శ్రూయతే సర్వశాస్త్రేషు యద్ రామ శృణు యత్నతః యదన్నః పురుషో రాజంస్ తదన్నాస్ తస్య దేవతాః
రామా! అన్ని శాస్త్రాల్లో వినిపించేది, నీవు జాగ్రత్తగా విను. మనిషి ఏ ఆహారం తింటాడో, అతని పితృదేవతలు కూడా అదే ఆహారం స్వీకరిస్తారు.
పిణ్డే నిపతితే భూమౌ నాపశ్యత్ పితరం తదా శవం చ పతితం యత్ర శవతీర్థమ్ అనుత్తమమ్
పిండి నేలపై పడినప్పుడు, అక్కడ రాముడు తన తండ్రిని చూడలేదు. శవతీర్థంలో ఉన్న శవం కూడా కనిపించలేదు.
మహాపాతకసంఘాతవిఘాతకృద్ అనుస్మృతిః తత్రాగచ్ఛంల్ లోకపాలా రుద్రాదిత్యాస్ తథాశ్వినౌ
అక్కడ మహాపాపాలను తొలగించే స్మరణ కలిగింది. అప్పుడు లోకపాలులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, అశ్వినులు అక్కడికి వచ్చారు.
స్వం స్వం విమానమ్ ఆరూఢాస్ తేషాం మధ్యే ఽతిదీప్తిమాన్ విమానవరమ్ ఆరూఢః స్తూయమానశ్ చ కింనరైః
ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ విమానాల్లో కూర్చున్నారు. వారిలో ఒకరు అత్యంత ప్రకాశవంతుడై, ఉత్తమ విమానంలో కూర్చొని, కిన్నరులు స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.
ఆదిత్యసదృశాకారస్ తేషాం మధ్యే బభౌ పితా తమ్ అదృష్ట్వా స్వపితరం దేవాన్ దృష్ట్వా విమానినః
వారిలో రాముని తండ్రి, ఆదిత్యుని వంటి తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ కనిపించాడు. తన తండ్రిని చూడక, దేవతలను విమానాల్లో చూసాడు.
కృతాఞ్జలిపుటో రామః పితా మే క్వేత్య్ అభాషత ఇతి దివ్యాభవద్ వాణీ రామం సంబోధ్య సీతయా
రాముడు చేతులు జోడించి, 'నా తండ్రి ఎక్కడ?' అని అడిగాడు. అప్పుడు సీత ద్వారా రామునికి దివ్యమైన వాణి వినిపించింది.
తిసృభిర్ బ్రహ్మహత్యాభిర్ ముక్తో దశరథో నృపః వృతం పశ్య సురైస్ తాత దేవా అప్య్ ఊచిరే చ తమ్
మూడు బ్రాహ్మణ హత్యల పాపాల నుండి విముక్తుడైన రాజు దశరథుడు దేవతల మధ్య ఉన్నాడు. 'చూడు తాత!' అని దేవతలు కూడా అన్నారు.
ధన్యో ఽసి కృతకృత్యో ఽసి రామ స్వర్గం గతః పితా నానానిరయసంఘాతాత్ పూర్వజాన్ ఉద్ధరేత్ తు యః
రామా! నీవు ధన్యుడు, నీ కార్యం పూర్తయింది. నీ తండ్రి స్వర్గానికి చేరాడు. ఎవడు తన పూర్వజులను నరకాల నుండి రక్షిస్తాడో, అతడిని అందరూ ప్రశంసిస్తారు.
స ధన్యో ఽలంకృతం తేన కృతినా భువనత్రయమ్ ఏనం పశ్య మహాబాహో ముక్తపాపం రవిప్రభమ్
ఆ మహాబాహువూ, ఆ సత్కార్యంతో అలంకరించబడి, పుణ్యాత్ముడై, మూడు లోకాల్లోనూ పాపరహితుడై, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ ఉన్న వాడే నిజంగా ధన్యుడు అని చూడు.
సర్వసంపత్తియుక్తో ఽపి పాపీ దగ్ధద్రుమోపమః నిష్కించనో ఽపి సుకృతీ దృశ్యతే చన్ద్రమౌలివత్
అన్ని సంపదలున్నా, పాపి వాడు కాలిపోయిన చెట్టు లాంటివాడు. కానీ, దేనికీ లోనవ్వకపోయినా, సత్కార్యాలు చేసిన వాడు చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తాడు.
దృష్ట్వాబ్రవీత్ సుతం రాజా ఆశీర్భిర్ అభినన్ద్య చ
అది చూసిన రాజు తన కుమారుని ఆశీర్వదిస్తూ, హర్షంతో పలికాడు.
కృతకృత్యో ఽసి భద్రం తే తారితో ఽహం త్వయానఘ ధన్యః స పుత్రో లోకే ఽస్మిన్ పితౄణాం యస్ తు తారకః
నీవు నీ కర్తవ్యం పూర్తిచేశావు. నీకు మంగళం కలగాలి. పాపరహితుడా, నీవు నన్ను రక్షించావు. ఈ లోకంలో తండ్రులను రక్షించే కుమారుడే నిజంగా ధన్యుడు.
