త్రివిష్టపస్థః పరివేష్టితః సన్ సర్వైః సురైః కాన్తయా వీజ్యమానః సంస్తూయమానశ్ చ తథాప్సరోభిర్ నూనం లజ్జా తే బిభేతీతి మన్యే
పరమలోకంలో ఉండి, అందరు దేవతలతో చుట్టుముట్టబడి, ప్రియ భార్య చేత పంకాలు వేయించుకుంటూ, అప్సరసలు స్తుతిస్తూ ఉండగా, నిశ్చయంగా నీకు లజ్జా భయపడిపోతుందని నేను అనుకుంటున్నాను.
త్వం వృత్రహా నముచేశ్ చాపి హన్తా పురాం భేత్తా గోత్రభిద్ వజ్రబాహుః ఏవం సురాస్ త్వాం పరిపూజయన్తీత్య్ అతో జిష్ణో సర్వమ్ ఏతత్ త్యజస్వ
నువ్వు వృత్రాసురుడిని, నముచిని సంహరించినవాడివి, నగరాలను ధ్వంసం చేసినవాడివి, గోడలు చెరిపినవాడివి, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడివి. అందుకే దేవతలు నిన్ను గౌరవిస్తారు. కాబట్టి, ఓ జయశీలుడా, ఇవన్నీ వదిలిపెట్టు.
వికారమ్ ఆప్యాప్య్ అహితోద్భవం యే జీవన్తి లోకాన్ అనుసంవిశన్తి భవాదృశాం దుశ్చ్యవనాబ్జజన్మా కథం న హృద్భేదమ్ అవాప కర్తా
వైరీభావంతో మార్పు చెందినవారు జీవించి, లోకాల మధ్య తిరుగుతూ ఉంటారు. అలాంటి అవమానాన్ని చూసి, పద్మంలో పుట్టిన నువ్వు కూడా హృదయం పగిలిపోకుండా ఎలా ఉండగలవు?
ఏవమ్ ఉక్త్వా తు దైత్యేశో వరుణాయ మహాత్మనే ప్రాదాద్ ఇన్ద్రం పునశ్ చేదం వచనం తద్ అభాషత
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, దైత్యాధిపతి మహాత్ముడైన వరుణుడిని ఇంద్రునికి తిరిగి ఇచ్చాడు. తరువాత ఈ మాటలు అన్నాడు.
అద్య ప్రభృత్య్ అసౌ శిష్య ఇన్ద్రః స్యాద్ వరుణో గురుః శ్వశురో మమ యేన త్వం ముక్తిమ్ ఆప్తో ఽసి వాసవ
ఈ రోజు నుండి ఇంద్రుడు శిష్యుడు, వరుణుడు గురువు—అంటే నా మామగారు. ఆయన వల్లే, ఓ వాసవా, నీవు విముక్తి పొందావు.
తథా త్వం భృత్యభావేన వర్తేథా వరుణం ప్రతి నో చేద్ బద్ధ్వా పునస్ త్వాం వై క్షేప్స్యే చైవ రసాతలమ్
కాబట్టి నువ్వు వరుణుని పట్ల సేవకుడిగా ప్రవర్తించాలి. అలా చేయకపోతే, మళ్లీ నిన్ను బంధించి పాతాళంలో పడేస్తాను.
ఏవం నిర్భర్త్స్య తం శక్రం హసంశ్ చాపి పునః పునః అబ్రవీద్ గచ్ఛ గచ్ఛేతి వరుణం చానుమన్య తు
ఇలా శక్రుణ్ణి గద్దించుతూ, మళ్లీ మళ్లీ నవ్వుతూ, 'వెళ్ళు, వెళ్ళు' అని చెప్పాడు. వరుణునికి కూడా అనుమతి ఇచ్చాడు.
స తు ప్రాప్తః స్వనిలయం లజ్జయా కలుషీకృతః పౌలోమ్యాం ప్రాహ తత్ సర్వం యత్ తచ్ ఛత్రుపరాభవమ్
ఇంద్రుడు తన ఇంటికి చేరి, లజ్జతో మనస్సు కలుషితమై, పాలోమికి శత్రువు చేత ఎదురైన పరాభవాన్ని సహా జరిగినదంతా వివరంగా చెప్పాడు.
ఏవమ్ ఉక్తః కృతశ్ చైవ శత్రుణాహం వరాననే నిర్వాపయామి యేన స్వమ్ ఆత్మానం సుభగే వద
శత్రువు ఇలా మాట్లాడి, నన్ను అవమానించగా, నేను, 'సుందరివా, నేను మళ్లీ నా గౌరవాన్ని ఎలా పొందగలను? చెప్పు' అని అడిగాను.
