భోగవత్యాశ్ చ యో భర్తా మహాసర్పో ఽతిభీషణః ఏకాన్తదేశే విజనే గృహే రత్నసుశోభితే
భోగవతికి అధిపతిగా ఉన్న మహా భయంకరమైన పాము, ఒంటరిగా, అందమైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఇంట్లో, ఒక నిశ్శబ్ద ప్రదేశంలో నివసిస్తున్నాడు.
సుగన్ధకుసుమాకీర్ణే తత్రాస్తే సుఖశీతలే స సర్పో మాతరం ప్రాహ పితరం చ పునః పునః
ఆ సుగంధమైన పువ్వులతో అలంకరించబడిన, చల్లదనంతో నిండిన ఆ ఇంట్లో, ఆ పాము తన తల్లి, తండ్రితో మళ్లీ మళ్లీ మాట్లాడేవాడు.
మమ భార్యా రాజపుత్రీ కిం మాం నైవోపసర్పతి తత్ పుత్రవచనం శ్రుత్వా సర్పమాతేదమ్ అబ్రవీత్
"నా భార్య రాజకుమార్తె. ఆమె ఎందుకు నా దగ్గరికి రాదు?" అని తన కుమారుని మాటలు విని ఆ పాముపెద్ద తల్లి ఇలా చెప్పింది.
ధాత్రికే గచ్ఛ సుభగే శీఘ్రం భోగవతీం వద తవ భర్తా సర్ప ఇతి తతః సా కిం వదిష్యతి
"ధాత్రి, నువ్వు వెంటనే భోగవతికి వెళ్లి, 'నీ భర్త పాము' అని చెప్పు. ఆమె ఏమంటుందో చూద్దాం."
ధాత్రికా చ తథేత్య్ ఉక్త్వా గత్వా భోగవతీం తదా రహోగతా ఉవాచేదం వినీతవద్ అపూర్వవత్
ఆ ధాత్రి 'అలా చేస్తాను' అని చెప్పి, ఆ సమయంలో భోగవతిని దగ్గరకు వెళ్లి, ఆమె ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, మర్యాదగా, కొత్తగా మాట్లాడినట్టు పలికింది.
జానే ఽహం సుభగే భద్రే భర్తారం తవ దైవతమ్ న చాఖ్యేయం త్వయా క్వాపి సర్పో న పురుషో ధ్రువమ్
"సుభగే, భద్రే! నీ భర్త దేవతలాంటివాడు అని నాకు తెలుసు. కానీ నువ్వు ఎక్కడా చెప్పకూడదు — నీ భర్త నిస్సందేహంగా పాము, మనిషి కాదు."
తస్యాస్ తద్ వచనం శ్రుత్వా భోగవత్య్ అబ్రవీద్ ఇదమ్
ఆమె మాటలు విని, భోగవతి ఇలా చెప్పింది.
మానుషీణాం మనుష్యో హి భర్తా సామాన్యతో భవేత్ కిం పునర్ దేవజాతిస్ తు భర్తా పుణ్యేన లభ్యతే
"మనుషులలో భర్త సాధారణంగా మనిషే. కాని దేవతల వంశానికి చెందిన భర్తను మాత్రం గొప్ప పుణ్యఫలంతో మాత్రమే పొందగలుగుతారు."
భోగవత్యాస్ తు తద్ వాక్యం సా చ సర్వం న్యవేదయత్ సర్పాయ సర్పమాత్రే చ రాజ్ఞే చైవ యథాక్రమమ్
భోగవతి ఆ మాటలన్నీ క్రమంగా ఆ పాముకూ, ఆ పాముపెద్ద తల్లికీ, రాజుకూ తెలియజేసింది.
రురోద రాజా తద్వాక్యాత్ స్మృత్వా తాం కర్మణో గతిమ్ భోగవత్య్ అపి తాం ప్రాహ ఉక్తపూర్వాం పునః సఖీమ్
ఆ మాటలు విని, రాజు తన విధిని గుర్తుచేసుకుని ఏడ్చాడు. భోగవతి కూడా మునుపు చెప్పినట్లే తన స్నేహితురాలితో మళ్లీ మాట్లాడింది.
కాన్తం దర్శయ భద్రం తే వృథా యాతి వయో మమ
"నీ ప్రియమైన భర్తను నాకు చూపించు, సుభగే! నా యవ్వనం వృథాగా పోతుంది."
