వ్యభిచారాత్ సదోషం చ అపత్యమ్ అభవచ్ ఛివ శాపం దదుః సురాః సర్వే తయోః శాన్తిం కురు ప్రభో
వ్యతిరేకంగా జరిగినందువల్ల ఆ సంతానం లోపముతో పుట్టింది. శివా! అందరు దేవతలు శాపం ఇచ్చారు. ప్రభూ! వారికి శాంతిని కలిగించు.
తదగ్నివచనాచ్ ఛంభుః ప్రోవాచేదం శుభోదయమ్
అప్పుడు అగ్ని మాట విన్న శంభుడు శుభకరమైన మాటలు పలికాడు.
మద్వీర్యాద్ అభవత్ త్వత్తః సువర్ణో భూరివిక్రమః సమగ్రా ఋద్ధయః సర్వాః సువర్ణే ఽస్మిన్ సమాహితాః
నా శక్తితో, నీ ద్వారా గొప్ప పరాక్రమంతో కూడిన సువర్ణుడు పుట్టాడు. అన్ని ఐశ్వర్యాలు ఈ సువర్ణునిలో సమాహితమై ఉన్నాయి.
భవిష్యన్తి న సందేహో వహ్నే శృణు వచో మమ త్రయాణామ్ అపి లోకానాం పావనః స భవిష్యతి
ఏ సందేహం లేదు, అగ్నీ! నా మాట విను: అతడు మూడు లోకాలన్నింటినీ పవిత్రం చేసేవాడవుతాడు.
స ఏవ చామృతం లోకే స ఏవ సురవల్లభః స ఏవ భుక్తిముక్తీ చ స ఏవ మఖదక్షిణా
అతడే లోకంలో అమృతం, అతడే దేవతలకు ప్రియుడు, అతడే భోగం, మోక్షం, అతడే యజ్ఞానికి దక్షిణ.
స ఏవ రూపం సర్వస్య గురూణామ్ అప్య్ అసౌ గురుః వీర్యం శ్రేష్ఠతమం విద్యాద్ వీర్యం మత్తో యద్ ఉత్తమమ్
అతడే అన్నింటికీ రూపం; గురువులందరిలోను అతడే గురువు. అతడి శక్తిని అత్యుత్తమమైనదిగా తెలుసుకో, అది నన్నుంచి వచ్చినది.
విశేషతస్ త్వయి క్షిప్తం తస్య కా స్యాద్ విచారణా హీనం తేన వినా సర్వం సంపూర్ణాస్ తేన సంపదః
ప్రత్యేకంగా అది నీవులో ఉన్నందున ఇంకేమీ ఆలోచన అవసరం లేదు. అది లేకపోతే అన్నీ అసంపూర్ణం; అది ఉంటే అన్ని సంపదలు నిండుతాయి.
జీవన్తో ఽపి మృతాః సర్వే సువర్ణేన వినా నరాః నిర్గుణో ఽపి ధనీ మాన్యః సగుణో ఽప్య్ అధనో నహి
సువర్ణం లేకుండా బ్రతికినా అందరూ మృతులే. లక్షణాలు లేకున్నా ధనవంతుడు గౌరవించబడతాడు; లక్షణాలు ఉన్నవాడు ధనం లేకపోతే గౌరవం ఉండదు.
తస్మాన్ నాతః పరం కించిత్ సువర్ణాద్ ధి భవిష్యతి తథా చైషా సువర్ణాపి స్యాద్ ఉత్కృష్టాపి చఞ్చలా
అందువల్ల సువర్ణాన్ని మించినది మరొకటి ఉండదు. అలాగే, సువర్ణా ఎంత గొప్పదైనా, చంచల స్వభావం కలదే.
అనయా వీక్షితం సర్వం న్యూనం పూర్ణం భవిష్యతి తపసా జపహోమైశ్ చ యేయం ప్రాప్యా జగత్త్రయే
ఆమె చూపుతో ఏది తక్కువగా ఉన్నా, సంపూర్ణంగా మారుతుంది. తపస్సు, జపం, హోమాల ద్వారా ఆమెను మూడు లోకాలలో పొందవచ్చు.
