సర్వత్ర గౌతమీతీరే పితౄణాం దానమ్ ఉత్తమమ్ విశేషతః కోటితీర్థే తద్ అనన్తఫలప్రదమ్ అత్రైకన్యూనపఞ్చాశత్ తీర్థాని మునయో విదుః
గౌతమీ తీరమంతా పితృదేవతలకు ఉత్తమమైన దానం, ముఖ్యంగా కోటితీర్థంలో, అనంతమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఇక్కడ మునులు నలభై తొమ్మిది తీర్థాలు ఉన్నాయని తెలుసుకున్నారు.
నారసింహమ్ ఇతి ఖ్యాతం గఙ్గాయా ఉత్తరే తటే తస్యానుభావం వక్ష్యామి సర్వరక్షావిధాయకమ్
గంగా ఉత్తర తీరంలో నారసింహం అని ప్రసిద్ధి చెందిన స్థలం ఉంది. దాని మహిమను, అన్నింటికీ రక్షణనిచ్చే విధానాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను.
హిరణ్యకశిపుః పూర్వమ్ అభవద్ బలినాం వరః తపసా విక్రమేణాపి దేవానామ్ అపరాజితః
హిరణ్యకశిపుడు ఒకప్పుడు బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు. తపస్సు, పరాక్రమంతో దేవతలకు కూడా అతడిని ఓడించలేకపోయారు.
హరిభక్తాత్మజద్వేషకలుషీకృతమానసః ఆవిర్భూయ సభాస్తమ్భాద్ విశ్వాత్మత్వం ప్రదర్శయన్
హరి భక్తుడైన తన కుమారునిపై ద్వేషంతో అతని మనసు మలినమైంది. సభలోని స్తంభం నుండి ప్రత్యక్షమై, తన విశ్వవ్యాప్త స్వరూపాన్ని చూపించాడు.
తం హత్వా నరసింహస్ తత్సైన్యమ్ అద్రావయత్ తదా సర్వాన్ హత్వా మహాదైత్యాన్ క్రమేణాజౌ మహామృగః
అతన్ని సంహరించిన నరసింహుడు, అతని సైన్యాన్ని పారద్రోలాడు. ఆ తరువాత యుద్ధంలో ఉన్న మహాదైత్యులను ఒక్కొక్కరిని సంహరించాడు.
రసాతలస్థాఞ్ శత్రూంశ్ చ జిత్వా స్వర్లోకమ్ ఈయివాన్ తత్ర జిత్వా భువం గత్వా దైత్యాన్ హత్వా నగస్థితాన్
పాతాళంలో ఉన్న శత్రువులను జయించి, స్వర్గలోకానికి వెళ్లాడు. అక్కడ గెలిచి, భూమికి వచ్చి, పర్వతాలలో ఉన్న దైత్యులను సంహరించాడు.
సముద్రస్థాన్ నదీసంస్థాన్ గ్రామస్థాన్ వనవాసినః నానారూపధరాన్ దైత్యాన్ నిజఘాన మృగాకృతిః
సముద్రంలో, నదుల్లో, గ్రామాల్లో, అరణ్యంలో నివసించే, అనేక రూపాలు ధరించిన దైత్యులను మృగరూపంలో ఉన్న ప్రభువు సంహరించాడు.
ఆకాశగాన్ వాయుసంస్థాఞ్ జ్యోతిర్లోకమ్ ఉపాగతాన్ వజ్రపాతాధికనఖః సముద్ధూతమహాసటః
ఆకాశంలో సంచరించే, గాలిలో ఉండే, వెలుగులోకి చేరిన వారిని, ఉక్కు కన్నా బలమైన గోళ్లతో, కోపంతో ఉప్పొంగిన జుట్టుతో ప్రభువు చంపాడు.
దైత్యగర్భస్రావిగర్జీ నిర్జితాశేషరాక్షసః మహానాదైర్ వీక్షితైశ్ చ ప్రలయానలసంనిభైః
దైత్యుల గర్భంలోంచి వచ్చే గర్జనలతో గర్జిస్తూ, అన్ని రాక్షసులను జయించి, ప్రళయాగ్ని లాంటి మహా గర్జనలతో చూశాడు.
