఆయూ రూపం చ సంప్రీతిర్ జాయతే ప్రాక్తనానుగమ్
విష్టి తన తండ్రిని ఇలా అడిగింది: 'భర్త, పిల్లలు, ధనం, సుఖం, ఆయుర్దాయం, అందం, ప్రేమ ఇవన్నీ గత జన్మలో చేసిన కార్యానుసారం కలుగుతాయి.'
యత్ పురా విహితం కర్మ ప్రాణినా సాధ్వ్ అసాధు వా ఫలం తదనురోధేన ప్రాప్యతే ఽపి భవాన్తరే
ప్రాణి గతంలో చేసిన పనులు, మంచివైనా చెడ్డవైనా, వాటి ఫలితాలు తప్పక వస్తాయి, ఇంకో జన్మలోనైనా.
స్వదోష ఏవ తత్ పిత్రా పరిహర్తవ్య ఆదరాత్ తాదృగ్ ఏవ ఫలం తు స్యాద్ యాదృగ్ ఆచరితం పురా
తండ్రి తన తప్పులను జాగ్రత్తగా నివారించాలి; గతంలో చేసినట్టు ఫలితం తప్పక వస్తుంది.
తస్మాత్ తద్దానసంబన్ధం స్వవంశానుగతం పితా కరోతి శేషం దైవేన యద్ భావ్యం తద్ భవిష్యతి
అందుకే, తండ్రి తన వంశానుసారం సంబంధాన్ని ఏర్పరుస్తాడు; మిగతాదంతా విధి ప్రకారం జరుగుతుంది—ఏది జరగాలో అది జరుగుతుంది.
తచ్ ఛ్రుత్వా దుహితుర్ వాక్యం త్వష్టుః పుత్రాయ భీషణామ్ విశ్వరూపాయ తాం ప్రాదాద్ విష్టిం లోకభయంకరీమ్
తన కుమార్తె మాటలు విని, త్వష్టుడు భయంకరమైన, లోకానికి భయాన్ని కలిగించే విష్టిని తన కుమారుడు విశ్వరూపునికి ఇచ్చాడు.
విశ్వరూపో ఽపి తద్వచ్ చ భీషణో భీషణాకృతిః ఏవం మిథః సంచరతోః శీలరూపసమానయోః
విశ్వరూపుడు కూడా అంతే భయంకరుడు, భయానక రూపంతో ఉండేవాడు. ఇద్దరూ కలసి జీవించేటప్పుడు వారి స్వభావం, రూపం ఒకేలా ఉండేవి.
ప్రీతిః కదాచిద్ వైషమ్యం దంపత్యోర్ అభవన్ మిథః గణ్డో నామాభవత్ పుత్రో హ్య్ అతిగణ్డస్ తథైవ చ
కొన్నిసార్లు వారిద్దరి మధ్య ప్రేమ ఉండేది, మరికొన్నిసార్లు కలహం. వారికి గండ అనే కుమారుడు, అతిగండ అనే మరొక కుమారుడు పుట్టారు.
రక్తాక్షః క్రోధనశ్ చైవ వ్యయో దుర్ముఖ ఏవ చ తేభ్యః కనీయాన్ అభవద్ ధర్షణో నామ పుణ్యభాక్
రక్తవర్ణ కళ్ళు, కోపం, వ్యర్థ వ్యయం, చెడు మాటలు—వీటితో కూడినవారు. వారిలో చిన్నవాడు ధర్షణుడు, పుణ్యఫలం పొందినవాడు.
సుతః సుశీలః సుభగః శాన్తః శుద్ధమతిః శుచిః స కదాచిద్ యమగృహం ద్రష్టుం మాతులమ్ అభ్యగాత్
ఒక కుమారుడు మంచి స్వభావం గలవాడు, అదృష్టవంతుడు, శాంతుడు, పవిత్రమైన మనస్సు కలవాడు, శుభ్రుడూ. ఒకసారి అతడు యమలోకానికి తన మామను దర్శించడానికి వెళ్లాడు.
స దదర్శ బహూఞ్ జన్తూన్ స్వర్గస్థాన్ ఇవ దుఃఖినః స మాతులం తు పప్రచ్ఛ నత్వా ధర్మం సనాతనమ్
అక్కడ అతడు అనేక జీవులను చూశాడు, వారు స్వర్గంలో ఉన్నట్లే బాధపడుతూ ఉండేవారు. తరువాత, నమస్కరించి, తన మామను శాశ్వత ధర్మం గురించి అడిగాడు.
క ఇమే సుఖినస్ తాత పచ్యన్తే నరకే చ కే
తండ్రీ, వీరిలో ఎవరు సుఖంగా ఉన్నారు? నరకంలో ఎవరు శిక్షలు అనుభవిస్తున్నారు?