తతః సురగణాః ప్రోచుర్ దేవానాం కార్యసిద్ధయే రామం చ పురుషశ్రేష్ఠం గచ్ఛ తాత యథాసుఖమ్ తతస్ తద్వచనం శ్రుత్వా రామస్ తాన్ అబ్రవీత్ సురాన్
అప్పుడు దేవతలందరూ తమ కార్యసిద్ధికై ఇలా అన్నారు: 'మహానుభావుడా రామా, నీవు ఇష్టానుసారం వెళ్ళు.' ఆ మాటలు విని రాముడు దేవతలతో ఇలా అన్నాడు.
గురౌ పితరి మే దేవాః కిం కృత్యమ్ అవశిష్యతే
'నా గురువు, తండ్రి ఉన్నప్పుడు ఇంకా ఏదైనా కర్తవ్యం మిగిలిందా దేవతలారా?'
నదీ న గఙ్గయా తుల్యా న త్వయా సదృశః సుతః న శివేన సమో దేవో న తారేణ సమో మనుః
ఏ నదీ గంగా సమానంగా ఉండదు; ఏ కుమారుడూ నీవంటి వాడవడు; ఏ దేవుడూ శివుని సమానంగా ఉండడు; ఏ మనిషీ రక్షకుని సమానంగా ఉండడు.
త్వయా రామ గురూణాం చ కార్యం సర్వమ్ అనుష్ఠితమ్ తారితాః పితరో రామ త్వయా పుత్రేణ మానద గచ్ఛన్తు సర్వే స్వస్థానం త్వం చ గచ్ఛ యథాసుఖమ్
రామా, నీ వల్ల గురువులకు కావలసిన పనులన్నీ నెరవేరాయి. నీ వల్ల తండ్రులు కుమారుని చేత రక్షించబడ్డారు. అందరూ తమ తమ స్థలాలకు వెళ్ళాలి. నీవు కూడా ఇష్టానుసారం వెళ్ళు.
తద్ దేవవచనాద్ ధృష్టః సీతయా లక్ష్మణాగ్రజః తద్ దృష్ట్వా గఙ్గామాహాత్మ్యం విస్మితో వాక్యమ్ అబ్రవీత్
దేవతల మాటలతో ధైర్యం పొందిన లక్ష్మణుని అన్న రాముడు, సీతతో కలిసి గంగామహిమను చూసి, ఆశ్చర్యంతో ఇలా అన్నాడు.
అహో గఙ్గాప్రభావో ఽయం త్రైలోక్యే నోపమీయతే వయం ధన్యా యతో గఙ్గా దృష్టాస్మాభిస్ త్రిపావనీ
అయ్యో! గంగాదేవి ప్రభావం ఎంత గొప్పది! మూడు లోకాల్లో దానికి సమానం లేదు. మేము నిజంగా ధన్యులు, ఎందుకంటే మూడు లోకాలను పవిత్రం చేసే గంగను మేము చూశాము.
హర్షేణ మహతా యుక్తో దేవం స్థాప్య మహేశ్వరమ్ తం షోడశభిర్ ఈశానమ్ ఉపచారైః ప్రయత్నతః
అతడు గొప్ప ఆనందంతో మహేశ్వరునిని ప్రతిష్ఠించి, ఆ ప్రభువును పదహారు విధాలుగా శ్రద్ధతో పూజించాడు.
సంపూజ్యావరణైర్ యుక్తం షట్త్రింశత్కలమ్ ఈశ్వరమ్ కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా రామస్ తుష్టావ శంకరమ్
అతడు ఆ ప్రభువును అలంకారాలతో, ముప్పత్తారు కళలతో పూజించి, చేతులు జోడించి శంకరుని స్తుతించాడు.
నమామి శంభుం పురుషం పురాణం నమామి సర్వజ్ఞమ్ అపారభావమ్ నమామి రుద్రం ప్రభుమ్ అక్షయం తం నమామి శర్వం శిరసా నమామి
పురాతన పురుషుడైన శంభువునికి నమస్కరిస్తాను. సర్వజ్ఞుడైన, అపారమైన వాడికి నమస్కరిస్తాను. రుద్రుడైన, నశించని ప్రభువుకు నమస్కరిస్తాను. శిరసా శర్వునికి నమస్కరిస్తాను.
నమామి దేవం పరమ్ అవ్యయం తమ్ ఉమాపతిం లోకగురుం నమామి నమామి దారిద్ర్యవిదారణం తం నమామి రోగాపహరం నమామి
పరమమైన, నశించని దేవుడికి నమస్కరిస్తాను. ఉమాదేవి భర్త, లోకాల గురువు అయిన వాడికి నమస్కరిస్తాను. దారిద్ర్యాన్ని తొలగించేవాడికి, వ్యాధిని పోగొట్టేవాడికి నమస్కరిస్తాను.
