పులస్త్యవంశసంభూతో రావణో లోకరావణః దిశో విజిత్య సర్వాశ్ చ సోమలోకమ్ అజీగమత్
పులస్త్య వంశంలో జన్మించిన రావణుడు, లోకాలందరికి భయంకరుడు, అన్ని దిశలను జయించి, సోమలోకానికి చేరుకున్నాడు.
సోమేన సహ యోత్స్యన్తం దశాస్యమ్ అహమ్ అబ్రవమ్ మన్త్రం దాస్యే నివర్తస్వ సోమయుద్ధాద్ దశానన
రావణుడు సోమునితో యుద్ధానికి సిద్ధమవుతుండగా, నేను అతనితో ఇలా అన్నాను: 'ఒక మంత్రాన్ని నీకు ఇస్తాను. సోమునితో యుద్ధం చేయవద్దు, దశముఖుడా!'
ఇత్య్ ఉక్త్వాష్టోత్తరం మన్త్రం శతనామభిర్ అన్వితమ్ శివస్య రాక్షసేన్ద్రాయ ప్రాదాం నారద శాన్తయే
అలా చెప్పి, శివుని నూట ఎనిమిది నామాలతో కూడిన మంత్రాన్ని రాక్షసాధిపతికి శాంతి కోసం ఇచ్చాను, నారదా!
నిఃశ్రీకాణాం విపన్నానాం నానాక్లేశజుషాం నృణామ్ శరణం శివ ఏవాత్ర సంసారే ఽన్యో న కశ్చన
ధనహీనులు, పతితులు, ఎన్నో కష్టాల్లో ఉన్నవారికి ఈ లోకంలో శివుడే ఆశ్రయం. వేరెవ్వరూ లేరు.
తతో నివృత్తః స హ మన్త్రియుక్తస్ తత్ సోమలోకాజ్ జయమ్ ఆప్య రక్షః స పుష్పకారూఢగతిః సగర్వో లోకాన్ పునః ప్రాప జవాద్ దశాస్యః
ఆ మంత్రబలంతో రాక్షసుడు సోమలోకాన్ని వదిలి, విజయాన్ని పొంది, పుష్పకవిమానంలో గర్వంతో వేగంగా లోకాలవైపు తిరిగి వెళ్ళాడు.
స ప్రేక్షమాణో దేవమ్ అన్తరిక్షం భువం చ నాగాంశ్ చ గజాంశ్ చ విప్రాన్ ఆలోకయామ్ ఆస నగం మహాన్తం కైలాసమ్ ఆవాస ఉమాపతేర్ యః
అతడు దేవతలను, ఆకాశాన్ని, భూమిని, నాగులను, ఏనుగులను, బ్రాహ్మణులను చూశాడు. ఉమాపతికి నివాసమైన మహా కైలాసపర్వతాన్ని దర్శించాడు.
కో వా గిరావ్ అత్ర వసేన్ మహాత్మా గిరిం నయామ్య్ ఏనమ్ అథాధి భూమేః లఙ్కాగతో ఽయం గిరిర్ ఆశు శోభాం లఙ్కాపి సత్యం శ్రియమ్ ఆతనోతి
ఈ పర్వతంపై ఎవరు నివసించగలరు? నేను ఈ పర్వతాన్ని భూమి నుండి తీసుకెళ్తాను. ఇది లంకకు వచ్చిన వెంటనే, లంకకు నిజంగా అందం, ఐశ్వర్యం కలిగిస్తుంది.
ఇత్థం వచో రాక్షసమన్త్రిణౌ తౌ నిశమ్య రక్షోధిపతేశ్ చ భావమ్ న యుక్తమ్ ఇత్య్ ఊచతుర్ ఇష్టబుద్ధ్యా నిశాచరస్ తద్వచనం న మేనే
రాక్షసమంత్రులు ఈ మాటలు విని, తమ అధిపతి ఉద్దేశాన్ని గ్రహించి, 'ఇది సరిగ్గా కాదు' అని హృదయపూర్వకంగా చెప్పారు. కానీ రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసుడు వారి మాటలను పట్టించుకోలేదు.
సంస్థాప్య తత్ పుష్పకమ్ ఆశు రక్షః పుప్లావ కైలాసగిరేశ్ చ మూలే హిన్దోలయామ్ ఆస గిరిం దశాస్యో జ్ఞాత్వా భవః కృత్యమ్ ఇదం చకార
పుష్పకవిమానాన్ని వేగంగా నిలిపి, రాక్షసుడు కైలాసపర్వతం అడుగునికి దూకాడు. దశముఖుడు ఆ పర్వతాన్ని ఊపడం మొదలుపెట్టాడు. ఇది తెలుసుకున్న శివుడు తగిన చర్య తీసుకున్నాడు.
జిత్వా దిగీశాంశ్ చ సగర్వితస్య కైలాసమ్ ఆన్దోలయతః సురారేః అఙ్గుష్ఠకృత్యైవ రసాతలాది లోకాంశ్ చ యాతస్య దశాననస్య
దిక్పాలులను జయించిన ఆ గర్వితుడైన దేవతలకు శత్రువు కైలాసాన్ని ఊపుతుండగా, శివుడు తన వేలితో నొక్కి, దశముఖుడిని పాతాళాది లోకాలకు పంపించాడు.
