సాధ్వ్య్ ఏతత్ సర్వభావేన ప్రశ్రయావనతా సతీ
ఆమె, మంచితనంతో, వినయంతో, హృదయపూర్వకంగా నమస్కరించింది.
ఏవం బ్రువాణాం చ దితిం దనుః ప్రోవాచ నారద
ఈ విధంగా దితి మాట్లాడిన తరువాత, దను ఆమెతో ఇలా చెప్పింది, నారదా!
భర్తారం కశ్యపం భద్రే తోషయస్వ నిజైర్ గుణైః తుష్టో యది భవేద్ భర్తా తతః కామాన్ అవాప్స్యసి
సోదరీ! నీవు నీ స్వంత గుణాలతో భర్త అయిన కశ్యపుని సంతోషపరచు. భర్త సంతోషిస్తే నీ కోరికలు నెరవేరతాయి.
తథేత్య్ ఉక్త్వా సర్వభావైస్ తోషయామ్ ఆస కశ్యపమ్ దితిం ప్రోవాచ భగవాన్ కశ్యపో ఽథ ప్రజాపతిః
‘అలా జరుగునుగాక’ అని చెప్పి, దితి తన భర్త కశ్యపుని హృదయపూర్వకంగా సంతోషపరిచింది. ఆ తరువాత ప్రజాపతి అయిన కశ్యపుడు దితితో ఇలా అన్నాడు.
కిం దదామి వదాభీష్టం దితే వరయ సువ్రతే
నీవు కోరినది ఏమిటో చెప్పు, దితి! నేను నీకు ఏమి ఇవ్వగలను? కోరుకున్నది ఎంచుకో, సద్గుణాలవల్ల నిండినవాడివి.
దితిర్ అప్య్ ఆహ భర్తారం పుత్రం బహుగుణాన్వితమ్ జేతారం సర్వలోకానాం సర్వలోకనమస్కృతమ్
దితి కూడా భర్తతో ఇలా చెప్పింది: ‘అన్ని మంచి లక్షణాలతో, అన్ని లోకాలను జయించే, అందరి ద్వారా గౌరవించబడే కుమారుడిని నాకు ఇవ్వండి’.
యేన జాతేన లోకే ఽస్మిన్ భవేయం వీరపుత్రిణీ తం వరేయం సురపితర్ ఇత్య్ ఆహ వినయాన్వితా
‘ఆ కుమారుడు ఈ లోకంలో పుట్టినవాడిగా నేను వీరపుత్రురాలిగా అవ్వగలను. అలాంటి వరాన్ని నేను కోరుతున్నాను, దేవతల అధిపతీ!’ అని ఆమె వినయంతో చెప్పింది.
ఉపదేక్ష్యే వ్రతం శ్రేష్ఠం ద్వాదశాబ్దఫలప్రదమ్ తత ఆగత్య తే గర్భమ్ ఆధాస్యే యన్ మనోగతమ్ నిష్పాపతాయాం జాతాయాం సిధ్యన్తి హి మనోరథాః
నేను నీకు ఒక గొప్ప వ్రతాన్ని చెప్పుతాను, అది పన్నెండు సంవత్సరాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఆ తరువాత నీ కోరిక ప్రకారం గర్భాన్ని నేను నందిస్తాను. పాపరహితంగా పుట్టినవారికి అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి.
భర్తృవాక్యాద్ దితిః ప్రీతా తం నమస్యాయతేక్షణా ఉపదిష్టం వ్రతం చక్రే భర్త్రాదిష్టం యథావిధి
భర్త మాట విని ఆనందంతో, విశాలమైన కళ్లతో దితి, భర్త చెప్పిన విధంగా ఆ వ్రతాన్ని శాస్త్రోక్తంగా ఆచరించింది.
తీర్థసేవాపాత్రదానవ్రతచర్యాదివర్జితాః కథమ్ ఆసాదయిష్యన్తి ప్రాణినో ఽత్ర మనోరథాన్
తీర్థయాత్ర, దానధర్మాలు, వ్రతాచరణలు వదిలేసినవారు, ఇక్కడ జీవులు తమ కోరికలు ఎలా నెరవేర్చుకోగలరు?