నమామి కల్యాణమ్ అచిన్త్యరూపం నమామి విశ్వోద్భవబీజరూపమ్ నమామి విశ్వస్థితికారణం తం నమామి సంహారకరం నమామి
అలౌకిక రూపమున్న మంగళకరుడికి నమస్కరిస్తాను. జగత్తు ఉద్భవానికి మూలమైన వాడికి నమస్కరిస్తాను. లోక స్థితికి కారణమైన వాడికి, సంహారాన్ని చేసే వాడికి నమస్కరిస్తాను.
నమామి గౌరీప్రియమ్ అవ్యయం తం నమామి నిత్యం క్షరమ్ అక్షరం తమ్ నమామి చిద్రూపమ్ అమేయభావం త్రిలోచనం తం శిరసా నమామి
గౌరీ ప్రియుడైన, నశించని వాడికి నమస్కరిస్తాను. ఎప్పుడూ ఉండే, క్షరాక్షర స్వరూపుడైన వాడికి నమస్కరిస్తాను. చైతన్య స్వరూపుడైన, అపరిమిత స్వభావుడైన, త్రినేత్రుడైన వాడికి శిరసా నమస్కరిస్తాను.
నమామి కారుణ్యకరం భవస్య భయంకరం వాపి సదా నమామి నమామి దాతారమ్ అభీప్సితానాం నమామి సోమేశమ్ ఉమేశమ్ ఆదౌ
కరుణామయుడైన, భవభయాన్ని కలిగించేవాడైన వాడికి ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను. కోరిన దానిని ప్రసాదించేవాడికి నమస్కరిస్తాను. సోమేశ్వరునికి, ఉమేశ్వరునికి ఆదికాలం నుండీ నమస్కరిస్తాను.
నమామి వేదత్రయలోచనం తం నమామి మూర్తిత్రయవర్జితం తమ్ నమామి పుణ్యం సదసద్వ్యతీతం నమామి తం పాపహరం నమామి
మూడు వేదాలకు నేత్రమైన వాడికి నమస్కరిస్తాను. మూడు రూపాలకు అతీతుడైన వాడికి నమస్కరిస్తాను. పుణ్య స్వరూపుడైన, సత్-అసత్ కు అతీతుడైన వాడికి నమస్కరిస్తాను. పాపాలను తొలగించేవాడికి నమస్కరిస్తాను.
నమామి విశ్వస్య హితే రతం తం నమామి రూపాణి బహూని ధత్తే యో విశ్వగోప్తా సదసత్ప్రణేతా నమామి తం విశ్వపతిం నమామి
ఈ జగత్తు శ్రేయస్సులో నిత్యం ఆనందించే వాడైన ఆయనకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను. అనేక రూపాలు ధరించి, సకలాన్ని రక్షించే వాడైన, సత్యాసత్యాలకు మూలమైన, జగత్పతిగా ఉన్న ఆయనకు నేను మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను.
యజ్ఞేశ్వరం సంప్రతి హవ్యకవ్యం తథా గతిం లోకసదాశివో యః ఆరాధితో యశ్ చ దదాతి సర్వం నమామి దానప్రియమ్ ఇష్టదేవమ్
యజ్ఞాల అధిపతిగా, దేవతలకు పితృదేవతలకు హవిస్సును స్వీకరించే వాడిగా, సకల లోకాలకూ శుభదాయకుడైన శివునిగా, ఆరాధించబడే వాడిగా, అన్నీ దానాలనూ ప్రసాదించే దానప్రియుడైన మన ఇష్టదేవుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
నమామి సోమేశ్వరమ్ అస్వతన్త్రమ్ ఉమాపతిం తం విజయం నమామి నమామి విఘ్నేశ్వరనన్దినాథం పుత్రప్రియం తం శిరసా నమామి
సోమేశ్వరుడైన, స్వతంత్రత లేని, ఉమాదేవి భర్త అయిన విజయుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను. విఘ్నేశ్వరునికి, నందినాథుడికి, తన కుమారుడిని ఎంతో ప్రేమించే వాడైన ఆయనకు నేను శిరసా నమస్కరిస్తున్నాను.
నమామి దేవం భవదుఃఖశోక వినాశనం చన్ద్రధరం నమామి నమామి గఙ్గాధరమ్ ఈశమ్ ఈడ్యమ్ ఉమాధవం దేవవరం నమామి
భవబంధన బాధను, దుఃఖాన్ని తొలగించే దేవునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను. చంద్రుడిని అలంకరించుకున్న వాడైన ఆయనకు నమస్కరిస్తున్నాను. గంగను ధరించిన, ఉమాదేవి భర్త అయిన, సర్వదా స్తుతించదగిన దేవతలకు మేలైన దేవునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.