ఉభయోస్ తీరయోస్ తత్ర తీర్థానాం శతమ్ ఉత్తమమ్ సర్వపాపక్షయకరం సర్వసిద్ధిప్రదాయకమ్
ఆ రెండు ఒడ్డుల మీద, అక్కడ వంద గొప్ప తీర్థాలు ఉన్నాయి. అవి అన్ని పాపాలను తొలగించి, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తాయి.
పూర్ణతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం గఙ్గాయా ఉత్తరే తటే తత్ర స్నాత్వా నరో ఽజ్ఞానాత్ తథాపి శుభమ్ ఆప్నుయాత్
అది గంగా నది ఉత్తర తీరంలో పూర్ణతీర్థం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడ ఒకడు తెలియకుండానే స్నానం చేసినా, మంచి ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
పూర్ణతీర్థస్య మాహాత్మ్యం వర్ణ్యతే కేన జన్తునా స్వయం సంస్థీయతే యత్ర చక్రిణా చ పినాకినా
పూర్ణతీర్థ మహిమను ఎవరు వివరించగలరు? అక్కడే చక్రధారి, త్రిశూలధారి కూడా తాము స్థిరపడినవారు.
పురా ధన్వన్తరిర్ నామ కల్పాదావ్ ఆయుషః సుతః ఇష్ట్వా బహువిధైర్ యజ్ఞైర్ అశ్వమేధపురఃసరైః
పూర్వం, ఒక కల్పం ప్రారంభంలో, ఆయుష్ కుమారుడైన ధన్వంతరి అనేక యజ్ఞాలు చేశాడు. వాటిలో అశ్వమేధ యాగం ముఖ్యమైనది.
దత్త్వా దానాన్య్ అనేకాని భుక్త్వా భోగాంశ్ చ పుష్కలాన్ విజ్ఞాయ భోగవైషమ్యం పరం వైరాగ్యమ్ ఆశ్రితః
అతడు ఎన్నో దానాలు ఇచ్చి, అనేక సుఖాలు అనుభవించి, అనుభవాలలో అసమానతను గ్రహించి, పరమ వైరాగ్యాన్ని ఆశ్రయించాడు.
గిరిశృఙ్గే ఽమ్బుధేః పారే తథా గఙ్గానదీతటే శివవిష్ణ్వోర్ గృహే వాపి విశేషాత్ పుణ్యసంగమే
సముద్రాన్ని దాటి కొండ శిఖరంపై, లేదా గంగానది ఒడ్డున, లేదా శివుడు, విష్ణువు ఇంట్లో, ముఖ్యంగా పవిత్ర సంగమంలో—
తప్తం హుతం చ జప్తం చ సర్వమ్ అక్షయతాం వ్రజేత్ ధన్వన్తరిర్ ఇతి జ్ఞాత్వా తత్ర తేపే తపో మహత్
అక్కడ చేసిన తపస్సు, హోమాలు, జపాలు అన్నీ నశించని ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. ఈ విషయం తెలుసుకున్న ధన్వంతరి అక్కడ గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
జ్ఞానవైరాగ్యసంపన్నో భీమేశచరణాశ్రయః తపశ్ చకార విపులం గఙ్గాసాగరసంగమే
జ్ఞానం, వైరాగ్యం కలిగి, భీమేశ్వరుని పాదాలను ఆశ్రయించి, గంగా-సముద్ర సంగమంలో ధన్వంతరి ఘనమైన తపస్సు చేశాడు.
పురా చ నికృతో రాజ్ఞా రణం హిత్వా మహాసురః సహస్రమ్ ఏకం వర్షాణాం సముద్రం ప్రావిశద్ భయాత్
పూర్వం, ఓ మహాసురుడు, ఓ రాజు యుద్ధంలో ఓడించడంతో, భయంతో వెయ్యేళ్లు సముద్రంలో దాగిపోయాడు.
ధన్వన్తరౌ వనం ప్రాప్తే రాజ్యం ప్రాప్తే తు తత్సుతే విరాగం చ గతే రాజ్ఞి తతః ప్రాయాద్ అథార్ణవాత్
ధన్వంతరి అడవిలోకి వెళ్లినప్పుడు, అతని కుమారుడు రాజ్యాన్ని పొందాడు. ఆ రాజుకు వైరాగ్యం వచ్చినప్పుడు, ఆ మహాసురుడు సముద్రాన్ని విడిచిపోయాడు.