తతః సా దర్శయామ్ ఆస సర్పం తమ్ అతిభీషణమ్ సుగన్ధకుసుమాకీర్ణే శయనే సా రహోగతా
తర్వాత, ఆ స్నేహితురాలిని ఒంటరిగా తీసుకెళ్లి, సుగంధ పువ్వులతో అలంకరించిన మంచంపై పడుకున్న ఆ భయంకరమైన పామును చూపించింది.
తం దృష్ట్వా భీషణం సర్పం భర్తారం రత్నభూషితమ్ కృతాఞ్జలిపుటా వాక్యమ్ అవదత్ కాన్తమ్ అఞ్జసా
ఆ భయంకరమైన, రత్నాలతో అలంకరించబడిన తన భర్తను చూసి, ఆమె చేతులు జోడించి వెంటనే ఇలా ప్రేమగా మాట్లాడింది.
ధన్యాస్మ్య్ అనుగృహీతాస్మి యస్యా మే దైవతం పతిః
"నా భర్త దేవతలాంటివాడై ఉండడం వల్ల నేను ధన్యురాలిని, అదృష్టవంతురాలిని."
ఇత్య్ ఉక్త్వా శయనే స్థిత్వా తం సర్పం సర్పభావనైః ఖేలయామ్ ఆస తన్వఙ్గీ గీతైశ్ చైవాఙ్గసంగమైః
ఇలా చెప్పి, ఆ సన్నని దేహం గల ఆమె మంచంపై ఉండి, ఆ పామును ప్రేమతో, పాటలతో, మృదువుగా తాకుతూ ఆనందపరిచింది.
సుగన్ధకుసుమైః పానైస్ తోషయామ్ ఆస తం పతిమ్ తస్యాశ్ చైవ ప్రసాదేన సర్పస్యాభూత్ స్మృతిర్ మునే స్మృత్వా సర్వం దైవకృతం రాత్రౌ సర్పో ఽబ్రవీత్ ప్రియామ్
ఆమె సుగంధ పువ్వులతో, పానీయాలతో తన భర్తను సంతోషపరిచింది. ఆమె అనుగ్రహంతో ఆ పాముకి మళ్లీ జ్ఞాపకం వచ్చింది. రాత్రి, ఆ దేవతల చేత జరిగిన సంగతులన్నీ గుర్తు చేసుకుని, ఆ పాము తన ప్రియమైన భార్యతో మాట్లాడాడు.
రాజకన్యాపి మాం దృష్ట్వా న భీతాసి కథం ప్రియే సోవాచ దైవవిహితం కో ఽతిక్రమితుమ్ ఈశ్వరః పతిర్ ఏవ గతిః స్త్రీణాం సర్వదైవ విశేషతః
రాజకుమార్తె ఇలా అడిగింది: "ప్రియమైనవాడా! నిన్ను చూసినా నాకు భయం ఎందుకు రావడం లేదు?" ఆమె సమాధానంగా, "దైవవిధిని ఎవరు మించగలరు? స్త్రీలకు భర్తే ఎప్పుడూ మార్గం, ముఖ్యంగా ఇదే సత్యం" అని చెప్పింది.
శ్రుత్వేతి హృష్టస్ తామ్ ఆహ నాగః ప్రహసితాననః
ఇలా విని, ఆ నాగుడు ఆనందంతో చిరునవ్వుతో ఆమెతో మాట్లాడాడు.
తుష్టో ఽస్మి తవ భక్త్యాహం కిం దదామి తవేప్సితమ్ తవ ప్రసాదాచ్ చార్వఙ్గి సర్వస్మృతిర్ అభూద్ ఇయమ్
నీ భక్తితో నేను సంతోషించాను. నీవు కోరినది ఏది కావాలో అడుగు. నా అనుగ్రహంతో, అందమైనవాడా, నీకు అన్ని జ్ఞాపకశక్తి కలిగింది.
శప్తో ఽహం దేవదేవేన కుపితేన పినాకినా మహేశ్వరకరే నాగః శేషపుత్రో మహాబలః
దేవతల దేవుడైన పినాకిని కోపంతో నన్ను శపించాడు. మహేశ్వరుని చేతిలో, శేషుని కుమారుడైన మహాబలుడు జన్మించాడు.
సో ఽహం పతిస్ త్వం చ భార్యా నామ్నా భోగవతీ పురా ఉమావాక్యాజ్ జహాసోచ్చైః శంభుః ప్రీతో రహోగతః
అలా నేను భర్తను, నువ్వు భార్యను, భోగవతిగా పేరుగాంచినవాడవు. ఒకప్పుడు ఉమా మాటలతో శంభుడు సంతోషంతో, రహస్యంగా పెద్దగా నవ్వాడు.
