వాక్సాయకైస్ తథా విద్ధస్ తద్వధాయ త్వ్ ఇయం కృతిః తదర్థం జగతామ్ ఈశ యేన జేష్యే రిపుం ప్రభో
అతని మాటలతో, ఆయుధాలతో నేను గాయపడ్డాను. అతని నాశనార్థమే ఈ కార్యాన్ని చేపట్టాను. అందుకే, జగత్తు పాలకుడా, నా శత్రువుపై నాకు విజయాన్ని ప్రసాదించు.
తద్ ఏవ దేహి వీర్యం మే యచ్ చాన్యద్ రిపునాశనమ్ జాతః పరాభవో యస్మాత్ తద్వినాశే కృతే సతి పునర్జాతమ్ అహం మన్యే వరం కీర్తిర్ జయశ్రియోః
శత్రువులను నశింపజేసే శక్తిని నాకు దయచేయు. ఇంకా ఏది శత్రు నాశనానికి ఉపకరిస్తుందో అది కూడా ఇవ్వు. నేను ఓడిపోయినందువల్ల, వారి నాశనం జరిగిన తర్వాత మళ్లీ కీర్తి, విజయశ్రీలు పొందడమే నాకు శ్రేయస్కరం అనిపిస్తోంది.
స శివః శక్రమ్ ఆహేదం న మయైకేన తే రిపుః వధమ్ ఆప్నోతి తస్మాత్ త్వం విష్ణుమ్ అప్య్ అవ్యయం హరిమ్
ఆ సమయంలో శివుడు ఇంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: "నీ శత్రువును నేను ఒక్కడినే సంహరించలేను. అందువల్ల నీవు కూడా, అవినాశి అయిన హరివైన విష్ణువుతో కలిసి—"
ఆరాధయస్వ పౌలోమ్యా సహ దేవం జనార్దనమ్ లోకత్రయైకశరణం నారాయణమ్ అనన్యధీః
"—పౌలోమితో కలిసి, మూడు లోకాలకూ ఆశ్రయమైన జనార్దనుడైన నారాయణుని, ఏ ఇతర ఆలోచన లేకుండా, ఏకాగ్రతతో పూజించు."
తతః ప్రాప్స్యసి తస్మాచ్ చ మత్తశ్ చాపి ప్రియం హరే పునశ్ చోవాచ భగవాన్ ఆదికర్తా మహేశ్వరః
"అలా చేస్తే, నన్నుంచి కూడా, హరివలనూ నీకు ఇష్టమైనది లభిస్తుంది." మళ్ళీ, ఆదికర్త అయిన మహేశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు:
మన్త్రాభ్యాసస్ తపో వాపి యోగాభ్యసనమ్ ఏవ చ సంగమే యత్ర కుత్రాపి సిద్ధిదం మునయో విదుః
"మంత్రాల అభ్యాసం, తపస్సు, లేదా యోగ సాధన—ఇవి ఎక్కడైనా సంగమంలో జరిగితే, అవి ఫలితాన్ని ఇస్తాయని మునులు చెబుతారు."
కిం పునః సంగమే విప్ర గౌతమీసిన్ధుఫేనయోః గిరీణాం గహ్వరే యద్ వా సరితామ్ అథ సంగమే
"అయితే, బ్రాహ్మణా, గౌతమీ, సింధూ నదుల సంగమంలో, పర్వత గుహల్లో, లేదా నదుల సంగమంలో అయితే ఇంకెంత ఎక్కువ ఫలితం కలుగుతుంది?"
విప్రో ధియైవ భవతి ముకున్దాఙ్ఘ్రినివిష్టయా గఙ్గాయా దక్షిణే తీర ఆపస్తమ్బో మునీశ్వరః
"బ్రాహ్మణుడు, ముకుందుని పాదాలపై మనస్సు నిలిపితే అలా అవుతాడు. గంగానది దక్షిణ తీరంలో, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆపస్తంబుడు—"
ఆస్తే తస్యాప్య్ అహం తోషమ్ అగమం బలసూదన తేన త్వం భార్యయా చైవ తోషయస్వ గదాధరమ్
"—అక్కడ నివసించేవాడు. నేను కూడా అక్కడ సంతృప్తిని పొందాను, ఓ శత్రునాశకా. అందుకే నీవు కూడా భార్యతో కలిసి గదాధరుణిని సంతుష్టిపరచు."
ఆపస్తమ్బేన సహితో గఙ్గాయా దక్షిణే తటే తుష్టావ దేవం ప్రయతః స్నాత్వా పుణ్యే ఽథ సంగమే
ఆపస్తంబుడితో కలిసి, గంగానది దక్షిణ తీరంలో, పవిత్ర సంగమంలో స్నానం చేసి, భక్తితో ఆ దేవుణ్ని స్తుతించాడు.
