యత్ర దైవాసురే యుద్ధే సముత్పన్నే సుదారుణే దేవాశ్ చైవాసురాశ్ చైవ పితామహమ్ అథాబ్రువన్
దేవతలు, అసురులు మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, వారు ఇద్దరూ పితామహుని వద్దకు వచ్చి మాట్లాడారు.
ఆవయోర్ భగవన్ యుద్ధే కో విజేతా భవిష్యతి బ్రూహి నః సర్వభూతేశ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామ తత్త్వతః
భగవంతుడా, మా ఇద్దరి యుద్ధంలో ఎవరు విజేతవుతారు? సర్వభూతాధిపతివైన మీరు మాకు నిజం చెప్పండి. మేము వినాలని కోరుకుంటున్నాము.
యేషామ్ అర్థాయ సంగ్రామే రజిర్ ఆత్తాయుధః ప్రభుః యోత్స్యతే తే విజేష్యన్తి త్రీంల్ లోకాన్ నాత్ర సంశయః
రజి మహాశక్తివంతుడు, ఎవరి కోసం ఆయుధాలు ధరించి యుద్ధంలో ప్రవేశిస్తాడో, వారు మూడు లోకాలను జయిస్తారు. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యతో రజిర్ ధృతిస్ తత్ర శ్రీశ్ చ తత్ర యతో ధృతిః యతో ధృతిశ్ చ శ్రీశ్ చైవ ధర్మస్ తత్ర జయస్ తథా
రజి ఉన్న చోట ధైర్యం ఉంటుంది; ధైర్యం ఉన్న చోట ఐశ్వర్యం ఉంటుంది; ధైర్యం, ఐశ్వర్యం రెండూ ఉన్న చోట ధర్మం ఉంటుంది; అక్కడే విజయమూ ఉంటుంది.
తే దేవా దానవాః ప్రీతా దేవేనోక్తా రజిం తదా అభ్యయుర్ జయమ్ ఇచ్ఛన్తో వృణ్వానాస్ తం నరర్షభమ్
ఆ సమయంలో దేవతలు, దానవులు దేవుని ఆజ్ఞతో సంతోషంతో రజిని, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని, విజయం కోరి దగ్గరికి వచ్చారు.
స హి స్వర్భానుదౌహిత్రః ప్రభాయాం సమపద్యత రాజా పరమతేజస్వీ సోమవంశవివర్ధనః
అతడు స్వర్భాను మనవడు, ప్రభ అనే తల్లికి పుట్టినవాడు, అపూర్వ తేజస్సుతో కూడిన రాజు, చంద్రవంశాన్ని అభివృద్ధి చేసినవాడు.
తే హృష్టమనసః సర్వే రజిం వై దేవదానవాః ఊచుర్ అస్మజ్జయాయ త్వం గృహాణ వరకార్ముకమ్
అందరు దేవతలు, దానవులు ఆనందంతో రజిని ఇలా అన్నారు: 'మా విజయానికి నీవు గొప్ప విల్లు ఎత్తు.'
అథోవాచ రజిస్ తత్ర తయోర్ వై దేవదైత్యయోః అర్థజ్ఞః స్వార్థమ్ ఉద్దిశ్య యశః స్వం చ ప్రకాశయన్
ఆ సమయంలో రజి, వారి ఉద్దేశ్యాన్ని గ్రహించి, తన ప్రయోజనం కోసం, తన కీర్తిని తెలియజేస్తూ, ఆ దేవతలు, దానవులకు ఇలా చెప్పాడు.
యది దైత్యగణాన్ సర్వాఞ్ జిత్వా వీర్యేణ వాసవః ఇన్ద్రో భవామి ధర్మేణ తతో యోత్స్యామి సంయుగే
నా బలంతో అన్ని దానవ గణాలను జయిస్తే, ధర్మబద్ధంగా నేను ఇంద్రుడిని అవుతాను. అప్పుడే యుద్ధంలో పాల్గొంటాను.
దేవాః ప్రథమతో విప్రాః ప్రతీయుర్ హృష్టమానసాః ఏవం యథేష్టం నృపతే కామః సంపద్యతాం తవ
దేవతలు ఆనందంతో ముందుగా అంగీకరించి, 'అలా జరుగుగాక, రాజా! నీ కోరిక నెరవేరుగాక,' అని అన్నారు.