తస్యాః ప్రభావం ప్రాశస్త్యమ్ అగ్నే కించిచ్ చ కీర్త్యతే సర్వత్ర యా తు సంతిష్ఠేద్ ఆయాతు విచరిష్యతి
ఆమె శక్తి, గొప్పతనం కొంతవరకు మాత్రమే వివరించబడుతుంది, అగ్నీ! ఆమె ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడికి వచ్చి సంచరించనివ్వు.
సువర్ణా కమలా సాక్షాత్ పవిత్రా చ భవిష్యతి అద్య ప్రభృత్య్ ఆత్మజయోస్ తథా స్వైరం విచేష్టతోః
సువర్ణా కమలగా మారి, పవిత్రురాలవుతుంది. ఈ రోజు నుండి ఆ ఇద్దరు పిల్లలు స్వేచ్ఛగా ప్రవర్తించనివ్వు.
తథాపి చైతయోః పుణ్యం న భూతం న భవిష్యతి
అయినా, ఈ ఇద్దరికి లభించే పుణ్యం గతంలో ఎప్పుడూ లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తతః శంభుః సాక్షాత్ తత్రాభవచ్ ఛివః లిఙ్గరూపేణ సర్వేషాం లోకానాం హితకామ్యయా
ఇలా చెప్పి, అక్కడే శంభుడు ప్రత్యక్షమై, శివుడు లింగరూపంలో అన్ని లోకాల మేలుకోసం నిలిచాడు.
వరాన్ ప్రాప్య సుతాభ్యాం స అగ్నిస్ తుష్టో ఽభవత్ తతః స్వభర్త్రా చ సువర్ణా సా ధర్మేణాగ్నిసుతా ముదా
తన ఇద్దరు కుమారుల ద్వారా వరాలు పొంది, అగ్ని సంతోషించాడు. అగ్నిపుత్రి సువర్ణ కూడా తన భర్తతో ధర్మమార్గంలో ఆనందంగా జీవించింది.
వర్తయామ్ ఆస పుత్రో ఽపి వహ్నేః సంకల్పయా ముదా ఏతస్మిన్న్ అన్తరే స్వర్ణామ్ అగ్నేర్ దుహితరం మునే
వహ్నిపుత్రుడు కూడా తన సంకల్పాన్ని సంతోషంగా నెరవేర్చుకుంటూ జీవించాడు. ఇదే సమయంలో, మునీశ్వరా! అగ్నిపుత్రి సువర్ణ—
పరిభూయ చ ధర్మం తం శార్దూలో దానవేశ్వరః అహరద్ భాగ్యసౌభాగ్యవిలాసవసతిం ఛలాత్
ధర్మాన్ని పట్టించుకోకుండా, దానవాధిపతి శార్దూలుడు మోసంతో సౌభాగ్యసంపన్నురాలైన సువర్ణను అపహరించాడు.
నీతా రసాతలం తేన సువర్ణా లోకవిశ్రుతా జామాతాగ్నేః స ధర్మశ్ చ అగ్నిశ్ చైవ స హవ్యవాట్
ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధురాలైన సువర్ణను అతడు పాతాళానికి తీసుకెళ్లాడు. అప్పుడు అగ్ని కుమారుడు అయిన ధర్ముడు, అలాగే హవ్యవాహనుడైన అగ్ని—
విష్ణవే లోకనాథాయ స్తుత్వా చైవ పునః పునః కార్యవిజ్ఞాపనం చోభౌ చక్రతుః ప్రభవిష్ణవే
ఇద్దరూ లోకనాథుడైన విష్ణువును పునఃపునః స్తుతించి, తమ కోరికను మహాశక్తిమంతుడైన విష్ణువుకు తెలియజేశారు.
తతశ్ చక్రేణ చిచ్ఛేద శార్దూలస్య శిరో హరిః సానీతా విష్ణునా దేవీ సువర్ణా లోకసున్దరీ
తర్వాత హరి తన చక్రంతో శార్దూలుని తలను తెగేశాడు. లోకసుందరిగా పేరుగాంచిన దేవి సువర్ణను విష్ణువు తిరిగి తీసుకొచ్చాడు.