ఆలూనకాయస్య గిరం నిశమ్య విహస్య దేవ్యా సహ దత్తమ్ ఇష్టమ్ తస్మై ప్రసన్నః కుపితో ఽపి శంభుర్ అయుక్తదాతేతి న సంశయో ఽత్ర
దెబ్బతిన్న శరీరంతో రావణుడు అరవడం విని, శివుడు పార్వతితో కలిసి నవ్వుతూ, కోపంగా ఉన్నా కూడా, అతనికి కోరిన వరం ఇచ్చాడు. శివుడు అనర్హుడికైనా వరం ఇచ్చాడనే విషయములో సందేహం లేదు.
తతో ఽయమ్ ఆవాప్య వరాన్ సువీరో భవప్రసాదాత్ కుసుమం జగామ గచ్ఛన్ స లఙ్కాం భవపూజనాయ గఙ్గామ్ అగాచ్ ఛంభుజటాప్రసూతామ్
ఆ తరువాత, శివుని అనుగ్రహంతో వరాలను పొంది, ఆ వీరుడు లంకకు వెళ్లేందుకు బయలుదేరాడు. శివుని పూజ కోసం వెళ్తూ, శంభుని జటలలో పుట్టిన గంగను చేరాడు.
సంపూజయిత్వా వివిధైశ్ చ మన్త్రైర్ గఙ్గాజలైః శంభుమ్ అదీనసత్త్వః అసిం స లేభే శశిఖణ్డభూషాత్ సిద్ధిం చ సర్వర్ద్ధిమ్ అభీప్సితాం చ
అడిగిన మనత్రాలతో, గంగాజలంతో శంభును భక్తిగా పూజించిన ఆ స్థిరమైన మనస్సున్నవాడు, చంద్రకిరీటంతో అలంకరించబడిన ఖడ్గాన్ని పొందాడు. అంతేకాక, తాను కోరుకున్న సిద్ధి, సంపద అన్నీ అతడికి లభించాయి.
మద్దత్తమన్త్రం శశిరక్షణాయ స సాధయామ్ ఆస భవం ప్రపూజ్య సిద్ధే తు మన్త్రే పునర్ ఏవ లఙ్కామ్ అయాత్ స రక్షోధిపతిః స తుష్టః
నేను ఇచ్చిన మంత్రాన్ని చంద్రుని రక్షణ కోసం సాధించి, భవుడిని పూజించగా, ఆ మంత్రం సిద్ధించిన తరువాత ఆ రాక్షసాధిపతి సంతృప్తితో మళ్లీ లంకకు వెళ్లాడు.
తతః ప్రభృత్య్ ఏతద్ అతిప్రభావం తీర్థం మహాసిద్ధిదమ్ ఇష్టదం చ సమస్తపాపౌఘవినాశనం చ సిద్ధైర్ అశేషైః పరిసేవితం చ
అప్పటి నుండి ఈ తీర్థం అపారమైన శక్తిని పొంది, మహాసిద్ధులను ప్రసాదించే స్థలంగా, కోరిన ఫలితాలను ఇచ్చే పవిత్రంగా, అన్ని పాపాలను నశింపజేసే పవిత్రతీర్థంగా మారింది. అన్ని సిద్ధులు దీనిని సేవించసాగారు.
పరుష్ణీసంగమం చేతి తీర్థం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్ తస్య స్వరూపం వక్ష్యామి శృణు పాపవినాశనమ్
పరుష్ణీ సంగమం అనే ఈ తీర్థం మూడు లోకాలందరికి ప్రసిద్ధి చెందింది. దాని స్వరూపాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను. విను, ఇది పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
అత్రిర్ ఆరాధయామ్ ఆస బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాన్ తేషు తుష్టేషు స ప్రాహ పుత్రా యూయం భవిష్యథ
అత్రి బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులను భక్తిగా ఆరాధించాడు. వారు సంతోషించగా, అతడు ఇలా అన్నాడు: 'మీరు నా కుమారులవుతారు.'
తథా చైకా రూపవతీ కన్యా మమ భవేత్ సురాః తథా పుత్రత్వమ్ ఆపుస్ తే బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
అలా ఒక అందమైన కుమార్తె నాకు జన్మించింది, దేవతలారా! అలాగే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు నా కుమారులుగా అయ్యారు.
కన్యాం చ జనయామ్ ఆస శుభాత్రేయీతి నామతః దత్తః సోమో ఽథ దుర్వాసాః పుత్రాస్ తస్య మహాత్మనః
ఆ మహాత్ముడికి శుభాత్రేయి అనే కుమార్తె జన్మించింది. సోముడు, దుర్వాసుడు కూడా అతని కుమారులయ్యారు.