శ్రుత్వా సురగణానాం తు వాక్యం రాజా రజిస్ తదా పప్రచ్ఛాసురముఖ్యాంస్ తు యథా దేవాన్ అపృచ్ఛత
దేవతల మాటలు విన్న రాజు రజి, ఆ దేవతలను అడిగినట్లే, దానవులలో ముఖ్యులను కూడా ప్రశ్నించాడు.
దానవా దర్పసంపూర్ణాః స్వార్థమ్ ఏవావగమ్య హ ప్రత్యూచుస్ తం నృపవరం సాభిమానమ్ ఇదం వచః
దానవులు గర్వంతో, తమ ప్రయోజనం మాత్రమే చూసి, ఆ రాజులకు గర్వభరితంగా ఇలా సమాధానం ఇచ్చారు.
అస్మాకమ్ ఇన్ద్రః ప్రహ్రాదో యస్యార్థే విజయామహే అస్మింస్ తు సమరే రాజంస్ తిష్ఠ త్వం రాజసత్తమ
ప్రహ్లాదుడు మా ఇంద్రుడు; అతని కోసం మేము విజయం కోరుతున్నాము. కానీ ఈ యుద్ధంలో నువ్వు ఇక్కడే ఉండాలి, రాజశ్రేష్ఠా!
స తథేతి బ్రువన్న్ ఏవ దేవైర్ అప్య్ అతిచోదితః భవిష్యసీన్ద్రో జిత్వైనం దేవైర్ ఉక్తస్ తు పార్థివః
'అలా జరుగుగాక' అని చెప్పి, దేవతలు మరింత ప్రోత్సహించగా, రాజుకు దేవతలు ఇలా చెప్పారు: 'అతన్ని జయించిన తర్వాత నీవే ఇంద్రుడవు.'
జఘాన దానవాన్ సర్వాన్ యే ఽవధ్యా వజ్రపాణినః స విప్రనష్టాం దేవానాం పరమశ్రీః శ్రియం వశీ
అతడు వజ్రాయుధుడికి కూడా చావనివారు అయిన అన్ని దానవులను సంహరించాడు. అతని వల్ల దేవతల కోల్పోయిన మహత్తర ఐశ్వర్యం తిరిగి లభించింది.
నిహత్య దానవాన్ సర్వాన్ ఆజహార రజిః ప్రభుః తతో రజిం మహావీర్యం దేవైః సహ శతక్రతుః
అన్ని దానవులను సంహరించిన రజి మహాశక్తివంతుడు రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇంద్రుడు దేవతలతో కలిసి రజిని ఘనంగా సత్కరించాడు.
రజిపుత్రో ఽహమ్ ఇత్య్ ఉక్త్వా పునర్ ఏవాబ్రవీద్ వచః ఇన్ద్రో ఽసి తాత దేవానాం సర్వేషాం నాత్ర సంశయః
'నేను రజిపుత్రుడిని' అని చెప్పి, మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'నీవే దేవతలందరిలో ఇంద్రుడవు, తాత. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
యస్యాహమ్ ఇన్ద్రః పుత్రస్ తే ఖ్యాతిం యాస్యామి కర్మభిః స తు శక్రవచః శ్రుత్వా వఞ్చితస్ తేన మాయయా
'నేను నీకు ఇంద్రుడిని, నీ కుమారుడిని. నా కార్యాలతో నీకు కీర్తి లభిస్తుంది,' అని ఇంద్రుడు అన్న మాటలు విని, ఆ మాయలో రజి మోసపోయాడు.
తథైవేత్య్ అబ్రవీద్ రాజా ప్రీయమాణః శతక్రతుమ్ తస్మింస్ తు దేవైః సదృశో దివం ప్రాప్తే మహీపతౌ
రాజు ఆనందంతో ఇంద్రునికి 'అలా జరుగుగాక' అని సమాధానమిచ్చాడు. ఆ రాజు స్వర్గానికి చేరినప్పుడు, దేవతలతో సమానుడయ్యాడు.
దాయాద్యమ్ ఇన్ద్రాద్ ఆజహ్రూ రాజ్యం తత్తనయా రజేః పఞ్చ పుత్రశతాన్య్ అస్య తద్ వై స్థానం శతక్రతోః
ఇంద్రుని నుండి రాజ్యాన్ని వారసత్వంగా రజి కుమారులు స్వీకరించారు. అతనికి ఐదు వందల మంది కుమారులు ఉండేవారు. అది ఇంద్రుని స్థానం అయింది.