మహేశ్వరసుతా చైవ అగ్నేశ్ చైవ తథా ప్రియా మహేశ్వరాయ తాం విష్ణుర్ దర్శయామ్ ఆస నారద
నారదా! మహేశ్వరునికి ప్రియమైన, మహేశ్వరుని కుమార్తెగా, అగ్నికి కూడా ప్రియురాలిగా ఉన్న సువర్ణను విష్ణువు మహేశ్వరునికి చూపించాడు.
ప్రీతో ఽభవన్ మహేశో ఽపి సస్వజే తాం పునః పునః చక్రం ప్రక్షాలితం యత్ర శార్దూలచ్ఛేది దీప్తిమత్
మహేశ్వరుడు ఆనందంతో ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. అక్కడే ప్రకాశవంతమైన చక్రం శార్దూలుని తలను తెగేసిన ప్రదేశం—
చక్రతీర్థం తు విఖ్యాతం శార్దూలం చేతి తద్ విదుః యత్ర నీతా సువర్ణా సా విష్ణునా శంకరాన్తికమ్
ఆ ప్రదేశం చక్రతీర్థంగా, శార్దూలంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడే విష్ణువు సువర్ణను శంకరుని వద్దకు తీసుకొచ్చాడు.
తత్ తీర్థం శాంకరం జ్ఞేయం వైష్ణవం సిద్ధమ్ ఏవ తు యత్రానన్దమ్ అనుప్రాప్తో హ్య్ అగ్నిర్ ధర్మశ్ చ శాశ్వతః
ఆ తీర్థాన్ని శంకరుని దివ్యస్థలంగా, విష్ణువుని పవిత్రస్థలంగా తెలుసుకోవాలి. అక్కడ అగ్ని, శాశ్వత ధర్ముడు పరమానందాన్ని పొందారు.
ఆనన్దాశ్రూణి న్యపతన్ యత్రాగ్నేర్ మునిసత్తమ ఆనన్దేతి నదీ జాతా తథా వై నన్దినీతి చ
మహామునీ! అక్కడ అగ్నికి ఆనందబాష్పాలు జారాయి. అందువల్ల అక్కడ ఆనందా నది, నందినీ అని కూడా పిలవబడే నది పుట్టింది.
తస్యాశ్ చ సంగమః పుణ్యో గఙ్గాయాం తత్ర వై శివః తత్రైవ సంగమే సాక్షాత్ సువర్ణాద్యాపి సంస్థితా
ఆ నది గంగలో కలిసే సంగమం పవిత్రమైనది. అదే సంగమంలో సువర్ణ ఇప్పటికీ ప్రత్యక్షంగా ఉన్నది.
దాక్షాయణీ సైవ శివా ఆగ్నేయీ చేతి విశ్రుతా అమ్బికా జగదాధారా శివా కాత్యాయనీశ్వరీ
ఆమె దాక్షాయణి, శివా, అగ్నేయి అని ప్రసిద్ధి. అంబిక, జగదాధార, శివా, కాత్యాయనీశ్వరీ అని కూడా పిలవబడుతుంది.
భక్తాభీష్టప్రదా నిత్యమ్ అలంకృత్యోభయం తటమ్ తపస్ తేపే యత్ర చాగ్నిస్ తత్ తీర్థం తు తపోవనమ్
భక్తులకు కోరిన ఫలితాలు ఎప్పుడూ ప్రసాదించే ఆమె, రెండు తీరులను అలంకరించి, అక్కడ అగ్ని తపస్సు చేశాడు. ఆ స్థలం తపోవనంగా పిలవబడుతుంది.
ఏవమాదీని తీర్థాని తీరయోర్ ఉభయోర్ మునే తేషు స్నానం చ దానం చ సర్వకామప్రదం శుభమ్
మహామునీ! ఇలాంటి పవిత్రతీర్థాలు రెండు తీరులపై ఉన్నాయి. అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం అన్నీ కోరికలు నెరవేర్చే శుభకార్యాలు.
ఉత్తరే చైవ పారే చ సహస్రాణి చతుర్దశ దక్షిణే చ తథా పారే సహస్రాణ్య్ అథ షోడశ
ఉత్తర తీరంలో పద్నాలుగు వేల తీర్థాలు, దక్షిణ తీరంలో పదహారు వేల తీర్థాలు ఉన్నాయి.