అతిథిశ్ చాపవాదీ చ ద్వావ్ ఏతౌ విశ్వబాన్ధవౌ అపవాదీ హరేత్ పాపమ్ అతిథిః స్వర్గసంక్రమః
అతిథి, అపవాదుడు—ఈ ఇద్దరూ అందరికీ బంధువులే. అపవాదుడు పాపాన్ని పోగొట్టేస్తాడు, అతిథి స్వర్గానికి మార్గం కల్పిస్తాడు.
అభ్యాగతం పథి శ్రాన్తం సావజ్ఞం యో ఽభివీక్షతే తత్క్షణాద్ ఏవ నశ్యన్తి తస్య ధర్మయశఃశ్రియః
దారిలో అలసిపోయి వచ్చినవాడిని ఎవడు తక్కువగా చూస్తాడో, వెంటనే అతని ధర్మం, యశస్సు, ఐశ్వర్యం నశించిపోతాయి.
తస్మాద్ అభ్యాగతః శ్రాన్తో యాచే ఽహం త్వాం ద్విజోత్తమ దాస్యసే యది మే కామం తద్ భోక్ష్యే ఽహం న చాన్యథా
కాబట్టి, ద్విజోత్తమా! నేను అలసిపోయి నీ వద్దకు వచ్చాను. నేను అడిగినది నీవు ఇస్తేనే భోజనం చేస్తాను, లేనిపక్షంలో కాదు.
దత్తమ్ ఇత్య్ ఏవ శాకల్యో భుఙ్క్ష్వేత్య్ ఏవాహ రాక్షసమ్ తతః ప్రోవాచ పరశుర్ అహం రాక్షససత్తమః
'ఇచ్చాను' అన్నాడు శాకల్యుడు. 'తిను' అన్నాడు రాక్షసుడు. అప్పుడు పరశువు ఇలా అన్నాడు: 'నేను రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడిని.'
నాహం ద్విజస్ తవ రిపుర్ న వృద్ధః పలితః కృశః బహూని మే వ్యతీతాని వర్షాణి త్వాం ప్రపశ్యతః
'నేను ద్విజుడు కాదు, నీ శత్రువు కాదు, వృద్ధుడూ కాదు, పొడవుగా తెల్లజుట్టు గలవాడూ కాదు, బలహీనుడూ కాదు. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా నిన్ను చూస్తున్నాను.'
శుష్యన్తి మమ గాత్రాణి గ్రీష్మే స్వల్పోదకం యథా తస్మాన్ నేష్యే సానుగం త్వాం భక్షయిష్యే ద్విజోత్తమ
'వేసవిలో నీరు తక్కువగా ఉండగా శరీరం ఎండిపోతుందిగా, అలాగే నా అవయవాలు ఎండిపోతున్నాయి. అందుకే, నిన్ను నీ అనుచరులతో పాటు తీసుకెళ్లి తినేస్తాను, ద్విజోత్తమా!'
శ్రుత్వా పరశువాక్యం తచ్ ఛాకల్యో వాక్యమ్ అబ్రవీత్
పరశువు మాటలు విని, శాకల్యుడు ఇలా అన్నాడు.
యే మహాకులసంభూతా విజ్ఞాతసకలాగమాః తత్ ప్రతిశ్రుతమ్ అభ్యేతి న జాత్వ్ అత్ర విపర్యయమ్
మహా కుటుంబాల్లో పుట్టి, అన్ని శాస్త్రాలు తెలిసినవారు ఏది వాగ్దానం చేస్తారో దాన్ని తప్పక నెరవేర్చుతారు; ఇందులో ఎప్పుడూ మార్పు ఉండదు.
యథోచితం కురు సఖే తథాపి శృణు మే వచః నిహన్తుమ్ అప్య్ ఉద్యతేషు వక్తవ్యం హితమ్ ఉత్తమైః
'స్నేహితా! యథావిధిగా చేయు. అయినా నా మాట విను. చావు దగ్గర ఉన్నా కూడా, మేలైనవారు శ్రేయస్సు కోసం చెప్పాలి.'
బ్రాహ్మణో ఽహం వజ్రతనుః సర్వతో రక్షకో హరిః పాదౌ రక్షతు మే విష్ణుః శిరో దేవో జనార్దనః
'నేను బ్రాహ్మణుడిని, నా శరీరం వజ్రంలా బలంగా ఉంది. హరి అన్ని వైపులా నన్ను కాపాడుతున్నాడు. విష్ణువు నా పాదాలను, జనార్దనుడు నా తలను రక్షించుగాక.'