ఫేనాయాశ్ చైవ గఙ్గాయాస్ తత్ర దేవం జనార్దనమ్ వైదికైర్ వివిధైర్ మన్త్రైస్ తపసాతోషయత్ తదా
ఫెనా, గంగా నదుల సంగమంలో, వివిధ వైదిక మంత్రాలతో, తపస్సుతో జనార్దనుడిని ప్రసన్నుడిని చేశాడు.
తతస్ తుష్టో ఽభవద్ విష్ణుః కిం దేయం చేత్య్ అభాషత దేహి మే శత్రుహన్తారమ్ ఇత్య్ ఆహ భగవాన్ హరిః
ఆ తరువాత విష్ణువు సంతోషించి, "ఏమివ్వాలి?" అని అడిగాడు. అతడు, "నాకు శత్రువును సంహరించేవాడిని దయచేయు," అని అన్నాడు. భగవంతుడైన హరి అలా పలికాడు.
దత్తమ్ ఇత్య్ ఏవ జానీహి తమ్ ఉవాచ జనార్దనః తత్రాభవచ్ ఛివస్యైవ గఙ్గావిష్ణ్వోః ప్రసాదతః
"ఇది నీకు ఇచ్చినదిగా భావించు," అని జనార్దనుడు అన్నాడు. అక్కడ గంగానదిలోని శివుడు, విష్ణువు అనుగ్రహంతో అది కలిగింది.
అమ్భసా పురుషో జాతః శివవిష్ణుస్వరూపధృక్ చక్రపాణిః శూలధరః స గత్వా తు రసాతలమ్
ఆ నీటిలోంచి ఒక పురుషుడు జన్మించాడు. అతడు శివుడు, విష్ణువు రూపాలను ధరించి, చక్రాన్ని, త్రిశూలాన్ని పట్టుకున్నాడు. తరువాత అతడు పాతాళానికి వెళ్లాడు.
నిజఘాన తదా దైత్యమ్ ఇన్ద్రశత్రుం మహాశనిమ్ సఖాభవత్ స చేన్ద్రస్య అబ్జకః స వృషాకపిః
అతడు ఆ సమయంలో ఇంద్రుని శత్రువైన దైత్యుడిని గొప్ప వజ్రాయుధంతో సంహరించాడు. ఆ తరువాత అతడు ఇంద్రునికి స్నేహితుడయ్యాడు—అబ్జకుడు, వృషాకపిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
దివిస్థో ఽపి సదా చేన్ద్రస్ తమ్ అన్వేతి వృషాకపిమ్ కుపితా ప్రణయేనాభూద్ అన్యాసక్తం విలోక్య తమ్ శచీం తాం సాన్త్వయన్న్ ఆహ శతమన్యుర్ హసన్న్ ఇదమ్
ఇంద్రుడు స్వర్గంలో ఉన్నా ఎప్పుడూ వృషాకపిని అనుసరించేవాడు. అతడిని ఇంకెక్కడో ఆసక్తిగా చూసి, శచీ కోపంతో, ప్రేమతో అతనితో మాట్లాడింది. శతక్రతువు నవ్వుతూ ఆమెతో ఇలా అన్నాడు:
నాహమ్ ఇన్ద్రాణి శరణమ్ ఋతే సఖ్యుర్ వృషాకపేః వారి వాపి హవిర్ యస్య అగ్నేః ప్రియకరం సదా
"ఇంద్రాణీ, నా స్నేహితుడైన వృషాకపిని తప్ప నాకు మరెవరూ ఆశ్రయం లేరు. అతని నీరు లేదా హవిస్సు అగ్నికి ఎప్పుడూ ప్రియమైనవి."
నాహమ్ అన్యత్ర గన్తాస్మి ప్రియే చాఙ్గేన తే శపే తస్మాన్ నార్హసి మాం వక్తుం శఙ్కయాన్యత్ర భామిని
"ప్రియమైనవాళ్లా, నేను ఇంకెక్కడికీ వెళ్లను; నీపై ప్రమాణం చేస్తాను. అందువల్ల, నన్ను అనుమానంతో మాట్లాడకూడదు, ఓ సుందరివా."
పతివ్రతా ప్రియా మే త్వం ధర్మే మన్త్రే సహాయినీ సాపత్యా చ కులీనా చ త్వత్తో ఽన్యా కా ప్రియా మమ
"నీవు నా ప్రియమైనవాడివి, ధర్మంలో, మంత్రంలో నాతో పాటు ఉన్నావు, పిల్లలతో కూడినవావు, మంచి కుటుంబానికి చెందినవావు; నిన్ను మించిన ప్రియమైనది నాకు మరెవరు?"
