క్షత్రియాణాం వివాహాశ్ చ భవేయుర్ బహుధా నృప తస్మాచ్ ఛస్త్రైర్ అలంకారైర్ వివాహః స్యాన్ మహామతే
ఓ రాజా, క్షత్రియుల వివాహాలు అనేక విధాలుగా జరుగుతాయి. అందువల్ల, ఓ మహామతి, ఆయుధాలు, ఆభరణాలతో వివాహం జరగాలి.
క్షత్రియా బ్రాహ్మణాశ్ చైవ సత్యాం వాచం వదన్తి హి తస్మాచ్ ఛస్త్రైర్ అలంకారైర్ వివాహస్ త్వ్ అనుమన్యతామ్
క్షత్రియులు, బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ నిజమైన మాటలే మాట్లాడతారు. అందుకే, ఆయుధాలు, ఆభరణాలతో వివాహాన్ని అనుమతించాలి.
వృద్ధామాత్యవచః శ్రుత్వా విజయో రాజసత్తమః మేనే వాక్యం తథా సత్యమ్ అమాత్యం భూపతిం తదా
వృద్ధ మంత్రివాక్యాన్ని విని, రాజశ్రేష్ఠుడు విజయుడు, ఆ మాటను నిజమని భావించాడు. ఆ సమయంలో మంత్రిని రాజుగా గౌరవించాడు.
వివాహమ్ అకరోద్ రాజా భోగవత్యాః సవిస్తరమ్ శస్త్రేణ చ యథాశాస్త్రం ప్రేషయామ్ ఆస తాం పునః
రాజు భోగవత్య వివాహాన్ని పూర్తిగా నిర్వహించాడు. శాస్త్రోక్తంగా ఆయుధాలతో ఆమెను మళ్లీ పంపించాడు.
స్వాన్ అమాత్యాంస్ తథా గాశ్ చ హిరణ్యతురగాదికమ్ బహు దత్త్వాథ విజయో హర్షేణ మహతా యుతః
విజయుడు, గొప్ప ఆనందంతో, తన మంత్రులు, ఆవులు, బంగారం, గుర్రాలు, ఇంకా అనేక వస్తువులు ఇచ్చాడు.
తామ్ ఆదాయాథ సచివా వృద్ధామాత్యపురోగమాః ప్రతిష్ఠానమ్ అథాభ్యేత్య శూరసేనాయ తాం స్నుషామ్
ఆమెను తీసుకొని, వృద్ధ మంత్రి ముందుండగా మంత్రులు బయలుదేరి, శూరసేనుని వద్దకు చేరుకొని, ఆమెను కోడలిగా సమర్పించారు.
న్యవేదయంస్ తథోచుస్ తే విజయస్య వచో బహు భూషణాని విచిత్రాణి దాస్యో వస్త్రాదికం చ యత్
వారు విజయుని సందేశాన్ని వివరంగా చెప్పి, అద్భుతమైన ఆభరణాలు, దాసులు, వస్త్రాలు, ఇతర బహుమతులు సమర్పించారు.
నివేద్య శూరసేనాయ కృతకృత్యా బభూవిరే విజయస్య తు యే ఽమాత్యా భోగవత్యా సహాగతాః
శూరసేనునికి తెలియజేసిన తరువాత, భోగవత్యతో వచ్చిన విజయుని మంత్రులు తమ పని పూర్తయిందని సంతృప్తిగా అనుకున్నారు.
తాన్ పూజయిత్వా రాజాసౌ బహుమానపురఃసరమ్ విజయాయ యథా ప్రీతిస్ తథా కృత్వా వ్యసర్జయత్
ఆ రాజు వారిని ఎంతో గౌరవంతో సత్కరించి, విజయునికి చూపిన ప్రేమతో వారిని వీడ్కోలు చెప్పాడు.
విజయస్య సుతా బాలా రూపయౌవనశాలినీ శ్వశ్రూశ్వశురయోర్ నిత్యం శుశ్రూషన్తీ సుమధ్యమా
విజయుని కుమార్తె, అందం, యవ్వనం కలిగి, సుమధ్యమంగా, ఎప్పుడూ తన అత్తగారిని, మామగారిని సేవించేది.