బాహూ రక్షతు వారాహః పృష్ఠం రక్షతు కూర్మరాట్ హృదయం రక్షతాత్ కృష్ణో హ్య్ అఙ్గులీ రక్షతాన్ మృగః
'వారాహుడు నా భుజాలను, కూర్మరాజు నా వెన్నెముకను, కృష్ణుడు నా హృదయాన్ని, మృగం నా వేళ్లను రక్షించుగాక.'
ముఖం రక్షతు వాగీశో నేత్రే రక్షతు పక్షిగః శ్రోత్రం రక్షతు విత్తేశః సర్వతో రక్షతాద్ భవః నానాపత్స్వ్ ఏకశరణం దేవో నారాయణః స్వయమ్
'వాగీశుడు నా నోటిని, పక్షిరాజు నా కళ్లను, కుబేరుడు నా చెవులను, శివుడు అన్ని వైపులా నన్ను కాపాడుగాక. ఎన్నో కష్టాల్లో దేవుడు నారాయణుడు నాకు ఒక్కటే ఆశ్రయం.'
ఏవమ్ ఉక్త్వా తు శాకల్యో నయ వా భక్ష వా సుఖమ్ మాం రాక్షసేన్ద్ర పరశో త్వమ్ ఇదానీమ్ అతన్ద్రితః
ఇలా చెప్పి, శాకల్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'రాక్షసేంద్ర పరశూ! నన్ను వెంట తీసుకెళ్ళు లేదా నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు తిను. ఇక ఆలస్యం చేయకు.'
రాక్షసస్ తస్య వచనాద్ భక్షణాయ సముద్యతః నాస్త్య్ ఏవ హృదయే నూనం పాపినాం కరుణాకణః
అతని మాట విని, రాక్షసుడు తినడానికి సిద్ధమయ్యాడు. దుష్టుల హృదయంలో కనీసం కరుణ చుక్క కూడా ఉండదు.
దంష్ట్రాకరాలవదనో గత్వా తస్యాన్తికం తదా బ్రాహ్మణం తం నిరీక్ష్యైవం పరశుర్ వాక్యమ్ అబ్రవీత్
పెద్ద దవడలు, భయంకరమైన ముఖంతో పరశురుడు అక్కడికి వెళ్లి, అక్కడ ఉన్న బ్రాహ్మణుడిని చూసి ఇలా అన్నాడు.
శఙ్ఖచక్రగదాపాణిం త్వాం పశ్యే ఽహం ద్విజోత్తమ సహస్రపాదశిరసం సహస్రాక్షకరం విభుమ్
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! నేను నిన్ను శంఖం, చక్రం, గదను పట్టుకుని, వెయ్యి కాళ్లు, వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి చేతులు కలిగిన పరమేశ్వరుడిగా చూస్తున్నాను.
సర్వభూతైకనిలయం ఛన్దోరూపం జగన్మయమ్ త్వామ్ అద్య విప్ర పశ్యామి నాస్తి తే పూర్వకం వపుః
ఓ బ్రాహ్మణా! నిన్ను నేను ఈ రోజు అన్ని జీవులకు ఆధారంగా, వేద స్వరూపంగా, జగత్తునంతా వ్యాపించి ఉన్నవాడిగా చూస్తున్నాను. నీకు ముందు మరొక రూపం లేదు.
తస్మాత్ ప్రసాదయే విప్ర త్వమ్ ఏవ శరణం భవ జ్ఞానం దేహి మహాబుద్ధే తీర్థం బ్రూహ్య్ అఘనిష్కృతిమ్
కాబట్టి, ఓ బ్రాహ్మణా! నేను నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను. నీవే నాకు ఆశ్రయం కావాలి. ఓ మహాబుద్ధిశాలి! నాకు జ్ఞానం ఇవ్వు. పాపాలు పోవడానికి ఏ తీర్థం చెప్పు.
మహతాం దర్శనం బ్రహ్మఞ్ జాయతే నహి నిష్ఫలమ్ ద్వేషాద్ అజ్ఞానతో వాపి ప్రసఙ్గాద్ వా ప్రమాదతః
మహానుభావులను చూడటం ఎప్పుడూ వ్యర్థం కాదు, ఓ బ్రాహ్మణా! ద్వేషంతో అయినా, అజ్ఞానంతో అయినా, యాదృచ్ఛికంగా అయినా, నిర్లక్ష్యంగా అయినా, ఫలితం తప్పకుండా కలుగుతుంది.
