కాన్తం దర్శయ భద్రం తే వృథా యాతి వయో మమ
"నీ ప్రియమైన భర్తను నాకు చూపించు, సుభగే! నా యవ్వనం వృథాగా పోతుంది."
తతః సా దర్శయామ్ ఆస సర్పం తమ్ అతిభీషణమ్ సుగన్ధకుసుమాకీర్ణే శయనే సా రహోగతా
తర్వాత, ఆ స్నేహితురాలిని ఒంటరిగా తీసుకెళ్లి, సుగంధ పువ్వులతో అలంకరించిన మంచంపై పడుకున్న ఆ భయంకరమైన పామును చూపించింది.
తం దృష్ట్వా భీషణం సర్పం భర్తారం రత్నభూషితమ్ కృతాఞ్జలిపుటా వాక్యమ్ అవదత్ కాన్తమ్ అఞ్జసా
ఆ భయంకరమైన, రత్నాలతో అలంకరించబడిన తన భర్తను చూసి, ఆమె చేతులు జోడించి వెంటనే ఇలా ప్రేమగా మాట్లాడింది.
ధన్యాస్మ్య్ అనుగృహీతాస్మి యస్యా మే దైవతం పతిః
"నా భర్త దేవతలాంటివాడై ఉండడం వల్ల నేను ధన్యురాలిని, అదృష్టవంతురాలిని."
ఇత్య్ ఉక్త్వా శయనే స్థిత్వా తం సర్పం సర్పభావనైః ఖేలయామ్ ఆస తన్వఙ్గీ గీతైశ్ చైవాఙ్గసంగమైః
ఇలా చెప్పి, ఆ సన్నని దేహం గల ఆమె మంచంపై ఉండి, ఆ పామును ప్రేమతో, పాటలతో, మృదువుగా తాకుతూ ఆనందపరిచింది.
సుగన్ధకుసుమైః పానైస్ తోషయామ్ ఆస తం పతిమ్ తస్యాశ్ చైవ ప్రసాదేన సర్పస్యాభూత్ స్మృతిర్ మునే స్మృత్వా సర్వం దైవకృతం రాత్రౌ సర్పో ఽబ్రవీత్ ప్రియామ్
ఆమె సుగంధ పువ్వులతో, పానీయాలతో తన భర్తను సంతోషపరిచింది. ఆమె అనుగ్రహంతో ఆ పాముకి మళ్లీ జ్ఞాపకం వచ్చింది. రాత్రి, ఆ దేవతల చేత జరిగిన సంగతులన్నీ గుర్తు చేసుకుని, ఆ పాము తన ప్రియమైన భార్యతో మాట్లాడాడు.
రాజకన్యాపి మాం దృష్ట్వా న భీతాసి కథం ప్రియే సోవాచ దైవవిహితం కో ఽతిక్రమితుమ్ ఈశ్వరః పతిర్ ఏవ గతిః స్త్రీణాం సర్వదైవ విశేషతః
రాజకుమార్తె ఇలా అడిగింది: "ప్రియమైనవాడా! నిన్ను చూసినా నాకు భయం ఎందుకు రావడం లేదు?" ఆమె సమాధానంగా, "దైవవిధిని ఎవరు మించగలరు? స్త్రీలకు భర్తే ఎప్పుడూ మార్గం, ముఖ్యంగా ఇదే సత్యం" అని చెప్పింది.
శ్రుత్వేతి హృష్టస్ తామ్ ఆహ నాగః ప్రహసితాననః
ఇలా విని, ఆ నాగుడు ఆనందంతో చిరునవ్వుతో ఆమెతో మాట్లాడాడు.
తుష్టో ఽస్మి తవ భక్త్యాహం కిం దదామి తవేప్సితమ్ తవ ప్రసాదాచ్ చార్వఙ్గి సర్వస్మృతిర్ అభూద్ ఇయమ్
నీ భక్తితో నేను సంతోషించాను. నీవు కోరినది ఏది కావాలో అడుగు. నా అనుగ్రహంతో, అందమైనవాడా, నీకు అన్ని జ్ఞాపకశక్తి కలిగింది.
శప్తో ఽహం దేవదేవేన కుపితేన పినాకినా మహేశ్వరకరే నాగః శేషపుత్రో మహాబలః
దేవతల దేవుడైన పినాకిని కోపంతో నన్ను శపించాడు. మహేశ్వరుని చేతిలో, శేషుని కుమారుడైన మహాబలుడు జన్మించాడు.