భోగవత్యాశ్ చ యో భర్తా మహాసర్పో ఽతిభీషణః ఏకాన్తదేశే విజనే గృహే రత్నసుశోభితే
భోగవతికి అధిపతిగా ఉన్న మహా భయంకరమైన పాము, ఒంటరిగా, అందమైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఇంట్లో, ఒక నిశ్శబ్ద ప్రదేశంలో నివసిస్తున్నాడు.
సుగన్ధకుసుమాకీర్ణే తత్రాస్తే సుఖశీతలే స సర్పో మాతరం ప్రాహ పితరం చ పునః పునః
ఆ సుగంధమైన పువ్వులతో అలంకరించబడిన, చల్లదనంతో నిండిన ఆ ఇంట్లో, ఆ పాము తన తల్లి, తండ్రితో మళ్లీ మళ్లీ మాట్లాడేవాడు.
మమ భార్యా రాజపుత్రీ కిం మాం నైవోపసర్పతి తత్ పుత్రవచనం శ్రుత్వా సర్పమాతేదమ్ అబ్రవీత్
"నా భార్య రాజకుమార్తె. ఆమె ఎందుకు నా దగ్గరికి రాదు?" అని తన కుమారుని మాటలు విని ఆ పాముపెద్ద తల్లి ఇలా చెప్పింది.
ధాత్రికే గచ్ఛ సుభగే శీఘ్రం భోగవతీం వద తవ భర్తా సర్ప ఇతి తతః సా కిం వదిష్యతి
"ధాత్రి, నువ్వు వెంటనే భోగవతికి వెళ్లి, 'నీ భర్త పాము' అని చెప్పు. ఆమె ఏమంటుందో చూద్దాం."
ధాత్రికా చ తథేత్య్ ఉక్త్వా గత్వా భోగవతీం తదా రహోగతా ఉవాచేదం వినీతవద్ అపూర్వవత్
ఆ ధాత్రి 'అలా చేస్తాను' అని చెప్పి, ఆ సమయంలో భోగవతిని దగ్గరకు వెళ్లి, ఆమె ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, మర్యాదగా, కొత్తగా మాట్లాడినట్టు పలికింది.
జానే ఽహం సుభగే భద్రే భర్తారం తవ దైవతమ్ న చాఖ్యేయం త్వయా క్వాపి సర్పో న పురుషో ధ్రువమ్
"సుభగే, భద్రే! నీ భర్త దేవతలాంటివాడు అని నాకు తెలుసు. కానీ నువ్వు ఎక్కడా చెప్పకూడదు — నీ భర్త నిస్సందేహంగా పాము, మనిషి కాదు."
తస్యాస్ తద్ వచనం శ్రుత్వా భోగవత్య్ అబ్రవీద్ ఇదమ్
ఆమె మాటలు విని, భోగవతి ఇలా చెప్పింది.
మానుషీణాం మనుష్యో హి భర్తా సామాన్యతో భవేత్ కిం పునర్ దేవజాతిస్ తు భర్తా పుణ్యేన లభ్యతే
"మనుషులలో భర్త సాధారణంగా మనిషే. కాని దేవతల వంశానికి చెందిన భర్తను మాత్రం గొప్ప పుణ్యఫలంతో మాత్రమే పొందగలుగుతారు."
భోగవత్యాస్ తు తద్ వాక్యం సా చ సర్వం న్యవేదయత్ సర్పాయ సర్పమాత్రే చ రాజ్ఞే చైవ యథాక్రమమ్
భోగవతి ఆ మాటలన్నీ క్రమంగా ఆ పాముకూ, ఆ పాముపెద్ద తల్లికీ, రాజుకూ తెలియజేసింది.
రురోద రాజా తద్వాక్యాత్ స్మృత్వా తాం కర్మణో గతిమ్ భోగవత్య్ అపి తాం ప్రాహ ఉక్తపూర్వాం పునః సఖీమ్
ఆ మాటలు విని, రాజు తన విధిని గుర్తుచేసుకుని ఏడ్చాడు. భోగవతి కూడా మునుపు చెప్పినట్లే తన స్నేహితురాలితో మళ్లీ మాట్లాడింది.
కాన్తం దర్శయ భద్రం తే వృథా యాతి వయో మమ
"నీ ప్రియమైన భర్తను నాకు చూపించు, సుభగే! నా యవ్వనం వృథాగా పోతుంది."