తపస్యన్తం తమో నామ బలవాన్ అసురో మునే గఙ్గాతీరం సమాశ్రిత్య రాజా ధన్వన్తరిర్ యతః
మహర్షీ, రాజైన ధన్వంతరి గంగాతీరంలో తపస్సు చేస్తుండగా, తమ అనే బలమైన అసురుడు అక్కడ ఆశ్రయించాడు.
జపహోమరతో నిత్యం బ్రహ్మజ్ఞానపరాయణః తం రిపుం నాశయామీతి తమః ప్రాయాద్ అథార్ణవాత్
ధన్వంతరి ఎప్పుడూ జపం, హోమంలో నిమగ్నుడై, బ్రహ్మజ్ఞానంలో తలమునకలై, 'ఆ శత్రువును నాశనం చేస్తాను' అని భావించగా, తమ మహాసురుడు సముద్రాన్ని విడిచిపోయాడు.
నాశితో బహుశో ఽనేన రాజ్ఞా బలవతా త్వ్ అహమ్ తం రిపుం నాశయామీతి తమః ప్రాయాద్ అథార్ణవాత్
ఈ బలవంతుడైన రాజు అతన్ని ఎన్నోసార్లు నాశనం చేశాను. 'ఆ శత్రువును నాశనం చేస్తాను' అని తలచి, తమ మహాసురుడు సముద్రాన్ని విడిచిపోయాడు.
మాయయా ప్రమదారూపం కృత్వా రాజానమ్ అభ్యగాత్ నృత్యగీతవతీ సుభ్రూర్ హసన్తీ చారుదర్శనా
ఆ అసురుడు మాయతో స్త్రీ రూపం ధరించి, రాజును దగ్గరికి వచ్చాడు. ఆ స్త్రీ అందమైన కనుబొమ్మలతో, నాట్యం చేసి, పాట పాడుతూ, నవ్వుతూ, అందంగా కనిపించింది.
తాం దృష్ట్వా చారుసర్వాఙ్గీం బహుకాలం నయాన్వితామ్ శాన్తామ్ అనువ్రతాం భక్తాం కృపయా చాబ్రవీన్ నృపః
ఆమెను అందమైన అవయవాలతో, అక్కడ చాలా కాలం గడిపినదిగా, శాంతంగా, భక్తిగా, విశ్వాసంగా చూసిన రాజు, దయతో ఆమెతో మాట్లాడాడు.
కాసి త్వం కస్య హేతోర్ వా వర్తసే గహనే వనే కం దృష్ట్వా హర్షసీవ త్వం వద కల్యాణి పృచ్ఛతే
నీవెవరు? ఏ కారణంతో ఈ ఘనమైన అడవిలో ఉంటున్నావు? నువ్వు ఎవరిని చూసి ఇంత ఆనందంగా ఉన్నావు? మంగళకరమైనవాడా, నేను అడుగుతున్నాను, చెప్పు.
ప్రమదా చాపి తద్వాక్యం శ్రుత్వా రాజానమ్ అబ్రవీత్
ఆ స్త్రీ రాజు మాటలు విని, అతనితో ఇలా చెప్పింది.
త్వయి తిష్ఠతి కో లోకే హేతుర్ హర్షస్య మే భవేత్ అహమ్ ఇన్ద్రస్య యా లక్ష్మీస్ త్వాం దృష్ట్వా కామసంభృతమ్
నీవు ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు, నాకు లోకంలో ఇంకెందుకు ఆనందం కావాలి? నేను ఇంద్రునికి లక్ష్మి, నిన్ను చూసి కోరికతో నిండిపోయాను.
హర్షాచ్ చరామి పురతో రాజంస్ తవ పునః పునః అగణ్యపుణ్యవిరహాద్ అహం సర్వస్య దుర్లభా
ఓ రాజా! ఆనందంతో నేను మళ్లీ మళ్లీ నీ ముందుకు వస్తున్నాను. కానీ ఎన్నో పుణ్యాలు లేకపోతే, నన్ను అందరూ పొందడం చాలా కష్టం.
ఏతద్ వచో నిశమ్యాశు తపస్ త్యక్త్వా సుదుష్కరమ్ తామ్ ఏవ మనసా ధ్యాయంస్ తన్నిష్ఠస్ తత్పరాయణః
ఈ మాటలు విని, అతడు ఆ దుర్లభమైన తపస్సును వెంటనే వదిలిపెట్టి, తన మనసులో ఆమెను మాత్రమే ధ్యానిస్తూ, ఆమెపై నిబద్ధతతో, ఆమెనే ఆశ్రయంగా భావించాడు.