తస్మాత్ తవోపదేశేన గఙ్గాం ప్రాప్య మహానదీమ్ ప్రసాదాద్ దేవదేవస్య విష్ణోర్ వై చక్రపాణినః
"అందువల్ల, నీ సూచనతో, గంగానదిని చేరి, దేవదేవుడైన చక్రపాణివైన విష్ణువు అనుగ్రహంతో—"
తథా శివస్య దేవస్య ప్రసాదాచ్ చ వృషాకపేః జలోద్భవాచ్ చ మే మిత్రాద్ అబ్జకాల్ లోకవిశ్రుతాత్
శివుడు, వృషాకపి దేవుడు, నీటిలో పుట్టిన నా మిత్రుడు, లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన పద్మకాండుడు — వీరి కృప వల్ల నాకు ఇది లభించింది.
ఉత్తీర్ణదుఃఖః సుభగే ఇత ఇన్ద్రో ఽహమ్ అచ్యుతః కిం న సాధ్యం యత్ర భార్యా భర్తృచిత్తానుగామినీ
సుభగే! నేను బాధలను దాటి వచ్చాను. ఇక్కడ నేను ఇంద్రుడిని, స్థిరమనస్సుతో ఉన్నవాడిని. భార్య భర్త మనస్సును అనుసరిస్తే అక్కడ సాధ్యంకాని పని ఏముంటుంది?
దుష్కరా తత్ర నో ముక్తిః కింత్వ్ అర్థాదిత్రయం శుభే జాయైవ పరమం మిత్రం లోకద్వయహితైషిణీ
అక్కడ మాకు మోక్షం సాధించటం కష్టం. కాని, మూడింటి ప్రయోజనాల్లో, భార్యే పరమ మిత్రురాలు, రెండు లోకాల మేలుకోసం ప్రయత్నించేవారు.
సా చేత్ కులీనా ప్రియభాషిణీ చ పతివ్రతా రూపవతీ గుణాఢ్యా సంపత్సు చాపత్సు సమానరూపా తయా హ్య్ అసాధ్యం కిమ్ ఇహ త్రిలోక్యామ్
ఆమె మంచి కుటుంబానికి చెందినవారు, మధురంగా మాట్లాడే వారు, భర్తకు అంకితమై ఉండే వారు, అందమైనవారు, మంచి లక్షణాలతో కూడినవారు, సుఖంలోనూ దుఃఖంలోనూ సమంగా ఉండేవారు అయితే, ఈ మూడు లోకాలలో ఆమెకు సాధ్యంకాని పని ఏముంటుంది?
తస్మాత్ తవ ధియా కాన్తే మమేదం శుభమ్ ఆగతమ్ ఇతస్ తవోదితం చైవ కర్తవ్యం నాన్యద్ అస్తి మే
కాంతా! నీ బుద్ధి వల్ల నాకు ఈ శుభం కలిగింది. నీవు చెప్పింది తప్పక చేయాలి. నాకు ఇంకొకటి అవసరం లేదు.
పరలోకే చ ధర్మే చ సత్పుత్రసదృశం న చ ఆర్తస్య పురుషస్యేహ భార్యావద్ భేషజం నహి
పరలోకంలోనూ, ధర్మంలోనూ, మంచి కుమారుడికి సమానమైనది లేదు. ఈ లోకంలో బాధపడే మనిషికి భార్యలాంటి ఔషధం లేదు.
నిఃశ్రేయసపదప్రాప్త్యై తథా పాపస్య ముక్తయే గఙ్గయా సదృశం నాస్తి శృణు చాన్యద్ వరాననే
పరమ పదాన్ని పొందటానికి, పాపాల నుంచి విముక్తి పొందటానికి గంగా సమానమైనది లేదు. మరింత విను, వదనబంగారూ.
ధర్మార్థకామమోక్షాణాం ప్రాప్తయే పాపముక్తయే శివవిష్ణ్వోర్ అనన్యత్వజ్ఞానాన్ నాస్త్య్ అత్ర ముక్తయే
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం, పాప విముక్తి — వీటిని పొందటానికి శివుడు, విష్ణువు ఒక్కటేనని తెలిసిన జ్ఞానం లాంటిది మరొకటి లేదు.
తస్మాత్ తవ ధియా సాధ్వి సర్వమ్ ఏతన్ మనోగతమ్ అవాప్తం చ శివాద్ విష్ణోర్ గఙ్గాయాశ్ చ ప్రసాదతః
అందువల్ల, సతీ! నీ బుద్ధి వల్ల నీ మనసులో ఉన్నది అంతా శివుడు, విష్ణువు, గంగా కృపతో నెరవేరింది.
ఇన్ద్రత్వం మే స్థిరం చేతో మన్యే మిత్రబలాత్ పునః వృషాకపిర్ మమ సఖా యో జాతస్ త్వ్ అప్సు భామిని
నా ఇంద్ర పదవి ఇప్పుడు స్థిరంగా ఉంది అని నేను భావిస్తున్నాను. మిత్రుని బలంతో మళ్లీ అది సాధ్యమైంది. వృషాకపి నా స్నేహితుడు, నీటిలో పుట్టినవాడు, సుందరివాడా.