తతః సా దర్శయామ్ ఆస సర్పం తమ్ అతిభీషణమ్ సుగన్ధకుసుమాకీర్ణే శయనే సా రహోగతా
తర్వాత, ఆ స్నేహితురాలిని ఒంటరిగా తీసుకెళ్లి, సుగంధ పువ్వులతో అలంకరించిన మంచంపై పడుకున్న ఆ భయంకరమైన పామును చూపించింది.
తం దృష్ట్వా భీషణం సర్పం భర్తారం రత్నభూషితమ్ కృతాఞ్జలిపుటా వాక్యమ్ అవదత్ కాన్తమ్ అఞ్జసా
ఆ భయంకరమైన, రత్నాలతో అలంకరించబడిన తన భర్తను చూసి, ఆమె చేతులు జోడించి వెంటనే ఇలా ప్రేమగా మాట్లాడింది.
ధన్యాస్మ్య్ అనుగృహీతాస్మి యస్యా మే దైవతం పతిః
"నా భర్త దేవతలాంటివాడై ఉండడం వల్ల నేను ధన్యురాలిని, అదృష్టవంతురాలిని."
ఇత్య్ ఉక్త్వా శయనే స్థిత్వా తం సర్పం సర్పభావనైః ఖేలయామ్ ఆస తన్వఙ్గీ గీతైశ్ చైవాఙ్గసంగమైః
ఇలా చెప్పి, ఆ సన్నని దేహం గల ఆమె మంచంపై ఉండి, ఆ పామును ప్రేమతో, పాటలతో, మృదువుగా తాకుతూ ఆనందపరిచింది.
సుగన్ధకుసుమైః పానైస్ తోషయామ్ ఆస తం పతిమ్ తస్యాశ్ చైవ ప్రసాదేన సర్పస్యాభూత్ స్మృతిర్ మునే స్మృత్వా సర్వం దైవకృతం రాత్రౌ సర్పో ఽబ్రవీత్ ప్రియామ్
ఆమె సుగంధ పువ్వులతో, పానీయాలతో తన భర్తను సంతోషపరిచింది. ఆమె అనుగ్రహంతో ఆ పాముకి మళ్లీ జ్ఞాపకం వచ్చింది. రాత్రి, ఆ దేవతల చేత జరిగిన సంగతులన్నీ గుర్తు చేసుకుని, ఆ పాము తన ప్రియమైన భార్యతో మాట్లాడాడు.
రాజకన్యాపి మాం దృష్ట్వా న భీతాసి కథం ప్రియే సోవాచ దైవవిహితం కో ఽతిక్రమితుమ్ ఈశ్వరః పతిర్ ఏవ గతిః స్త్రీణాం సర్వదైవ విశేషతః
రాజకుమార్తె ఇలా అడిగింది: "ప్రియమైనవాడా! నిన్ను చూసినా నాకు భయం ఎందుకు రావడం లేదు?" ఆమె సమాధానంగా, "దైవవిధిని ఎవరు మించగలరు? స్త్రీలకు భర్తే ఎప్పుడూ మార్గం, ముఖ్యంగా ఇదే సత్యం" అని చెప్పింది.
శ్రుత్వేతి హృష్టస్ తామ్ ఆహ నాగః ప్రహసితాననః
ఇలా విని, ఆ నాగుడు ఆనందంతో చిరునవ్వుతో ఆమెతో మాట్లాడాడు.
తుష్టో ఽస్మి తవ భక్త్యాహం కిం దదామి తవేప్సితమ్ తవ ప్రసాదాచ్ చార్వఙ్గి సర్వస్మృతిర్ అభూద్ ఇయమ్
నీ భక్తితో నేను సంతోషించాను. నీవు కోరినది ఏది కావాలో అడుగు. నా అనుగ్రహంతో, అందమైనవాడా, నీకు అన్ని జ్ఞాపకశక్తి కలిగింది.
శప్తో ఽహం దేవదేవేన కుపితేన పినాకినా మహేశ్వరకరే నాగః శేషపుత్రో మహాబలః
దేవతల దేవుడైన పినాకిని కోపంతో నన్ను శపించాడు. మహేశ్వరుని చేతిలో, శేషుని కుమారుడైన మహాబలుడు జన్మించాడు.