తదేకశరణో రాజా బభూవ స యదా తమః అన్తర్ధానం గతో బ్రహ్మన్ నాశయిత్వా తపో బృహత్
ఆ సమయంలో రాజు ఆమెను మాత్రమే ఆశ్రయంగా తీసుకున్నాడు. అప్పుడు అతడు చీకటిలోకి వెళ్ళి, తన గొప్ప తపస్సును నాశనం చేసి, కనబడకుండా పోయాడు.
ఏతస్మిన్న్ అన్తరే ఽహం వై వరాన్ దాతుం సమభ్యగామ్ తం దృష్ట్వా విహ్వలీభూతం తపోభ్రష్టం యథా మృతమ్
అంతలోనే నేను అక్కడికి వచ్చి వరాలు ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాను. అతడిని చూసి, తపస్సు తప్పిపోయి, మూర్ఛించినవాడిలా అయి ఉండటాన్ని గమనించాను.
తమ్ ఆశ్వాస్యాథ వివిధైర్ హేతుభిర్ నృపసత్తమమ్ తవ శత్రుస్ తమో నామ కృత్వా తాం తపసశ్ చ్యుతిమ్
ఆ రాజును వివిధ కారణాలతో ఓదార్చి, నీ శత్రువుకు 'చీకటి' అనే పేరు పెట్టి, అతడు తపస్సు నుండి తప్పిపోవడానికి కారణమయ్యాను.
చరితార్థో గతో రాజన్ న త్వం శోచితుమ్ అర్హసి ఆనన్దయన్తి ప్రమదాస్ తాపయన్తి చ మానవమ్
రాజా! అతడు తన లక్ష్యాన్ని సాధించాడు. కాబట్టి నీవు బాధపడాల్సిన అవసరం లేదు. స్త్రీలు ఆనందాన్ని కలిగిస్తారు, అలాగే మానవులకు బాధను కూడా కలిగిస్తారు.
సర్వా ఏవ విశేషేణ కిమ్ ఉ మాయామయీ తు సా తతః కృతాఞ్జలీ రాజా మామ్ ఆహ విగతభ్రమః
అన్ని స్త్రీలు అలా చేస్తారు, ముఖ్యంగా ఆ మాయామయురాలు అయితే మరింత. ఆ తరువాత రాజు చేతులు జోడించి, భ్రమ తొలగిపోయి నన్ను అడిగాడు.
కిం కరోమి కథం బ్రహ్మంస్ తపసః పారమ్ ఆప్నుయామ్
బ్రహ్మా! నేను ఏమి చేయాలి? తపస్సు పరమావధిని ఎలా చేరుకోవచ్చు?
తతస్ తస్యోత్తరం ప్రాదాం దేవదేవం జనార్దనమ్ స్తుహి సర్వప్రయత్నేన తతః సిద్ధిమ్ అవాప్స్యసి
అప్పుడు నేను అతడికి ఇలా చెప్పాను: దేవదేవుడైన జనార్దనుని నీవు అన్ని శక్తులతో స్తుతించు. అప్పుడు నీకు సిద్ధి లభిస్తుంది.
స హ్య్ అశేషజగత్స్రష్టా వేదవేద్యః పురాతనః సర్వార్థసిద్ధిదః పుంసాం నాన్యో ఽస్తి భువనత్రయే
అతడే అన్ని లోకాలను సృష్టించినవాడు, పురాతనుడు, వేదాల ద్వారా తెలిసినవాడు, మానవులకు అన్ని ఫలితాలను ఇచ్చేవాడు. మూడు లోకాల్లో వేరొకడు లేడు.
స జగామ నగశ్రేష్ఠం హిమవన్తం నృపోత్తమః కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా విష్ణుం తుష్టావ భక్తితః
ఆ తరువాత ఆ మహారాజు హిమవంతు అనే గొప్ప పర్వతానికి వెళ్లి, చేతులు జోడించి, భక్తితో విష్ణువును స్తుతించాడు.
జయ విష్ణో జయాచిన్త్య జయ జిష్ణో జయాచ్యుత జయ గోపాల లక్ష్మీశ జయ కృష్ణ జగన్మయ
విజయము నీదే, ఓ విష్ణువూ! నీకు జయము, ఓ అచింత్యుడా! నీకు జయము, ఓ విజేతా! నీకు జయము, ఓ అచ్యుతుడా! నీకు జయము, గోపాలా, లక్ష్మీపతీ! నీకు జయము, కృష్ణా, జగత్తు అంతా నీవే!