అయసః స్పర్శసంస్పర్శో రుక్మత్వాయైవ జాయతే
ఒకటి మరొకదాన్ని తాకినప్పుడు, ఇనుము కూడా బంగారమవుతుంది.
ఏతద్ వాక్యం సమాకర్ణ్య రాక్షసేన సమీరితమ్ శాకల్యః కృపయా ప్రాహ వరదా సా సరస్వతీ
రాక్షసుడు చెప్పిన ఈ మాటలు వినగానే, శాకल्यుడు దయతో మాట్లాడాడు. వరాలిచ్చే సరస్వతీ దేవీ కూడా మాట్లాడింది.
తవాచిరాద్ దైత్యపతే తతః స్తుహి జనార్దనమ్ మనోరథఫలప్రాప్తౌ నాన్యన్ నారాయణస్తుతేః
ఓ దైత్యాధిపతీ! త్వరలో జనార్దనుని స్తుతించు. నీ కోరిక నెరవేర్చేందుకు నారాయణుని స్తుతి తప్ప మరొక మార్గం లేదు.
కించిద్ అప్య్ అస్తి లోకే ఽస్మిన్ కారణం శృణు రాక్షస ప్రసన్నా తవ సా దేవీ మద్వాక్యాచ్ చ భవిష్యతి
ఓ రాక్షసా! ఈ లోకంలో ఏదో కారణం ఉంటుంది, విను. ఆ దేవీ నీపై ప్రసన్నురాలైంది. నా మాట వల్ల అది జరుగుతుంది.
తథేత్య్ ఉక్త్వా స పరశుర్ గఙ్గాం త్రైలోక్యపావనీమ్ స్నాత్వా శుచిర్ యతమనా గఙ్గామ్ అభిముఖః స్థితః
అలా జరుగుతుందని చెప్పి, పరశురుడు మూడు లోకాలను పవిత్రం చేసే గంగానదిలో స్నానం చేసి, పవిత్రుడై, ఏకాగ్రంగా, గంగను ఎదుర్కొని నిలబడ్డాడు.
తత్రాపశ్యద్ దివ్యరూపాం దివ్యగన్ధానులేపనామ్ సరస్వతీం జగద్ధాత్రీం శాకల్యవచనే స్థితామ్
అక్కడ పరశురుడు దివ్య రూపంతో, పరిమళాలు పూసుకున్న, జగత్తును పోషించే సరస్వతీ దేవిని, శాకల్యుడు చెప్పినట్టు ప్రత్యక్షంగా చూశాడు.
జగజ్జాడ్యహరాం విశ్వజననీం భువనేశ్వరీమ్ తామ్ ఉవాచ వినీతాత్మా పరశుర్ గతకల్మషః
జగత్తు మూర్ఖత్వాన్ని తొలగించే, సర్వలోకమాత, భువనేశ్వరీ అయిన ఆ సరస్వతీ దేవిని పరశురుడు వినయంగా, పాపరహితుడై సంభోదించాడు.
గురుః శాకల్య ఇత్య్ ఆహ మాకాన్తం స్తుహి విధ్వజమ్ తవ ప్రసాదాత్ సా శక్తిర్ యథా మే స్యాత్ తథా కురు
శాకల్యుడు గురువు ఇలా అన్నాడు: ఆలస్యం చేయకుండా సృష్టికర్తను స్తుతించు. నీ కృపతో ఆ శక్తి నాకు కలగాలని కోరుకుంటున్నాను. అలాగే చేయు.
తథాస్త్వ్ ఇతి చ సా ప్రాహ పరశుం శ్రీసరస్వతీ సరస్వత్యాః ప్రసాదేన పరశుస్ తం జనార్దనమ్
అలా జరుగుతుందని సరస్వతీ దేవి అనగా, సరస్వతీ కృపతో పరశురుడు జనార్దనుని స్తుతించాడు.
తుష్టావ వివిధైర్ వాక్యైస్ తతస్ తుష్టో ఽభవద్ ధరిః వరం ప్రాదాద్ రాక్షసాయ కృపాసిన్ధుర్ జనార్దనః
పరశురుడు హరిని అనేక విధాలుగా స్తుతించాడు. దాంతో హరి సంతోషించి, కరుణాసాగరుడైన జనార్దనుడు ఆ రాక్షసునికి వరం ఇచ్చాడు.
యద్ యన్ మనోగతం రక్షస్ తత్ తత్ సర్వం భవిష్యతి
నీ మనసులో ఏది ఉందో, ఓ రాక్షసా! అది అన్నీ నెరవేరతాయి.