సమాక్రామన్త బహుధా స్వర్గలోకం త్రివిష్టపమ్ తే యదా తు స్వసంమూఢా రాగోన్మత్తా విధర్మిణః
తమ మనస్సులో అయోమయంగా, కోపంతో మత్తుగా, ధర్మాన్ని పాటించని వారు అనేక మార్గాల్లో స్వర్గలోకాన్ని ప్రవేశించారు.
బ్రహ్మద్విషశ్ చ సంవృత్తా హతవీర్యపరాక్రమాః తతో లేభే స్వమ్ ఐశ్వర్యమ్ ఇన్ద్రః స్థానం తథోత్తమమ్
బ్రహ్మద్వేషులు అయి, వారి శక్తి, పరాక్రమం నశించిపోయిన తరువాత, ఇంద్రుడు తన అధికారాన్ని, మహత్తర స్థానం తిరిగి పొందాడు.
హత్వా రజిసుతాన్ సర్వాన్ కామక్రోధపరాయణాన్ య ఇదం చ్యావనం స్థానాత్ ప్రతిష్ఠానం శతక్రతోః శృణుయాద్ ధారయేద్ వాపి న స దౌర్గత్యమ్ ఆప్నుయాత్
కామక్రోధాలకు లోనై ఉన్న రాజసుతులను అంతా సంహరించిన శతక్రతువు స్థానం తిరిగి పొందిన ఈ కథను ఎవరు వినినా, జపించినా వారికి దురదృష్టం కలగదు.
రమ్భో ఽనపత్యస్ త్వ్ ఆసీచ్ చ వంశం వక్ష్యామ్య్ అనేనసః అనేనసః సుతో రాజా ప్రతిక్షత్రో మహాయశాః
రంభుడు సంతానం లేని వాడు. ఇప్పుడు నేను అనేనస వంశాన్ని వివరించబోతున్నాను. అనేనసుని కుమారుడు ప్రఖ్యాతి గల ప్రతిక్షత్రుడు.
ప్రతిక్షత్రసుతశ్ చాసీత్ సంజయో నామ విశ్రుతః సంజయస్య జయః పుత్రో విజయస్ తస్య చాత్మజః
ప్రతిక్షత్రునికి ప్రసిద్ధి గల సంజయుడు కుమారుడు. సంజయునికి జయుడు కుమారుడు, జయునికి విజయుడు కుమారుడు.
విజయస్య కృతిః పుత్రస్ తస్య హర్యత్వతః సుతః హర్యత్వతసుతో రాజా సహదేవః ప్రతాపవాన్
విజయునికి కృతియనే కుమారుడు, కృతికి హర్యత్వతుడు కుమారుడు. హర్యత్వతునికి పరాక్రమశాలి సహదేవుడు కుమారుడు.
సహదేవస్య ధర్మాత్మా నదీన ఇతి విశ్రుతః నదీనస్య జయత్సేనో జయత్సేనస్య సంకృతిః
సహదేవునికి ధర్మాత్ముడైన నదీనుడు ప్రసిద్ధుడు. నదీనునికి జయత్సేనుడు కుమారుడు, జయత్సేనునికి సంకృతి కుమారుడు.
సంకృతేర్ అపి ధర్మాత్మా క్షత్రవృద్ధో మహాయశాః అనేనసః సమాఖ్యాతాః క్షత్రవృద్ధస్య చాపరః
సంకృతికి ధర్మాత్ముడైన, మహా ఖ్యాతి గల క్షత్రవృద్ధుడు కుమారుడు. ఇవే అనేనసుని వంశస్థులు, క్షత్రవృద్ధునికి మరొకరు ఉన్నారు.
క్షత్రవృద్ధాత్మజస్ తత్ర సునహోత్రో మహాయశాః సునహోత్రస్య దాయాదాస్ త్రయః పరమధార్మికాః
క్షత్రవృద్ధునికి సునహోత్రుడు అనే మహా ఖ్యాతి గల కుమారుడు. సునహోత్రునికి ముగ్గురు అత్యంత ధార్మికులు వారసులుగా ఉన్నారు.
కాశః శలశ్ చ ద్వావ్ ఏతౌ తథా గృత్సమదః ప్రభుః పుత్రో గృత్సమదస్యాపి శునకో యస్య శౌనకః
వారిలో కాశుడు, శలుడు ఇద్దరూ, అలాగే ప్రతాపశాలి గృత్సమదుడు. గృత్సమదునికి శునకుడు కుమారుడు, శునకునికి శౌనకుడు కుమారుడు.