నమామ్య్ అజాదీశపురందరాది సురాసురైర్ అర్చితపాదపద్మమ్ నమామి దేవీముఖవాదనానామ్ ఈక్షార్థమ్ అక్షిత్రితయం య ఐచ్ఛత్
అజాదీశుడు, పురందరుడు మొదలైన దేవతలు, అసురులు పాదపద్మాలను పూజించే వాడైన ఆయనకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను. దేవతాముఖాలను దర్శించాలనే కోరికతో, మూడు అక్షయమైన కళ్లను కోరుకున్న ఆయనకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
పఞ్చామృతైర్ గన్ధసుధూపదీపైర్ విచిత్రపుష్పైర్ వివిధైశ్ చ మన్త్రైః అన్నప్రకారైః సకలోపచారైః సంపూజితం సోమమ్ అహం నమామి
ఐదు రకాల అమృతాలతో, సుగంధ ద్రవ్యాలతో, ధూపదీపాలతో, వివిధ రకాల అందమైన పువ్వులతో, అనేక మంత్రాలతో, అన్నపానాదులతో, అన్ని విధాల సేవలతో ఆరాధించబడే సోమునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
తతః స భగవాన్ ఆహ రామం శంభుః సలక్ష్మణమ్ వరాన్ వృణీష్వ భద్రం తే రామః ప్రాహ వృషధ్వజమ్
ఆ సమయంలో భగవంతుడు శంభువు లక్ష్మణుడితో కలసి ఉన్న రామునితో ఇలా అన్నాడు: 'నీకు కావలసిన వరాలు కోరుకో, మంగళం కలుగుగాక.' అప్పుడు రాముడు వృషధ్వజునితో మాట్లాడాడు.
స్తోత్రేణానేన యే భక్త్యా తోష్యన్తి త్వాం సురోత్తమ తేషాం సర్వాణి కార్యాణి సిద్ధిం యాన్తు మహేశ్వర
మహేశ్వరా! ఈ స్తోత్రంతో భక్తితో నిన్ను సంతుష్టిపరచే వారు, వారి అన్ని కార్యాలు నిస్సందేహంగా ఫలిస్తాయి.
యేషాం చ పితరః శంభో పతితా నరకార్ణవే తేషాం పిణ్డాదిదానేన పూతా యాన్తు త్రివిష్టపమ్
శంభూ! ఎవరి పితృదేవతలు నరకసముద్రంలో పతించారో, వారికి పిండప్రదానం మొదలైన క్రియల వల్ల పవిత్రత లభించి, వారు స్వర్గానికి చేరగలుగుతారు.
జన్మప్రభృతి పాపాని మనోవాక్కాయికం త్వ్ అఘమ్ అత్ర తు స్నానమాత్రేణ తత్ సద్యో నాశమ్ ఆప్నుయాత్
పుట్టినప్పటి నుండి మనసు, మాట, శరీరంతో చేసిన పాపాలు, ఇక్కడ కేవలం స్నానం చేయడమే చాలు, వెంటనే నశించిపోతాయి.
అత్ర యే భక్తితః శంభో దదత్య్ అర్థిభ్య అణ్వ్ అపి సర్వం తద్ అక్షయం శంభో దాతౄణాం ఫలకృద్ భవేత్
శంభూ! ఇక్కడ భక్తితో అవసరమైన వారికి ఎంత చిన్నదైనా దానం చేసినా, అది ఎప్పటికీ తరుగదు, దాతకు ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
ఏవమ్ అస్త్వ్ ఇతి తం రామం శంకరో హృషితో ఽబ్రవీత్ గతే తస్మిన్ సురశ్రేష్ఠే రామో ఽప్య్ అనుచరైః సహ
అలా కావాలని శంకరుడు ఆనందంతో రామునితో అన్నాడు. ఆ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు వెళ్లిన తర్వాత, రాముడు కూడా తన అనుచరులతో కలిసి—
గౌతమీ యత్ర చోత్పన్నా శనైస్ తం దేశమ్ అభ్యగాత్ తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థం రామతీర్థమ్ ఉదాహృతమ్
గౌతమి నది పుట్టిన ప్రదేశానికి నెమ్మదిగా వెళ్లాడు. అప్పటి నుండి ఆ తీర్థం 'రామతీర్థం' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
దయాలోర్ అపతత్ తత్ర లక్ష్మణస్య కరాచ్ ఛరః తద్ బాణతీర్థమ్ అభవత్ సర్వాపద్వినివారణమ్
అక్కడ లక్ష్మణుని చేతిలోని బాణం, దయతో నేలపై పడింది. ఆ బాణతీర్థం అన్నీ అపదలను తొలగించే పవిత్ర స్థలంగా మారింది.