తతశ్ చీర్ణే వ్రతే తస్యాం దిత్యాం గర్భమ్ అధారయత్ పునః కాన్తామ్ అథోవాచ కశ్యపస్ తాం దితిం రహః
ఆ వ్రతం పూర్తయిన తరువాత, కశ్యపుడు దితికి గర్భాన్ని నందించాడు. మళ్లీ, తన ప్రియమైన దితితో ఒంటరిగా కశ్యపుడు ఇలా అన్నాడు.
న ప్రాప్నువన్తి యత్కామాన్ మునయో ఽపి తపస్స్థితాః యథావిహితకర్మాఙ్గఅవజ్ఞయా తచ్ ఛుచిస్మితే
కర్మలను నిర్లక్ష్యంగా వదిలేస్తే, తపస్సులో ఉన్న మునులు కూడా తమ కోరికలు పొందలేరు, ముద్దుగుమ్మ!
నిన్దితం చ న కర్తవ్యం సంధ్యయోర్ ఉభయోర్ అపి న స్వప్తవ్యం న గన్తవ్యం ముక్తకేశీ చ నో భవ
ప్రభాతసంధ్యా, సాయంసంధ్యా సమయాల్లో నిందించదగ్గ పనులు చేయకూడదు. ఆ వేళల్లో నిద్రపోవద్దు, బయటకు వెళ్లొద్దు, జుట్టు విడిచిపెట్టకూడదు.
భోక్తవ్యం సుభగే నైవ క్షుతం వా జృమ్భణం తథా సంధ్యాకాలే న కర్తవ్యం భూతసంఘసమాకులే
సుభగే! సంధ్యాసమయంలో, ముఖ్యంగా భూతగణాలు చేరినప్పుడు, తినకూడదు, ఆకలిగా జంభించకూడదు, దేహాన్ని చాచి లాగకూడదు.
సాన్తర్ధానం సదా కార్యం హసితం తు విశేషతః గృహాన్తదేశే సంధ్యాసు న స్థాతవ్యం కదాచన
ప్రతి వేళలో, ముఖ్యంగా నవ్వుతున్నప్పుడు, మన భావాలను దాచుకోవాలి. సంధ్యాసమయాల్లో ఇంట్లో ఉండకూడదు.
ముశలోలూఖలాదీని శూర్పపీఠపిధానకమ్ నైవాతిక్రమణీయాని దివా రాత్రౌ సదా ప్రియే
ప్రియమైనవాడా! ఉషరేగు, ఉలికలు, శూర్పం, పీట, కప్పులు ఇవన్నీ పగలు, రాత్రి ఎప్పుడూ దాటి పోకూడదు.
ఉదక్శీర్షం తు శయనం న సంధ్యాసు విశేషతః వక్తవ్యం నానృతం కించిన్ నాన్యగేహాటనం తథా
ప్రధానంగా సంధ్యాసమయంలో, తల ఉత్తరదిశగా పెట్టి పడుకోకూడదు. అసత్యం మాట్లాడకూడదు, పరాయింటికి వెళ్లకూడదు.
కాన్తాద్ అన్యో న వీక్ష్యస్ తు ప్రయత్నేన నరః క్వచిత్ ఇత్యాదినియమైర్ యుక్తా యది త్వమ్ అనువర్తసే తతస్ తే భవితా పుత్రస్ త్రైలోక్యైశ్వర్యభాజనమ్
తన భార్యను తప్ప మరెవరినీ పురుషుడు చూడకూడదు. ఇలాంటి నియమాలు నువ్వు పాటిస్తే, నీకు మూడు లోకాల రాజ్యాధికారానికి పాత్రుడైన కుమారుడు కలుగుతాడు.
తథేతి ప్రతిజజ్ఞే సా భర్తారం లోకపూజితమ్ గతశ్ చ కశ్యపో బ్రహ్మన్న్ ఇతశ్ చేతః సురాన్ ప్రతి
ఆమె 'అలాగే' అని లోకపూజితుడైన భర్తకు అంగీకరించింది. అప్పుడు కశ్యపుడు దేవతల వైపు మనస్సు పెట్టి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
దితేర్ గర్భో ఽపి వవృధే బలవాన్ పుణ్యసంభవః ఏతత్ సర్వం మయో దైత్యో మాయయా వేత్తి తత్త్వతః
దితి గర్భంలో ఉన్నవాడు బలవంతుడిగా, పుణ్యఫలంగా పెరిగాడు. ఈ సంగతులన్నీ మాయ అనే దానవుడు తన మాయతో నిజంగా తెలుసు.