అగ్నేర్ అఙ్గిరసో జాతో హ్య్ అఙ్గారైర్ అఙ్గిరా యతః తస్మాద్ అఙ్గిరసే ప్రాదాద్ ఆత్రేయీమ్ అతిరోచిషమ్
అగ్నిలోంచి అంగారాల ద్వారా అంగిరసుడు జన్మించాడు. అందుకే అంగిరసుడు ఆ ప్రకాశవంతమైన ఆత్రేయిని అత్రికి ఇచ్చాడు.
అగ్నేః ప్రభావాత్ పరుషమ్ ఆత్రేయీం సర్వదావదత్ ఆత్రేయ్య్ అపి చ శుశ్రూషాం కుర్వతీ సర్వదాభవత్
అగ్నికి ఉన్న శక్తివల్ల పరుషుడు ఎప్పుడూ ఆత్రేయితో మాట్లాడేవాడు. ఆత్రేయి కూడా ఎల్లప్పుడూ సేవలో నిమగ్నంగా ఉండేది.
తస్యామ్ ఆఙ్గిరసా జాతా మహాబలపరాక్రమాః అఙ్గిరాః పరుషం వాదీద్ ఆత్రేయీం నిత్యమ్ ఏవ చ
ఆమె ద్వారా మహాబలశాలి, పరాక్రమవంతులైన అంగిరసులు జన్మించారు. అంగిరసుడు ఎప్పుడూ పరుషంగా ఆత్రేయితో మాట్లాడేవాడు.
పుత్రాస్ త్వ్ ఆఙ్గిరసా నిత్యం పితరం శమయన్తి తే సా కదాచిద్ భర్తృవాక్యాద్ ఉద్విగ్నా పరుషాక్షరాత్ కృతాఞ్జలిపుటా దీనా ప్రాబ్రవీచ్ ఛ్వశురం గురుమ్
అంగిరసులైన కుమారులు ఎల్లప్పుడూ తండ్రిని శాంతింపజేసేవారు. ఒకసారి భర్త పరుషంగా మాట్లాడినందుకు బాధపడుతూ, చేతులు ముడుచుకుని, దుఃఖంతో ఆమె తన మామగారైన గురువుతో మాట్లాడింది.
అత్రిజాహం హవ్యవాహ భార్యా తవ సుతస్య వై శుశ్రూషణపరా నిత్యం పుత్రాణాం భర్తుర్ ఏవ చ
'హవ్యవాహనుడా! నేను మీ కుమారుడు అత్రి భార్యను. ఎల్లప్పుడూ కుమారులకూ, భర్తకూ సేవ చేయడంలో నిమగ్నంగా ఉంటాను' అని ఆమె చెప్పింది.
పతిర్ మాం పరుషం వక్తి వృథైవోద్వీక్షతే రుషా ప్రశాధి మాం సురజ్యేష్ఠ భర్తారం మమ దైవతమ్
నా భర్త నన్ను పరుషంగా మాట్లాడుతున్నాడు, కారణం లేకుండానే కోపంతో చూస్తున్నాడు. దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, దయచేసి నన్ను శాంతింపజేయండి. నా భర్తే నాకు దైవం.
అఙ్గారేభ్యః సముద్భూతో భర్తా తే హ్య్ అఙ్గిరా ఋషిః యథా శాన్తో భవేద్ భద్రే తథా నీతిర్ విధీయతామ్
నీ భర్త అయిన అంగిరసుడు అంగారాల నుండి పుట్టిన ఋషి. సుభద్రే, అతడు శాంతంగా మారేందుకు ఏ విధానం పాటించాలో చెప్పాలి.
ఆగ్నేయో ఽగ్నిం సమాయాతో తవ భర్తా వరాననే తదా త్వం జలరూపేణ ప్లావయేథా మదాజ్ఞయా
అగ్నిలో జన్మించిన నీ భర్త నీ దగ్గరకు వచ్చాడు, సుందరివాడా! ఇప్పుడు నా ఆజ్ఞతో నీవు నీరు రూపంలో అతడిని ముంచాలి.
సహేయం పరుషం వాక్యం మా భర్తాగ్నిం సమావిశేత్ భర్తరి ప్రతికూలానాం యోషితాం జీవనేన కిమ్
నేను భర్త పరుషంగా మాట్లాడినా సహిస్తాను. నా భర్త అగ్నిలోకి పోకూడదు. భర్తకు విరుద్ధంగా ఉండే భార్యలకు జీవితం ఎందుకు?
ఇచ్ఛేయం శాన్తివాక్యాని భర్తారం లభతే తథా
నాకు శాంతియుతమైన మాటలు కావాలి. అలా నా భర్తను పొందగలను.
అగ్నిస్ త్వ్ అప్సు శరీరేషు స్థావరే జఙ్గమే తథా తవ భర్తుర్ అహం ధామ నిత్యం చ జనకో మతః
అగ్ని నీళ్లలో, శరీరాల్లో, చలించని వాటిలో, కదిలే ప్రాణుల్లో కూడా ఉన్నాడు. నేను ఎప్పుడూ నీ భర్తకు నివాసస్థానంగా, తండ్రిగా భావించబడుతున్నాను.