యత్ర సౌమిత్రిణా స్నానం శంకరస్యార్చనం కృతమ్ తత్ తీర్థం లక్ష్మణం జాతం తథా సీతాసముద్భవమ్
సౌమిత్రి అక్కడ స్నానం చేసి, శంకరుని ఆరాధించాడు. ఆ తీర్థం 'లక్ష్మణతీర్థం'గా, అలాగే సీతాదేవి ఉద్భవించిన స్థలంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
నానావిధాశేషపాపసంఘనిర్మూలనక్షమమ్ యద్ అఙ్ఘ్రిసంగాద్ అభవద్ గఙ్గా త్రైలోక్యపావనీ
ఎవరైతే ఆయన పాదస్పర్శ పొందారో, గంగా నదికి అన్ని రకాల పాపాలను నిర్మూలించే శక్తి కలిగింది. మూడు లోకాలను పవిత్రం చేసింది.
స యత్ర స్నానమ్ అకరోత్ తద్ వైశిష్ట్యం కిమ్ ఉచ్యతే తద్ రామతీర్థసదృశం తీర్థం క్వాపి న విద్యతే
అతడు అక్కడ స్నానం చేసిన స్థలానికి గొప్పతనం ఎంత చెప్పినా తక్కువే. రామతీర్థానికి సమానమైన తీర్థం మరెక్కడా లేదు.
పుత్రతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం పుణ్యతీర్థం తద్ ఉచ్యతే సర్వాన్ కామాన్ అవాప్నోతి యన్మహిమ్నః శ్రుతేర్ అపి
ఆ పవిత్ర తీర్థం 'పుత్రతీర్థం'గా ప్రసిద్ధి చెందింది. అది మహాపుణ్యమైనదిగా చెప్పబడుతుంది. దాని మహిమ వల్ల, వేదాలు కూడా చెప్పినట్లు, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి.
తస్య స్వరూపం వక్ష్యామి శృణు యత్నేన నారద దితేః పుత్రాశ్ చ దనుజాః పరిక్షీణా యదాభవన్ అదితేస్ తు సుతా జ్యేష్ఠాః సర్వభావేన నారద
నారదా! నేను దాని అసలైన స్వరూపాన్ని నీకు వివరించబోతున్నాను. జాగ్రత్తగా విను. ఒకప్పుడు దితి కుమారులు అయిన దానవులు బలహీనపడినప్పుడు, అదితి కుమారులు, పెద్దవారు, అన్ని విధాలా అభివృద్ధి చెందారు, నారదా!
క్షీణాః సుతా ఆవయోర్ ఏవ భద్రే కిం కుర్మహే కర్మ లోకే గరీయః పశ్యాదితేర్ వంశమ్ అభిన్నమ్ ఉత్తమం సౌరాజ్యయుక్తం యశసా జయశ్రియా
మన పిల్లలు తగ్గిపోయారు, సోదరీ! ఇప్పుడు మనం ఏమి చేయగలం? ఈ లోకంలో కార్యమే గొప్పది. అదితి వంశాన్ని చూడు, అది ఎటూ తడబడకుండా, గొప్పగా, రాజ్యాధికారం, కీర్తి, విజయశ్రీలతో నిండిపోయింది.
జితారిమ్ అభ్యున్నతకీర్తిధర్మం మచ్చిత్తసంహర్షవినాశదక్షమ్ సమానభర్తృత్వసమానధర్మే సమానగోత్రే ఽపి సమానరూపే
వారి శత్రువులు జయించబడ్డారు, వారి కీర్తి, ధర్మం ఎంతో పైకి చేరాయి. నా మనస్సులోని బాధను పోగొట్టడంలో వారు నిపుణులు. భర్తలో సమానంగా, ఆచరణలో సమానంగా, వంశంలో సమానంగా, రూపంలో కూడా సమానంగా ఉన్నా—
న జీవయేయం శ్రియమ్ ఉన్నతిం చ జీర్ణాస్మి దృష్ట్వా త్వ్ అదితిప్రసూతాన్ కామ్ అప్య్ అవస్థామ్ అనుయామి దుఃస్థా ఽదితేర్ విలోక్యాథ పరాం సమృద్ధిమ్
వారి ఐశ్వర్యం, అభివృద్ధిని నేను భరించలేను. అదితి పుట్టిన కుమారులను చూస్తూ నేను అలసిపోయాను. అదితి పొందిన గొప్ప సంపదను చూసి, నేను దుఃఖంలో ఉన్న స్థితిలోనే ఉన్నాను.
ఏవం బ్రువాణామ్ అతిదీనవక్త్రాం వినిశ్వసన్తీం పరమేష్ఠిపుత్రః కృతాభిపూజో విగతశ్రమస్ తాం స సాన్త్వయన్న్ ఆహ మనోభిరామామ్
ఆమె ఇలా ఎంతో దుఃఖంతో, ముఖం మాడిపోయి, లోతుగా ఊపిరి తీసుకుంటూ మాట్లాడుతున్నప్పుడు, బ్రహ్మ కుమారుడు ఆమెను గౌరవించి, అలసట లేకుండా, మధురమైన మాటలతో ఆమెను ఓదార్చాడు.
