తస్యాః ప్రభావం ప్రాశస్త్యమ్ అగ్నే కించిచ్ చ కీర్త్యతే సర్వత్ర యా తు సంతిష్ఠేద్ ఆయాతు విచరిష్యతి
ఆమె శక్తి, గొప్పతనం కొంతవరకు మాత్రమే వివరించబడుతుంది, అగ్నీ! ఆమె ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడికి వచ్చి సంచరించనివ్వు.
సువర్ణా కమలా సాక్షాత్ పవిత్రా చ భవిష్యతి అద్య ప్రభృత్య్ ఆత్మజయోస్ తథా స్వైరం విచేష్టతోః
సువర్ణా కమలగా మారి, పవిత్రురాలవుతుంది. ఈ రోజు నుండి ఆ ఇద్దరు పిల్లలు స్వేచ్ఛగా ప్రవర్తించనివ్వు.
తథాపి చైతయోః పుణ్యం న భూతం న భవిష్యతి
అయినా, ఈ ఇద్దరికి లభించే పుణ్యం గతంలో ఎప్పుడూ లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తతః శంభుః సాక్షాత్ తత్రాభవచ్ ఛివః లిఙ్గరూపేణ సర్వేషాం లోకానాం హితకామ్యయా
ఇలా చెప్పి, అక్కడే శంభుడు ప్రత్యక్షమై, శివుడు లింగరూపంలో అన్ని లోకాల మేలుకోసం నిలిచాడు.
వరాన్ ప్రాప్య సుతాభ్యాం స అగ్నిస్ తుష్టో ఽభవత్ తతః స్వభర్త్రా చ సువర్ణా సా ధర్మేణాగ్నిసుతా ముదా
తన ఇద్దరు కుమారుల ద్వారా వరాలు పొంది, అగ్ని సంతోషించాడు. అగ్నిపుత్రి సువర్ణ కూడా తన భర్తతో ధర్మమార్గంలో ఆనందంగా జీవించింది.
వర్తయామ్ ఆస పుత్రో ఽపి వహ్నేః సంకల్పయా ముదా ఏతస్మిన్న్ అన్తరే స్వర్ణామ్ అగ్నేర్ దుహితరం మునే
వహ్నిపుత్రుడు కూడా తన సంకల్పాన్ని సంతోషంగా నెరవేర్చుకుంటూ జీవించాడు. ఇదే సమయంలో, మునీశ్వరా! అగ్నిపుత్రి సువర్ణ—
పరిభూయ చ ధర్మం తం శార్దూలో దానవేశ్వరః అహరద్ భాగ్యసౌభాగ్యవిలాసవసతిం ఛలాత్
ధర్మాన్ని పట్టించుకోకుండా, దానవాధిపతి శార్దూలుడు మోసంతో సౌభాగ్యసంపన్నురాలైన సువర్ణను అపహరించాడు.
నీతా రసాతలం తేన సువర్ణా లోకవిశ్రుతా జామాతాగ్నేః స ధర్మశ్ చ అగ్నిశ్ చైవ స హవ్యవాట్
ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధురాలైన సువర్ణను అతడు పాతాళానికి తీసుకెళ్లాడు. అప్పుడు అగ్ని కుమారుడు అయిన ధర్ముడు, అలాగే హవ్యవాహనుడైన అగ్ని—
విష్ణవే లోకనాథాయ స్తుత్వా చైవ పునః పునః కార్యవిజ్ఞాపనం చోభౌ చక్రతుః ప్రభవిష్ణవే
ఇద్దరూ లోకనాథుడైన విష్ణువును పునఃపునః స్తుతించి, తమ కోరికను మహాశక్తిమంతుడైన విష్ణువుకు తెలియజేశారు.
తతశ్ చక్రేణ చిచ్ఛేద శార్దూలస్య శిరో హరిః సానీతా విష్ణునా దేవీ సువర్ణా లోకసున్దరీ
తర్వాత హరి తన చక్రంతో శార్దూలుని తలను తెగేశాడు. లోకసుందరిగా పేరుగాంచిన దేవి సువర్ణను విష్ణువు తిరిగి తీసుకొచ్చాడు.