దానవానామ్ అథోద్భూతిం శక్ర మాయాం పరాభవమ్ వరదానం తథా మృత్యుం జానే ఽహం బలసూదన
ఓ బలాన్ని సంహరించేవాడా, దానవుల ఉద్భవం, వారి మాయలు, పరాభవం, వారికి లభించిన వరం, మరణం—ఇవన్నీ నాకు తెలుసు.
తస్మాద్ యస్మాత్ తస్య మృత్యుర్ అథవాపి పరాభవః జాయేత శృణు తత్ సర్వం వక్ష్యే ఽహం ప్రీతయే తవ
అందుకే, అతని మరణం లేదా పరాభవం ఎలా సంభవించగలదో, నీకోసం నేను అన్నీ చెప్పబోతున్నాను. విను.
హిరణ్యస్య సుతో వీరః పితృవ్యస్య సుతో బలీ తస్మాన్ మమ స్యాత్ స భ్రాతా వరదానాచ్ చ దర్పితః
హిరణ్యుని కుమారుడు, తన మామగారి కుమారుడూ, బలవంతుడూ—అందుకే అతను నా అన్నయ్య. వరప్రభావంతో అతనికి గర్వం పెరిగింది.
బ్రహ్మాణం తోషయామ్ ఆస తపసా నియమేన చ ఈదృశం బలమ్ ఆపన్నం తపసా కిం న సిధ్యతి
అతడు బ్రహ్మను తపస్సుతో, నియమంతో సంతుష్టిపరిచాడు. ఇంతటి శక్తిని తపస్సుతో పొందినవాడికి సాధ్యం కానిదేముంది?
తస్మాత్ త్వయా చిత్తరాగో విస్మయో వా కథంచన న కార్యః శృణు తత్రేదం కార్యం యత్ తు క్రమాగతమ్
అందువల్ల, నీ మనసులో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మమకారం లేదా ఆశ్చర్యం కలగనీయకూడదు. ఇప్పుడు ఏం చేయాలో, క్రమంగా చెప్పబోతున్నాను. విను.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తు పౌలోమీ ప్రాహేన్ద్రం వినయాన్వితా
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, పాలోమీ వినయపూర్వకంగా ఇంద్రునితో మాట్లాడింది.
నాసాధ్యమ్ అస్తి తపసో నాసాధ్యం యజ్ఞకర్మణః నాసాధ్యం లోకనాథస్య విష్ణోర్ భక్త్యా హరస్య చ
తపస్సుతో సాధ్యం కానిది లేదు, యజ్ఞకర్మతో సాధ్యం కానిది లేదు, లోకనాథుడైన విష్ణువుకు లేదా హరికి భక్తితో సాధ్యం కానిది లేదు.
పునశ్ చేదం మయా కాన్త శ్రుతమ్ అస్త్య్ అతిశోభనమ్ స్త్రీణాం స్వభావం జానన్తి స్త్రియ ఏవ సురాధిప
ప్రియమైనవాడా, నేను మళ్లీ ఒక గొప్ప విషయం విన్నాను. స్త్రీల స్వభావాన్ని స్త్రీలు మాత్రమే బాగా తెలుసుకుంటారు, దేవతల అధిపతీ!
తస్మాద్ భూమేస్ తథా చాపాం నాసాధ్యం విద్యతే ప్రభో తపో వా యజ్ఞకర్మాది తాభ్యామ్ ఏవ యతో భవేత్
అందువల్ల, భూమికైనా, స్త్రీలకు కూడా సాధ్యం కానిది ఏదీ లేదు ప్రభూ. తపస్సు, యజ్ఞాలు, ఇతర కార్యాలు అన్నీ వాటివల్లే కలుగుతాయి.
తత్రాపి తీర్థభూతా తు యా భూమిస్ తాం వ్రజేద్ భవాన్ తత్ర విష్ణుం శివం పూజ్య సర్వాన్ కామాన్ అవాప్స్యసి
వాటిలో పవిత్రమైన భూమిని నీవు సందర్శించాలి. అక్కడ విష్ణువు, శివుడిని పూజిస్తే, నీ కోరికలన్నీ నెరవేరతాయి.