సో ఽహం పతిస్ త్వం చ భార్యా నామ్నా భోగవతీ పురా ఉమావాక్యాజ్ జహాసోచ్చైః శంభుః ప్రీతో రహోగతః
అలా నేను భర్తను, నువ్వు భార్యను, భోగవతిగా పేరుగాంచినవాడవు. ఒకప్పుడు ఉమా మాటలతో శంభుడు సంతోషంతో, రహస్యంగా పెద్దగా నవ్వాడు.
మమాపి చాగతం భద్రే హాస్యం తద్దేవసంనిధౌ తతస్ తు కుపితః శంభుః ప్రాదాచ్ ఛాపం మమేదృశమ్
శుభలక్షణాలదయా! నేను కూడా దేవతల సమక్షంలో నవ్వాను. అప్పుడు శంభుడు కోపంతో నన్ను ఇలా శపించాడు.
మనుష్యయోనౌ త్వం సర్పో భవితా జ్ఞానవాన్ ఇతి
నీవు జ్ఞానంతో కూడిన సర్పరూపంలో మనుష్య లోకంలో జన్మిస్తావు.
తతః ప్రసాదితః శంభుస్ త్వయా భద్రే మయా సహ తతశ్ చోక్తం తేన భద్రే గౌతమ్యాం మమ పూజనమ్
తర్వాత, శుభలక్షణాలదయా! నువ్వు నన్ను వెంటబెట్టుకుని శంభుని ప్రసన్నుడిని చేసావు. అప్పుడు ఆయన, 'శుభలక్షణాలదయా! గౌతమీలో నన్ను పూజించు' అని చెప్పాడు.
కుర్వతో జ్ఞానమ్ ఆధాస్యే యదా సర్పాకృతేస్ తవ తదా విశాపో భవితా భోగవత్యాః ప్రసాదతః
నీవు గౌతమీలో సర్పరూపంలో పూజ చేస్తూ ఉండగా, నేను నీకు జ్ఞానం ప్రసాదిస్తాను. అప్పుడు భోగవతీ అనుగ్రహంతో శాపం తొలగిపోతుంది.
తస్మాద్ ఇదం మమాపన్నం తవ చాపి శుభాననే తస్మాన్ నీత్వా గౌతమీం మాం పూజాం కురు మయా సహ
కాబట్టి, శుభాననేవి! ఇది నాకూ, నీకూ సంభవించింది. అందువల్ల నన్ను గౌతమీకి తీసుకెళ్లి, నాతో కలిసి పూజ చేయు.
తతో విశాపో భవితా ఆవాం యావః శివం పునః సర్వేషాం సర్వదార్తానాం శివ ఏవ పరా గతిః
అప్పుడు మనిద్దరికీ శాపం తొలగిపోతుంది. మళ్లీ శివుని చేరేవరకు అలా ఉంటుంది. అందరికీ, అన్ని బాధపడేవాళ్లకూ, శివుడే పరమ గమ్యం.
తచ్ ఛ్రుత్వా భర్తృవచనం సా భర్త్రా గౌతమీం యయౌ తతః స్నాత్వా తు గౌతమ్యాం పూజాం చక్రే శివస్య తు
భర్త మాటలు విని, ఆమె భర్తతో కలిసి గౌతమీకి వెళ్లింది. అక్కడ గౌతమీలో స్నానం చేసి, శివుని పూజ చేసింది.
తతః ప్రసన్నో భగవాన్ దివ్యరూపం దదౌ మునే ఆపృచ్ఛ్య పితరౌ సర్పో భార్యయా గన్తుమ్ ఉద్యతః శివలోకం తతో జ్ఞాత్వా పితా ప్రాహ మహామతిః
తర్వాత, భగవంతుడు సంతోషించి తన దివ్యరూపాన్ని చూపించాడు. తల్లిదండ్రులకు వీడ్కోలు చెప్పి, సర్పుడు భార్యతో కలిసి శివలోకానికి వెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. ఇది తెలుసుకున్న అతని తెలివైన తండ్రి ఇలా అన్నాడు.
యువరాజ్యధరో జ్యేష్ఠః పుత్ర ఏకో భవాన్ ఇతి తస్మాద్ రాజ్యమ్ అశేషేణ కృత్వోత్పాద్య సుతాన్ బహూన్ యాతే మయి పరం ధామ తతో యాహి శివం పురమ్
నీవే నా పెద్ద కుమారుడవు, యువరాజ్యాన్ని చేపట్టేవాడవు. అందువల్ల రాజ్యాన్ని సంపూర్ణంగా పాలించు, అనేక మంది కుమారులను పొందు. నేను పరమధామానికి వెళ్లిన తరువాత, నీవు శివుని నగరానికి వెళ్ళు.
