సో ఽహం పతిస్ త్వం చ భార్యా నామ్నా భోగవతీ పురా ఉమావాక్యాజ్ జహాసోచ్చైః శంభుః ప్రీతో రహోగతః
అలా నేను భర్తను, నువ్వు భార్యను, భోగవతిగా పేరుగాంచినవాడవు. ఒకప్పుడు ఉమా మాటలతో శంభుడు సంతోషంతో, రహస్యంగా పెద్దగా నవ్వాడు.
మమాపి చాగతం భద్రే హాస్యం తద్దేవసంనిధౌ తతస్ తు కుపితః శంభుః ప్రాదాచ్ ఛాపం మమేదృశమ్
శుభలక్షణాలదయా! నేను కూడా దేవతల సమక్షంలో నవ్వాను. అప్పుడు శంభుడు కోపంతో నన్ను ఇలా శపించాడు.
మనుష్యయోనౌ త్వం సర్పో భవితా జ్ఞానవాన్ ఇతి
నీవు జ్ఞానంతో కూడిన సర్పరూపంలో మనుష్య లోకంలో జన్మిస్తావు.
తతః ప్రసాదితః శంభుస్ త్వయా భద్రే మయా సహ తతశ్ చోక్తం తేన భద్రే గౌతమ్యాం మమ పూజనమ్
తర్వాత, శుభలక్షణాలదయా! నువ్వు నన్ను వెంటబెట్టుకుని శంభుని ప్రసన్నుడిని చేసావు. అప్పుడు ఆయన, 'శుభలక్షణాలదయా! గౌతమీలో నన్ను పూజించు' అని చెప్పాడు.
కుర్వతో జ్ఞానమ్ ఆధాస్యే యదా సర్పాకృతేస్ తవ తదా విశాపో భవితా భోగవత్యాః ప్రసాదతః
నీవు గౌతమీలో సర్పరూపంలో పూజ చేస్తూ ఉండగా, నేను నీకు జ్ఞానం ప్రసాదిస్తాను. అప్పుడు భోగవతీ అనుగ్రహంతో శాపం తొలగిపోతుంది.
తస్మాద్ ఇదం మమాపన్నం తవ చాపి శుభాననే తస్మాన్ నీత్వా గౌతమీం మాం పూజాం కురు మయా సహ
కాబట్టి, శుభాననేవి! ఇది నాకూ, నీకూ సంభవించింది. అందువల్ల నన్ను గౌతమీకి తీసుకెళ్లి, నాతో కలిసి పూజ చేయు.
తతో విశాపో భవితా ఆవాం యావః శివం పునః సర్వేషాం సర్వదార్తానాం శివ ఏవ పరా గతిః
అప్పుడు మనిద్దరికీ శాపం తొలగిపోతుంది. మళ్లీ శివుని చేరేవరకు అలా ఉంటుంది. అందరికీ, అన్ని బాధపడేవాళ్లకూ, శివుడే పరమ గమ్యం.
తచ్ ఛ్రుత్వా భర్తృవచనం సా భర్త్రా గౌతమీం యయౌ తతః స్నాత్వా తు గౌతమ్యాం పూజాం చక్రే శివస్య తు
భర్త మాటలు విని, ఆమె భర్తతో కలిసి గౌతమీకి వెళ్లింది. అక్కడ గౌతమీలో స్నానం చేసి, శివుని పూజ చేసింది.
తతః ప్రసన్నో భగవాన్ దివ్యరూపం దదౌ మునే ఆపృచ్ఛ్య పితరౌ సర్పో భార్యయా గన్తుమ్ ఉద్యతః శివలోకం తతో జ్ఞాత్వా పితా ప్రాహ మహామతిః
తర్వాత, భగవంతుడు సంతోషించి తన దివ్యరూపాన్ని చూపించాడు. తల్లిదండ్రులకు వీడ్కోలు చెప్పి, సర్పుడు భార్యతో కలిసి శివలోకానికి వెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. ఇది తెలుసుకున్న అతని తెలివైన తండ్రి ఇలా అన్నాడు.
యువరాజ్యధరో జ్యేష్ఠః పుత్ర ఏకో భవాన్ ఇతి తస్మాద్ రాజ్యమ్ అశేషేణ కృత్వోత్పాద్య సుతాన్ బహూన్ యాతే మయి పరం ధామ తతో యాహి శివం పురమ్
నీవే నా పెద్ద కుమారుడవు, యువరాజ్యాన్ని చేపట్టేవాడవు. అందువల్ల రాజ్యాన్ని సంపూర్ణంగా పాలించు, అనేక మంది కుమారులను పొందు. నేను పరమధామానికి వెళ్లిన తరువాత, నీవు శివుని నగరానికి వెళ్ళు.