మమాపి చాగతం భద్రే హాస్యం తద్దేవసంనిధౌ తతస్ తు కుపితః శంభుః ప్రాదాచ్ ఛాపం మమేదృశమ్
శుభలక్షణాలదయా! నేను కూడా దేవతల సమక్షంలో నవ్వాను. అప్పుడు శంభుడు కోపంతో నన్ను ఇలా శపించాడు.
మనుష్యయోనౌ త్వం సర్పో భవితా జ్ఞానవాన్ ఇతి
నీవు జ్ఞానంతో కూడిన సర్పరూపంలో మనుష్య లోకంలో జన్మిస్తావు.
తతః ప్రసాదితః శంభుస్ త్వయా భద్రే మయా సహ తతశ్ చోక్తం తేన భద్రే గౌతమ్యాం మమ పూజనమ్
తర్వాత, శుభలక్షణాలదయా! నువ్వు నన్ను వెంటబెట్టుకుని శంభుని ప్రసన్నుడిని చేసావు. అప్పుడు ఆయన, 'శుభలక్షణాలదయా! గౌతమీలో నన్ను పూజించు' అని చెప్పాడు.
కుర్వతో జ్ఞానమ్ ఆధాస్యే యదా సర్పాకృతేస్ తవ తదా విశాపో భవితా భోగవత్యాః ప్రసాదతః
నీవు గౌతమీలో సర్పరూపంలో పూజ చేస్తూ ఉండగా, నేను నీకు జ్ఞానం ప్రసాదిస్తాను. అప్పుడు భోగవతీ అనుగ్రహంతో శాపం తొలగిపోతుంది.
తస్మాద్ ఇదం మమాపన్నం తవ చాపి శుభాననే తస్మాన్ నీత్వా గౌతమీం మాం పూజాం కురు మయా సహ
కాబట్టి, శుభాననేవి! ఇది నాకూ, నీకూ సంభవించింది. అందువల్ల నన్ను గౌతమీకి తీసుకెళ్లి, నాతో కలిసి పూజ చేయు.
తతో విశాపో భవితా ఆవాం యావః శివం పునః సర్వేషాం సర్వదార్తానాం శివ ఏవ పరా గతిః
అప్పుడు మనిద్దరికీ శాపం తొలగిపోతుంది. మళ్లీ శివుని చేరేవరకు అలా ఉంటుంది. అందరికీ, అన్ని బాధపడేవాళ్లకూ, శివుడే పరమ గమ్యం.
తచ్ ఛ్రుత్వా భర్తృవచనం సా భర్త్రా గౌతమీం యయౌ తతః స్నాత్వా తు గౌతమ్యాం పూజాం చక్రే శివస్య తు
భర్త మాటలు విని, ఆమె భర్తతో కలిసి గౌతమీకి వెళ్లింది. అక్కడ గౌతమీలో స్నానం చేసి, శివుని పూజ చేసింది.
తతః ప్రసన్నో భగవాన్ దివ్యరూపం దదౌ మునే ఆపృచ్ఛ్య పితరౌ సర్పో భార్యయా గన్తుమ్ ఉద్యతః శివలోకం తతో జ్ఞాత్వా పితా ప్రాహ మహామతిః
తర్వాత, భగవంతుడు సంతోషించి తన దివ్యరూపాన్ని చూపించాడు. తల్లిదండ్రులకు వీడ్కోలు చెప్పి, సర్పుడు భార్యతో కలిసి శివలోకానికి వెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. ఇది తెలుసుకున్న అతని తెలివైన తండ్రి ఇలా అన్నాడు.
యువరాజ్యధరో జ్యేష్ఠః పుత్ర ఏకో భవాన్ ఇతి తస్మాద్ రాజ్యమ్ అశేషేణ కృత్వోత్పాద్య సుతాన్ బహూన్ యాతే మయి పరం ధామ తతో యాహి శివం పురమ్
నీవే నా పెద్ద కుమారుడవు, యువరాజ్యాన్ని చేపట్టేవాడవు. అందువల్ల రాజ్యాన్ని సంపూర్ణంగా పాలించు, అనేక మంది కుమారులను పొందు. నేను పరమధామానికి వెళ్లిన తరువాత, నీవు శివుని నగరానికి వెళ్ళు.