ఏతచ్ ఛ్రుత్వా పితృవచస్ తథేత్య్ ఆహ స నాగరాట్ కామరూపమ్ అవాప్యాథ భార్యయా సహ సువ్రతః
తండ్రి మాటలు విని, నాగరాజు 'అలా జరుగుతుంది' అని సమాధానమిచ్చాడు. కావలసిన రూపాన్ని ధరించి, తన సతీమణితో కలిసి—
పిత్రా మాత్రా తథా పుత్రై రాజ్యం కృత్వా సువిస్తరమ్ యాతే పితరి స్వర్లోకం పుత్రాన్ స్థాప్య స్వకే పదే
తండ్రి, తల్లి, కుమారులతో కలిసి విస్తృతమైన రాజ్యాన్ని పాలించాడు. తండ్రి స్వర్గానికి వెళ్లిన తరువాత, తన కుమారులను తన స్థానంలో నియమించాడు.
భార్యామాత్యాదిసహితస్ తతః శివపురం యయౌ తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థం నాగతీర్థమ్ ఇతి శ్రుతమ్
తర్వాత, భార్య, మంత్రులు మరియు ఇతరులతో కలిసి శివుని నగరానికి వెళ్లాడు. అప్పటి నుండి ఆ తీర్థం నాగతీర్థం అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
యత్ర నాగేశ్వరో దేవో భోగవత్యా ప్రతిష్ఠితః తత్ర స్నానం చ దానం చ సర్వక్రతుఫలప్రదమ్
భోగవతిలో నాగేశ్వరుడు దేవుడు ప్రతిష్ఠించబడి ఉన్న చోట, అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం అన్ని యజ్ఞఫలాలను ఇస్తుంది.
మాతృతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం సర్వసిద్ధికరం నృణామ్ ఆధిభిర్ ముచ్యతే జన్తుస్ తత్తీర్థస్మరణాద్ అపి
అది మాతృతీర్థం అని ప్రసిద్ధి, అది మనుషులకు అన్ని సిద్ధులు కలిగిస్తుంది. ఆ తీర్థాన్ని స్మరించినా కూడా జీవి బాధల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
దేవానామ్ అసురాణాం చ సంగరో ఽభూత్ సుదారుణః నాశక్నువంస్ తదా జేతుం దేవా దానవసంగరమ్
దేవతలు, అసురుల మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఆ సమయంలో దేవతలు దానవసైన్యాన్ని జయించలేకపోయారు.
తదాహమ్ అగమం దేవైస్ తిష్ఠన్తం శూలపాణినమ్ అస్తవం వివిధైర్ వాక్యైః కృతాఞ్జలిపుటః శనైః
అప్పుడు నేను దేవతలతో కలిసి నిలబడి ఉన్న త్రిశూలధారి పరమేశ్వరుని దగ్గరికి వెళ్లి, చేతులు జోడించి, నానా రకాల మాటలతో నెమ్మదిగా ఆయనను స్తుతించాను.
సంమన్త్ర్య దేవైర్ అసురైశ్ చ సర్వైర్ యదాహృతం సంమథితుం సముద్రమ్ యత్ కాలకూటం సమభూన్ మహేశ తత్ త్వాం వినా కో గ్రసితుం సమర్థః
అన్ని దేవతలు, అసురులతో కలిసి ఆలోచించి, సముద్రాన్ని మథించినప్పుడు ఆ ఘోరమైన విషం బయటపడింది. ఓ మహేశ్వరా! ఆ విషాన్ని మింగగలిగినవాడు మిమ్మల్ని తప్ప మరొకరు లేరు.
పుష్పప్రహారేణ జగత్త్రయం యః స్వాధీనమ్ ఆపాదయితుం సమర్థః మారో హరే ఽప్య్ అన్యసురాదివన్ద్యో వితాయమానో విలయం ప్రయాతః
పుష్పవర్షంతో మూడు లోకాలను తన ఆధీనంలోకి తేవగలిగినవాడు, హరి మరియు ఇతర దేవతలు కూడా whom పూజించే మన్మథుడు, చివరికి నాశనం చెంది అంతరించిపోయాడు.
విమథ్య వారీశమ్ అనఙ్గశత్రో యద్ ఉత్తమం తత్ తు దివౌకసేభ్యః దత్త్వా విషం సంహరన్ నీలకణ్ఠ కో వా ధర్తుం త్వామ్ ఋతే వై సమర్థః
నీకు శత్రువైన మన్మథుని సంహరించి, సముద్రాన్ని మథించి, ఉత్తమమైన వాటిని దేవతలకు ఇచ్చి, ఆ విషాన్ని తానే మింగిన నీలకంఠుడా! మిమ్మల్ని తప్ప ఇంకెవరు ఆ బాధను భరించగలరు?