చపేటైర్ అఙ్గవిక్షేపైర్ అసురాన్ పర్యచూర్ణయత్ ఏవం హత్వా బహువిధాన్ గౌతమీమ్ అగమద్ ధరిః
చెయ్యులతో కొట్టుతూ, అవయవాలను ఊపుతూ, అసురులను నుజ్జునుజ్జు చేశాడు. ఇలా అనేకరకాల దుష్టులను సంహరించి, హరి గౌతమి నదికి వెళ్లాడు.
స్వపదామ్బుజసంభూతాం మనోనయననన్దినీమ్ తత్రామ్బర్య ఇతి ఖ్యాతో దణ్డకాధిపతే రిపుః
అక్కడ దండక అరణ్యాధిపతికి శత్రువైన అంబర్య అనే ప్రసిద్ధుడు, తన పాదకమలాల నుంచి ఉద్భవించి, మనస్సు, కళ్లకు ఆనందాన్ని ఇచ్చాడు.
దేవానాం దుర్జయో యోద్ధా బలేన మహతావృతః తేనాభవన్ మహారౌద్రం భీషణం లోమహర్షణమ్
దేవతలకు కూడా జయించలేని యోధుడు, గొప్ప బలంతో చుట్టుముట్టబడి ఉండేవాడు. అతని వల్ల భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం జరిగింది.
శస్త్రాస్త్రవర్షణం యుద్ధం హరిణా దైత్యసూనునా నిజఘాన హరిః శ్రీమాంస్ తం రిపుం హ్య్ ఉత్తరే తటే
హరి, దైత్యుని కుమారుడితో ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో ఘోర యుద్ధం చేశాడు. ఆ ఉత్తర తీరంలో శ్రీహరి ఆ శత్రువును సంహరించాడు.
గఙ్గాయాం నారసింహం తు తీర్థం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్ స్నానదానాదికం తత్ర సర్వపాపగ్రహార్దనమ్
గంగానదిలో మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన నరసింహ తీర్థం ఉంది. అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం వంటి కర్మలు అన్ని పాపాలను, కష్టాలను తొలగిస్తాయి.
సర్వరక్షాకరం నిత్యం జరామరణవారణమ్ యథా సురాణాం సర్వేషాం న కోపి హరిణా సమః
అది ఎల్లప్పుడూ అన్ని విధాల రక్షణను ఇస్తుంది, వృద్ధాప్యాన్ని, మరణాన్ని దూరం చేస్తుంది. దేవతలందరిలో హరిలో సమానుడు ఎవరూ లేరు.
తీర్థానామ్ అప్య్ అశేషాణాం తథా తత్ తీర్థమ్ ఉత్తమమ్ తత్ర తీర్థే నరః స్నాత్వా కుర్యాన్ నృహరిపూజనమ్
అన్ని తీర్థాలలో ఆ తీర్థమే శ్రేష్ఠమైనది. అక్కడ స్నానం చేసి నరహరిని పూజించాలి.
స్వర్గే మర్త్యే తలే వాపి తస్య కించిన్ న దుర్లభమ్ ఇత్యాద్య్ అష్టౌ మునే తత్ర మహాతీర్థాని నారద
స్వర్గంలోనైనా, భూమిపై అయినా, పాతాళంలో అయినా అతనికి ఏదీ దొరకనిది లేదు. నారదా! అక్కడ ఎనిమిది మహా తీర్థాలు ఉన్నాయి.
పృథక్ పృథక్ తీర్థకోటిఫలమ్ ఆహుర్ మనీషిణః అశ్రద్ధయాపి యన్నామ్ని స్మృతే సర్వాఘసంక్షయః
ప్రత్యేకంగా ఒక్కోటి కోటి తీర్థాల ఫలితాన్ని ఇస్తుందని జ్ఞానులు చెబుతారు. విశ్వాసం లేకపోయినా ఆ పేరును జపిస్తే అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయి.
భవేత్ సాక్షాన్ నృసింహో ఽసౌ సర్వదా యత్ర సంస్థితః తత్ తీర్థసేవాసంజాతం ఫలం కైర్ ఇహ వర్ణ్యతే
ఎక్కడ నరసింహుడు ప్రత్యక్షంగా ఎల్లప్పుడూ ఉంటాడో, ఆ తీర్థ సేవ వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని ఇక్కడ ఎవరు వివరించగలరు?
యథా న దేవో నృహరేర్ అధికః క్వాపి వర్తతే తథా నృసింహతీర్థేన సమం తీర్థం న కుత్రచిత్
ఎక్కడా నరహరి కన్నా గొప్ప దేవుడు లేనట్లే, నరసింహ తీర్థానికి సమానమైన తీర్థం ఎక్కడా లేదు.