ఇన్ద్రస్య సఖ్యమ్ అభవన్ మయేన ప్రీతిపూర్వకమ్ మయో గత్వా రహః ప్రాహ ఇన్ద్రం స వినయాన్వితః
ఇంద్రుడు, మాయ ఇద్దరి మధ్య స్నేహం ఏర్పడింది. మాయ, ఒంటరిగా వెళ్లి వినయంగా ఇంద్రునితో మాట్లాడాడు.
దితేర్ దనోర్ అభిప్రాయం వ్రతం గర్భస్య వర్ధనమ్ తస్య వీర్యం చ వివిధం ప్రీత్యేన్ద్రాయ న్యవేదయత్
దితి సంకల్పం, ఆమె వ్రతం, గర్భం పెరుగుదల, దాని వివిధ శక్తుల గురించి మాయ, ఇంద్రునికి స్నేహపూర్వకంగా వివరించాడు.
విశ్వాసైకగృహం మిత్రమ్ అపాయత్రాసవర్జితమ్ అర్జితం సుకృతం నానావిధం చేత్ తద్ అవాప్యతే
పూర్తిగా నమ్మదగిన, అపాయభయం లేని, అనేక సత్కార్యాలతో సంపాదించిన స్నేహితుడు నిజంగా దొరుకుతాడు.
నముచేశ్ చ ప్రియో భ్రాతా మయో దైత్యో మహాబలః భ్రాతృహన్త్రా కథం మైత్ర్యం మయస్యాసీత్ సురేశ్వర
నముచికి ప్రియమైన తమ్ముడు మాయ అనే మహాబలశాలి దానవుడు. దేవేంద్రా! తన అన్నను చంపినవాడితో మాయకు స్నేహం ఎలా కలిగింది?
దైత్యానామ్ అధిపశ్ చాసీద్ బలవాన్ నముచిః పురా ఇన్ద్రేణ వైరమ్ అభవద్ భీషణం లోమహర్షణమ్
నముచి అనే బలవంతుడైన దానవుల అధిపతి ఒకప్పుడు ఇంద్రునితో భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునే శత్రుత్వం కలిగి ఉండేవాడు.
యుద్ధం హిత్వా కదాచిద్ భో గచ్ఛన్తం తు శతక్రతుమ్ దృష్ట్వా దైత్యపతిః శూరో నముచిః పృష్ఠతో ఽన్వగాత్
ఒకసారి యుద్ధం ఆపిన తర్వాత, శతక్రతువు అయిన ఇంద్రుడు వెళ్ళిపోతుండగా, వీరుడైన దానవపతి నముచి అతని వెనుకాడి వెళ్ళాడు.
తమ్ ఆయాన్తమ్ అభిప్రేక్ష్య శచీభర్తా భయాతురః ఐరావతం గజం త్యక్త్వా ఇన్ద్రః ఫేనమ్ అథావిశత్
నముచి దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, శచీదేవి భర్త అయిన ఇంద్రుడు భయంతో, ఎర్రావతాన్ని వదిలేసి, నురుగు లోపలికి దాగిపోయాడు.
స వజ్రపాణిస్ తరసా ఫేనేనైవాహనద్ రిపుమ్ నముచిర్ నాశమ్ అగమత్ తస్య భ్రాతా మయో ఽనుజః
వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకున్న ఇంద్రుడు, కేవలం నురుగు ద్వారా తన శత్రువును వేగంగా కొట్టి సంహరించాడు. నముచి నాశనం అయ్యాడు, అతని తమ్ముడు మాయ.
భ్రాతృహన్తృవినాశాయ తపస్ తేపే మయో మహత్ మాయాం చ వివిధామ్ ఆప దేవానామ్ అతిభీషణామ్
తమ్ముడిని చంపినవాడిని నాశనం చేయాలని మాయ గొప్ప తపస్సు చేశాడు. దాంతో అనేక భయంకరమైన మాయలు దేవతలపై సంపాదించాడు.
వరాంశ్ చావాప్య తపసా విష్ణోర్ లోకపరాయణాత్ దానశౌణ్డః ప్రియాలాపీ తదాభవద్ అసౌ మయః
విష్ణువు అనుగ్రహంతో తపస్సు చేసి వరాలు పొందిన మాయ, అప్పటినుంచి దానం చేయడంలో, మధురంగా మాట్లాడడంలో నిపుణుడయ్యాడు.