శ్రుతమ్ అస్తి పునశ్ చేదం స్త్రియో యాశ్ చ పతివ్రతాః తా ఏవ సర్వం జానన్తి ధృతం తాభిశ్ చరాచరమ్
మరలా నేను విన్నదేమిటంటే, భర్తకు నిబద్ధతగా ఉండే స్త్రీలు మాత్రమే అన్నిటినీ, స్థిరచరాచరాలను, తెలుసుకుంటారు.
పృథివ్యాం సారభూతం స్యాత్ తన్మధ్యే దణ్డకం వనమ్ తత్ర గఙ్గా జగద్ధాత్రీ తత్రేశం పూజయ ప్రభో
భూమిలోని సారాంశం మధ్యలో దండకారణ్యం ఉంది. అక్కడ జగత్తును పోషించే గంగా ఉంది. ప్రభూ, అక్కడ దేవునిని పూజించు.
విష్ణుం వా జగతామ్ ఈశం దీనార్తార్తిహరం విభుమ్ అనాథానామ్ ఇహ నృణాం మజ్జతాం దుఃఖసాగరే
ప్రపంచాల అధిపతి, బాధితుల బాధను తొలగించే, శక్తిమంతుడైన విష్ణువును పూజించు. దుఃఖసముద్రంలో మునిగిపోతున్న నిరాశ్రయులకు ఆయనే ఆశ్రయం.
హరో హరిర్ వా గఙ్గా వా క్వాప్య్ అన్యచ్ ఛరణం నహి తస్మాత్ సర్వప్రయత్నేన తోషయైతాన్ సమాహితః
హరుడు, హరిదేవుడు, గంగా తప్ప మరెక్కడా ఇంకో ఆశ్రయం లేదు. అందుకే, మనసారా, అన్ని ప్రయత్నాలతో వీరిని సంతుష్టిపర్చడానికి యత్నించు.
భక్త్యా స్తోత్రైశ్ చ తపసా కురు చైవ మయా సహ తతః ప్రాప్స్యసి కల్యాణమ్ ఈశవిష్ణుప్రసాదజమ్
భక్తితో, స్తోత్రాలతో, తపస్సుతో, నాతో కలిసి పూజ చేయు. అప్పుడు శివుడు, విష్ణువు ప్రసాదంగా మంగళాన్ని పొందుతావు.
అజ్ఞాత్వైకగుణం కర్మ ఫలం దాస్యతి కర్మిణః జ్ఞాత్వా శతగుణం తత్ స్యాద్ భార్యయా చ తద్ అక్షయమ్
తెలియక చేసిన పనికి సాధారణ ఫలం లభిస్తుంది. తెలుసుకుని చేస్తే వంద రెట్లు ఫలం వస్తుంది. భార్యతో చేస్తే ఆ ఫలం ఎప్పటికీ తగ్గదు.
పుంసః సర్వేషు కార్యేషు భార్యైవేహ సహాయినీ స్వల్పానామ్ అపి కార్యాణాం నహి సిద్ధిస్ తయా వినా
పురుషునికి అన్ని పనులలో భార్యే సహాయిని. చిన్న పనిలోనైనా ఆమె లేకుండా విజయముండదు.
ఏకేన యత్ కృతం కర్మ తస్మాద్ అర్ధఫలం భవేత్ జాయయా తు కృతం నాథ పుష్కలం పురుషో లభేత్
ఒక్కడే చేసిన పనికి అర్ధఫలం మాత్రమే లభిస్తుంది. భార్యతో కలిసి చేస్తే పురుషుడు సమృద్ధిగా ఫలం పొందుతాడు ప్రభూ.
తస్మాద్ ఏతత్ సువిదితమ్ అర్ధో జాయా ఇతి శ్రుతేః శ్రూయతే దణ్డకారణ్యే సరిచ్ఛ్రేష్ఠాస్తి గౌతమీ
కాబట్టి, భార్యే మనకు అర్ధాంగి అని బాగా తెలుసుకో. దండకారణ్యంలో గొప్ప నది గౌతమీ ఉందని వినిపిస్తుంది.
అశేషాఘప్రశమనీ సర్వాభీష్టప్రదాయినీ తస్మాద్ గచ్ఛ మయా తత్ర కురు పుణ్యం మహాఫలమ్
ఆమె అన్ని పాపాలను తొలగించి, కావలసిన వరాలన్నీ ఇస్తుంది. అందుకే, నాతో కలిసి అక్కడికి వెళ్లి, మహాఫలదాయకమైన పుణ్యకార్యాలు చేయు.
తతః శత్రూన్ నిహత్యాజౌ మహత్ సుఖమ్ అవాప్స్యసి
తర్వాత యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరించి, గొప్ప ఆనందాన్ని పొందుతావు.