ఖేదో న కార్యః సమభీప్సితం యత్ తత్ ప్రాప్యతే పుణ్యత ఏవ భద్రే తత్సాధనం వేత్తి మహానుభావః ప్రజాపతిస్ తే స తు వక్ష్యతీతి
దుఃఖపడవద్దు, సోదరీ! మనసులో ఉన్న కోరికలు పుణ్యఫలంతోనే సిద్ధిస్తాయి. ఆ మార్గాన్ని మహాత్ముడు అయిన ప్రజాపతి తెలుసు; ఆయన నీకు చెబుతారు.
సాధ్వ్య్ ఏతత్ సర్వభావేన ప్రశ్రయావనతా సతీ
ఆమె, మంచితనంతో, వినయంతో, హృదయపూర్వకంగా నమస్కరించింది.
ఏవం బ్రువాణాం చ దితిం దనుః ప్రోవాచ నారద
ఈ విధంగా దితి మాట్లాడిన తరువాత, దను ఆమెతో ఇలా చెప్పింది, నారదా!
భర్తారం కశ్యపం భద్రే తోషయస్వ నిజైర్ గుణైః తుష్టో యది భవేద్ భర్తా తతః కామాన్ అవాప్స్యసి
సోదరీ! నీవు నీ స్వంత గుణాలతో భర్త అయిన కశ్యపుని సంతోషపరచు. భర్త సంతోషిస్తే నీ కోరికలు నెరవేరతాయి.
తథేత్య్ ఉక్త్వా సర్వభావైస్ తోషయామ్ ఆస కశ్యపమ్ దితిం ప్రోవాచ భగవాన్ కశ్యపో ఽథ ప్రజాపతిః
‘అలా జరుగునుగాక’ అని చెప్పి, దితి తన భర్త కశ్యపుని హృదయపూర్వకంగా సంతోషపరిచింది. ఆ తరువాత ప్రజాపతి అయిన కశ్యపుడు దితితో ఇలా అన్నాడు.
కిం దదామి వదాభీష్టం దితే వరయ సువ్రతే
నీవు కోరినది ఏమిటో చెప్పు, దితి! నేను నీకు ఏమి ఇవ్వగలను? కోరుకున్నది ఎంచుకో, సద్గుణాలవల్ల నిండినవాడివి.
దితిర్ అప్య్ ఆహ భర్తారం పుత్రం బహుగుణాన్వితమ్ జేతారం సర్వలోకానాం సర్వలోకనమస్కృతమ్
దితి కూడా భర్తతో ఇలా చెప్పింది: ‘అన్ని మంచి లక్షణాలతో, అన్ని లోకాలను జయించే, అందరి ద్వారా గౌరవించబడే కుమారుడిని నాకు ఇవ్వండి’.
యేన జాతేన లోకే ఽస్మిన్ భవేయం వీరపుత్రిణీ తం వరేయం సురపితర్ ఇత్య్ ఆహ వినయాన్వితా
‘ఆ కుమారుడు ఈ లోకంలో పుట్టినవాడిగా నేను వీరపుత్రురాలిగా అవ్వగలను. అలాంటి వరాన్ని నేను కోరుతున్నాను, దేవతల అధిపతీ!’ అని ఆమె వినయంతో చెప్పింది.
ఉపదేక్ష్యే వ్రతం శ్రేష్ఠం ద్వాదశాబ్దఫలప్రదమ్ తత ఆగత్య తే గర్భమ్ ఆధాస్యే యన్ మనోగతమ్ నిష్పాపతాయాం జాతాయాం సిధ్యన్తి హి మనోరథాః
నేను నీకు ఒక గొప్ప వ్రతాన్ని చెప్పుతాను, అది పన్నెండు సంవత్సరాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఆ తరువాత నీ కోరిక ప్రకారం గర్భాన్ని నేను నందిస్తాను. పాపరహితంగా పుట్టినవారికి అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి.
భర్తృవాక్యాద్ దితిః ప్రీతా తం నమస్యాయతేక్షణా ఉపదిష్టం వ్రతం చక్రే భర్త్రాదిష్టం యథావిధి
భర్త మాట విని ఆనందంతో, విశాలమైన కళ్లతో దితి, భర్త చెప్పిన విధంగా ఆ వ్రతాన్ని శాస్త్రోక్తంగా ఆచరించింది.
తీర్థసేవాపాత్రదానవ్రతచర్యాదివర్జితాః కథమ్ ఆసాదయిష్యన్తి ప్రాణినో ఽత్ర మనోరథాన్
తీర్థయాత్ర, దానధర్మాలు, వ్రతాచరణలు వదిలేసినవారు, ఇక్కడ జీవులు తమ కోరికలు ఎలా నెరవేర్చుకోగలరు?