ఏతచ్ ఛ్రుత్వా పితృవచస్ తథేత్య్ ఆహ స నాగరాట్ కామరూపమ్ అవాప్యాథ భార్యయా సహ సువ్రతః
తండ్రి మాటలు విని, నాగరాజు 'అలా జరుగుతుంది' అని సమాధానమిచ్చాడు. కావలసిన రూపాన్ని ధరించి, తన సతీమణితో కలిసి—
పిత్రా మాత్రా తథా పుత్రై రాజ్యం కృత్వా సువిస్తరమ్ యాతే పితరి స్వర్లోకం పుత్రాన్ స్థాప్య స్వకే పదే
తండ్రి, తల్లి, కుమారులతో కలిసి విస్తృతమైన రాజ్యాన్ని పాలించాడు. తండ్రి స్వర్గానికి వెళ్లిన తరువాత, తన కుమారులను తన స్థానంలో నియమించాడు.
భార్యామాత్యాదిసహితస్ తతః శివపురం యయౌ తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థం నాగతీర్థమ్ ఇతి శ్రుతమ్
తర్వాత, భార్య, మంత్రులు మరియు ఇతరులతో కలిసి శివుని నగరానికి వెళ్లాడు. అప్పటి నుండి ఆ తీర్థం నాగతీర్థం అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
యత్ర నాగేశ్వరో దేవో భోగవత్యా ప్రతిష్ఠితః తత్ర స్నానం చ దానం చ సర్వక్రతుఫలప్రదమ్
భోగవతిలో నాగేశ్వరుడు దేవుడు ప్రతిష్ఠించబడి ఉన్న చోట, అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం అన్ని యజ్ఞఫలాలను ఇస్తుంది.
మాతృతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం సర్వసిద్ధికరం నృణామ్ ఆధిభిర్ ముచ్యతే జన్తుస్ తత్తీర్థస్మరణాద్ అపి
అది మాతృతీర్థం అని ప్రసిద్ధి, అది మనుషులకు అన్ని సిద్ధులు కలిగిస్తుంది. ఆ తీర్థాన్ని స్మరించినా కూడా జీవి బాధల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
దేవానామ్ అసురాణాం చ సంగరో ఽభూత్ సుదారుణః నాశక్నువంస్ తదా జేతుం దేవా దానవసంగరమ్
దేవతలు, అసురుల మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఆ సమయంలో దేవతలు దానవసైన్యాన్ని జయించలేకపోయారు.
తదాహమ్ అగమం దేవైస్ తిష్ఠన్తం శూలపాణినమ్ అస్తవం వివిధైర్ వాక్యైః కృతాఞ్జలిపుటః శనైః
అప్పుడు నేను దేవతలతో కలిసి నిలబడి ఉన్న త్రిశూలధారి పరమేశ్వరుని దగ్గరికి వెళ్లి, చేతులు జోడించి, నానా రకాల మాటలతో నెమ్మదిగా ఆయనను స్తుతించాను.
సంమన్త్ర్య దేవైర్ అసురైశ్ చ సర్వైర్ యదాహృతం సంమథితుం సముద్రమ్ యత్ కాలకూటం సమభూన్ మహేశ తత్ త్వాం వినా కో గ్రసితుం సమర్థః
అన్ని దేవతలు, అసురులతో కలిసి ఆలోచించి, సముద్రాన్ని మథించినప్పుడు ఆ ఘోరమైన విషం బయటపడింది. ఓ మహేశ్వరా! ఆ విషాన్ని మింగగలిగినవాడు మిమ్మల్ని తప్ప మరొకరు లేరు.
పుష్పప్రహారేణ జగత్త్రయం యః స్వాధీనమ్ ఆపాదయితుం సమర్థః మారో హరే ఽప్య్ అన్యసురాదివన్ద్యో వితాయమానో విలయం ప్రయాతః
పుష్పవర్షంతో మూడు లోకాలను తన ఆధీనంలోకి తేవగలిగినవాడు, హరి మరియు ఇతర దేవతలు కూడా whom పూజించే మన్మథుడు, చివరికి నాశనం చెంది అంతరించిపోయాడు.