మహేశ్వరసుతా చైవ అగ్నేశ్ చైవ తథా ప్రియా మహేశ్వరాయ తాం విష్ణుర్ దర్శయామ్ ఆస నారద
నారదా! మహేశ్వరునికి ప్రియమైన, మహేశ్వరుని కుమార్తెగా, అగ్నికి కూడా ప్రియురాలిగా ఉన్న సువర్ణను విష్ణువు మహేశ్వరునికి చూపించాడు.
ప్రీతో ఽభవన్ మహేశో ఽపి సస్వజే తాం పునః పునః చక్రం ప్రక్షాలితం యత్ర శార్దూలచ్ఛేది దీప్తిమత్
మహేశ్వరుడు ఆనందంతో ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. అక్కడే ప్రకాశవంతమైన చక్రం శార్దూలుని తలను తెగేసిన ప్రదేశం—
చక్రతీర్థం తు విఖ్యాతం శార్దూలం చేతి తద్ విదుః యత్ర నీతా సువర్ణా సా విష్ణునా శంకరాన్తికమ్
ఆ ప్రదేశం చక్రతీర్థంగా, శార్దూలంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడే విష్ణువు సువర్ణను శంకరుని వద్దకు తీసుకొచ్చాడు.
తత్ తీర్థం శాంకరం జ్ఞేయం వైష్ణవం సిద్ధమ్ ఏవ తు యత్రానన్దమ్ అనుప్రాప్తో హ్య్ అగ్నిర్ ధర్మశ్ చ శాశ్వతః
ఆ తీర్థాన్ని శంకరుని దివ్యస్థలంగా, విష్ణువుని పవిత్రస్థలంగా తెలుసుకోవాలి. అక్కడ అగ్ని, శాశ్వత ధర్ముడు పరమానందాన్ని పొందారు.
ఆనన్దాశ్రూణి న్యపతన్ యత్రాగ్నేర్ మునిసత్తమ ఆనన్దేతి నదీ జాతా తథా వై నన్దినీతి చ
మహామునీ! అక్కడ అగ్నికి ఆనందబాష్పాలు జారాయి. అందువల్ల అక్కడ ఆనందా నది, నందినీ అని కూడా పిలవబడే నది పుట్టింది.
తస్యాశ్ చ సంగమః పుణ్యో గఙ్గాయాం తత్ర వై శివః తత్రైవ సంగమే సాక్షాత్ సువర్ణాద్యాపి సంస్థితా
ఆ నది గంగలో కలిసే సంగమం పవిత్రమైనది. అదే సంగమంలో సువర్ణ ఇప్పటికీ ప్రత్యక్షంగా ఉన్నది.
దాక్షాయణీ సైవ శివా ఆగ్నేయీ చేతి విశ్రుతా అమ్బికా జగదాధారా శివా కాత్యాయనీశ్వరీ
ఆమె దాక్షాయణి, శివా, అగ్నేయి అని ప్రసిద్ధి. అంబిక, జగదాధార, శివా, కాత్యాయనీశ్వరీ అని కూడా పిలవబడుతుంది.
భక్తాభీష్టప్రదా నిత్యమ్ అలంకృత్యోభయం తటమ్ తపస్ తేపే యత్ర చాగ్నిస్ తత్ తీర్థం తు తపోవనమ్
భక్తులకు కోరిన ఫలితాలు ఎప్పుడూ ప్రసాదించే ఆమె, రెండు తీరులను అలంకరించి, అక్కడ అగ్ని తపస్సు చేశాడు. ఆ స్థలం తపోవనంగా పిలవబడుతుంది.
ఏవమాదీని తీర్థాని తీరయోర్ ఉభయోర్ మునే తేషు స్నానం చ దానం చ సర్వకామప్రదం శుభమ్
మహామునీ! ఇలాంటి పవిత్రతీర్థాలు రెండు తీరులపై ఉన్నాయి. అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం అన్నీ కోరికలు నెరవేర్చే శుభకార్యాలు.
ఉత్తరే చైవ పారే చ సహస్రాణి చతుర్దశ దక్షిణే చ తథా పారే సహస్రాణ్య్ అథ షోడశ
ఉత్తర తీరంలో పద్నాలుగు వేల తీర్థాలు, దక్షిణ తీరంలో పదహారు వేల తీర్థాలు ఉన్నాయి.