పైశాచం తీర్థమ్ ఆఖ్యాతం గఙ్గాయా ఉత్తరే తటే పిశాచత్వాత్ పురా విప్రో ముక్తిమ్ ఆప మహామతే
గంగానదికి ఉత్తర తీరంలో పిశాచ తీర్థం అని ప్రసిద్ధి. పూర్వం పిశాచత్వం వల్ల ఒక బ్రాహ్మణుడు అక్కడ మోక్షాన్ని పొందాడు.
సుయవస్యాత్మజో లోకే జీగర్తిర్ ఇతి విశ్రుతః కుటుమ్బభారదుఃఖార్తో దుర్భిక్షేణ తు పీడితః
సుయవస్యుని కుమారుడు జగత్తులో జీగర్తి అని ప్రసిద్ధి. కుటుంబ భారంతో బాధపడుతూ, కరువు వల్ల చాలా ఇబ్బంది పడ్డాడు.
మధ్యమం తు శునఃశేపం పుత్రం బ్రహ్మవిదాం వరమ్ విక్రీతవాన్ క్షత్రియాయ వధాయ బహులైర్ ధనైః
తన మధ్య కుమారుడైన శునఃశేపుడు బ్రహ్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు. అతన్ని ఎక్కువ ధనానికి ఒక క్షత్రియునికి బలి కోసం అమ్మేశాడు.
కిం నామాపద్గతః పాపం నాచరత్య్ అపి పణ్డితః శమితృత్వే ధనం చాపి జగృహే బహులం మునిః
ప్రమాదంలో పడినవాడు, ఎంత పండితుడైనా, ఏ పాపం చేయడు? శాంతికర్తగా ముని కూడా ఎక్కువ ధనం స్వీకరించాడు.
విదారణార్థం చ ధనం జగృహే బ్రాహ్మణాధమః తతో ఽప్రతిసమాధేయమహారోగనిపీడితః
దుర్మార్గ బ్రాహ్మణుడు ధనం పంచేందుకు తీసుకున్నాడు. దాంతో అతడు నయం కాని మహా రోగాలతో బాధపడిపోయాడు.
స మృతః కాలపర్యాయే నరకేష్వ్ అథ పాతితః భోగాద్ ఋతే న క్షయో ఽస్తి ప్రాక్తనానామ్ ఇహాంహసామ్
కాలం తీరిన తర్వాత అతడు మరణించగా, నరకంలో పడేశారు. పూర్వ జన్మలో చేసిన పాపాలకు అనుభవం తప్ప మరొకటి లేదు, వాటికి అంతం లేదు.
కింకరైర్ యమవాక్యేన బహుయోన్యన్తరం గతః తతః పిశాచో హ్య్ అభవద్ దారుణో దారుణాకృతిః
యముడు, యమదూతల ఆజ్ఞతో అతడు ఎన్నో జన్మలు పొందాడు. చివరికి అతడు భయంకరమైన రూపంలో దారుణమైన పిశాచుడయ్యాడు.
శుష్కకాష్ఠేష్వ్ అథారణ్యే నిర్జలే నిర్జనే తథా గ్రీష్మే గ్రీష్మదవవ్యాప్తే క్షిప్యతే యమకింకరైః
తర్వాత అతడిని యమదూతలు ఎండిపోయిన కట్టెల మధ్య, అడవిలో, నీరు లేని ఒంటరి ప్రదేశాల్లో, వేసవి కాలంలో ఎండ వేడి తట్టుకోలేని చోట పడేశారు.
కన్యాపుత్రమహీవాజిగవాం విక్రయకారిణః నరకాన్ న నివర్తన్తే యావద్ ఆభూతసంప్లవమ్
కన్య, కుమారుడు, భూమి, గుర్రం, ఆవులను అమ్మేవారు, ప్రపంచం అంతమయ్యే వరకు నరకం నుంచి బయటపడరు.
స్వకృతాఘవిపాకేన దారుణైర్ యమకింకరైః సంఘాతే పచ్యమానో ఽసౌ రురోదోచ్చైః కృతం స్మరన్
తానే చేసిన పాపాల ఫలితంగా, యమదూతలు అతడిని దారుణంగా బాధిస్తూ, బాధల్లో ఉడికిస్తారు. అతడు చేసిన పనులు గుర్తు చేసుకుంటూ పెద్దగా ఏడుస్తూ ఉంటాడు.