విమథ్య వారీశమ్ అనఙ్గశత్రో యద్ ఉత్తమం తత్ తు దివౌకసేభ్యః దత్త్వా విషం సంహరన్ నీలకణ్ఠ కో వా ధర్తుం త్వామ్ ఋతే వై సమర్థః
నీకు శత్రువైన మన్మథుని సంహరించి, సముద్రాన్ని మథించి, ఉత్తమమైన వాటిని దేవతలకు ఇచ్చి, ఆ విషాన్ని తానే మింగిన నీలకంఠుడా! మిమ్మల్ని తప్ప ఇంకెవరు ఆ బాధను భరించగలరు?
తతశ్ చ తుష్టో భగవాన్ ఆదికర్తా త్రిలోచనః
అప్పుడే ఆ ఆదికర్త, త్రినేత్రుడు, భగవంతుడు సంతోషించాడు.
దాస్యే ఽహం యద్ అభీష్టం వో బ్రువన్తు సురసత్తమాః
మీకు కావలసినది ఏదైనా నేను ఇస్తాను—మీరెవరైనా కోరినది చెప్పండి అని ఉత్తమమైన దేవతలను అడిగాడు.
దానవేభ్యో భయం ఘోరం తత్రైహి వృషభధ్వజ జహి శత్రూన్ సురాన్ పాహి నాథవన్తస్ త్వయా ప్రభో
ఓ వృషభధ్వజా! ఇక్కడికి వచ్చి, దానవుల వల్ల కలిగిన భయాన్ని తొలగించు. శత్రువులను సంహరించి, దేవతలను రక్షించు. ప్రభూ! మీరు వారికి అధిపతి.
నిష్కారణః సుహృచ్ ఛంభో నాభవిష్యద్ భవాన్ యది తదాకరిష్యన్ కిమ్ ఇవ దుఃఖార్తాః సర్వదేహినః
ఓ శంభో! మీరు కారణం లేకుండా మిత్రుడిగా ఉండకపోతే, బాధలో ఉన్న అన్ని జీవులు ఏమి చేసేవారు?
ఇత్య్ ఉక్తస్ తత్క్షణాత్ ప్రాయాద్ యత్ర తే దేవశత్రవః తత్ర తద్ యుద్ధమ్ అభవచ్ ఛంకరేణ సురద్విషామ్
ఇలా అడిగిన వెంటనే ఆయన దేవతలకు శత్రువులు ఉన్న చోటికి వెళ్లి, అక్కడ శంకరుడు మరియు దేవతలకు శత్రువుల మధ్య యుద్ధం జరిగింది.
తతస్ త్రిలోచనః శ్రాన్తస్ తమోరూపధరః శివః లలాటాద్ వ్యపతంస్ తస్య యుధ్యతః స్వేదబిన్దవః
తర్వాత త్రినేత్రుడు శివుడు అలసటతో, అంధకారరూపాన్ని ధరించి యుద్ధం చేస్తూ额ం నుండి చెమటబొట్లు జారిపడ్డాయి.
స సంహరన్ దైత్యగణాంస్ తామసీం మూర్తిమ్ ఆశ్రితః తాం మూర్తిమ్ అసురా దృష్ట్వా మేరుపృష్ఠాద్ భువం యయుః
ఆయన తామసరూపాన్ని ధరించి, దైత్య గణాలను సంహరించాడు. ఆ రూపాన్ని చూసిన అసురులు మెరుపర్వతం పై నుండి భూమికి పారిపోయారు.
స సంహరన్ సర్వదైత్యాంస్ తదాగచ్ఛద్ భువం హరః ఇతశ్ చేతశ్ చ భీతాస్ తే ఽధావన్ సర్వాం మహీమ్ ఇమామ్
అలా హరుడు అన్ని దైత్యులను సంహరిస్తూ భూమికి వచ్చాడు. భయపడిన వారు అన్ని దిశలలో ఈ భూమంతా పరుగెత్తారు.
తథైవ కోపాద్ రుద్రో ఽపి శత్రూంస్ తాన్ అనుధావతి తథైవ యుధ్యతః శంభోః పతితాః స్వేదబిన్దవః
అలాగే, కోపంతో రుద్రుడు ఆ శత్రువులను వెంబడించాడు. శంభుడు యుద్ధం చేస్తూ మళ్లీ చెమటబొట్లు జారిపడ్డాయి.
యత్ర యత్ర భువం ప్రాప్తో బిన్దుర్ మాహేశ్వరో మునే తత్ర తత్ర శివాకారా మాతరో జజ్ఞిరే తతః
ఓ మునీశ్వరా! శివుని చెమటబొట్టు భూమిపై పడిన ప్రతి చోట, అక్కడ అక్కడ శివుని రూపమున్న తల్లులు జన్మించాయి.