తత్ర తత్ర చ తీర్థాని సాభిజ్ఞానాని సన్తి వై నామాని చ పృథక్ సన్తి సంక్షేపాత్ తన్ మయోచ్యతే
ప్రతి ప్రదేశంలో ప్రత్యేక గుర్తులు ఉన్న పవిత్రతీర్థాలు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు అనేకం, వాటిని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.
ఏతాని యశ్ చ శృణుయాద్ యశ్ చ వా పఠతి స్మరేత్ సర్వేషు తత్ర కామ్యేషు పరిపూర్ణో భవేన్ నరః
ఈ కథలను ఎవరు వినినా, చదివినా, స్మరించినా, వారు కోరిన అన్ని విషయాల్లో సంపూర్ణంగా తృప్తి పొందుతారు.
ఏతద్ వృత్తం తు యో జ్ఞాత్వా తత్ర స్నానాదికం చరేత్ లక్ష్మీవాఞ్ జాయతే నిత్యం ధర్మవాంశ్ చ విశేషతః
ఈ ఘట్టాన్ని తెలుసుకొని అక్కడ స్నానం మొదలైన క్రియలు చేసే వాడు ఎప్పుడూ ఐశ్వర్యవంతుడై, ముఖ్యంగా ధర్మపరుడవుతాడు.
అబ్జకాత్ పశ్చిమే తీర్థం తచ్ ఛార్దూలమ్ ఉదాహృతమ్ వారాణస్యాదితీర్థేభ్యః సర్వేభ్యో హ్య్ అధికం భవేత్
అబ్జకానికి పశ్చిమంగా ఉన్న తీర్థాన్ని శార్దూలం అంటారు. అది వారాణసి మొదలైన అన్ని తీర్థాలకన్నా శ్రేష్ఠమైనదిగా భావించబడుతుంది.
తత్ర స్నాత్వా పితౄన్ దేవాన్ వన్దతే తర్పయత్య్ అపి సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకే మహీయతే
అక్కడ స్నానం చేసి పితృదేవతలను పూజించి తృప్తిపరిచినవాడు, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై విష్ణు లోకంలో ఘనత పొందుతాడు.
తపోవనాచ్ చ శార్దూలాన్ మధ్యే తీర్థాన్య్ అశేషతః తస్యైకైకస్య మాహాత్మ్యం న కేనాప్య్ అత్ర వర్ణ్యతే
తపోవనం నుంచి శార్దూలం వరకు మధ్యలో అనేక తీర్థాలు ఉన్నాయి. వాటి ప్రతిదాని గొప్పతనాన్ని ఇక్కడ ఎవ్వరూ వివరించలేరు.
ఇన్ద్రతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం తత్రైవ చ వృషాకపమ్ ఫేనాయాః సంగమో యత్ర హనూమతం తథైవ చ
అక్కడే ఇంద్రతీర్థం అని ప్రసిద్ధి చెందినది, అలాగే ఫేనానదీ సంగమం, వృషాకపం, హనూమతం కూడా ఉన్నాయి.
అబ్జకం చాపి యత్ ప్రోక్తం యత్ర దేవస్ త్రివిక్రమః తత్ర స్నానం చ దానం చ పునరావృత్తిదుర్లభమ్
అబ్జకం అని చెప్పినదే త్రివిక్రముడు ఉన్న ప్రదేశం. అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం వల్ల మళ్లీ జన్మ పొందడం చాలా కష్టం అవుతుంది.
తత్ర వృత్తాన్య్ అథాఖ్యాస్యే గఙ్గాయా దక్షిణే తటే ఇన్ద్రేశ్వరం చోత్తరే చ శృణు భక్త్యా యతవ్రతః
ఇప్పుడు గంగా నదికి దక్షిణ తీరంలో జరిగిన విషయాలను చెబుతాను. ఉత్తర తీరంలో ఉన్న ఇంద్రేశ్వరుడి కథను భక్తితో, నియమంతో విను.
నముచిర్ బలవాన్ ఆసీద్ ఇన్ద్రశత్రుర్ మదోత్కటః తస్యేన్ద్రేణాభవద్ యుద్ధం ఫేనేనేన్ద్రో ఽహరచ్ ఛిరః
నముచి అనే శక్తివంతుడూ, అహంకారంతో ఉన్నవాడు ఇంద్రునికి శత్రువుగా ఉండేవాడు. ఇంద్రుడు ఫేనంతో అతని తలను వంచాడు.