పునః పునస్ తద్ ఏవోచుః సురసంఘా ద్విజోత్తమమ్ కృతాఞ్జలిపుటః పూర్వం నత్వా శంభుసురాన్ ఇదమ్ ఉవాచ పిప్పలాదశ్ చ ఉమాం నత్వా చ పిప్పలాన్
దేవతల సమూహం మళ్లీ మళ్లీ ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడిని ఉద్దేశించి మాట్లాడింది. అతడు ముందుగా శంభువుని, దేవతలను చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు. ఆ తర్వాత ఉమాదేవిని, పిప్పలులను నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
పితరౌ ద్రష్టుకామో ఽస్మి సదా మే శబ్దగోచరౌ తే ధన్యాః ప్రాణినో లోకే మాతాపిత్రోర్ వశే స్థితాః
నాకు ఎప్పుడూ నా తల్లిదండ్రులను చూడాలని, వారి మాటలు వినిపించాలనిపిస్తుంది. ఈ లోకంలో తల్లిదండ్రుల మాట వింటూ ఉండే వారు నిజంగా ధన్యులు.
శుశ్రూషణపరా నిత్యం తత్పాదాజ్ఞాప్రతీక్షకాః ఇన్ద్రియాణి శరీరం చ కులం శక్తిం ధియం వపుః
ఎల్లప్పుడూ సేవలో నిమగ్నంగా ఉండి, వారి పాదాల ఆజ్ఞ కోసం ఎదురుచూస్తూ, మన ఇంద్రియాలు, శరీరం, కుటుంబం, బలము, బుద్ధి, అందాన్ని—allవన్నీ అర్పించాలి.
పరిలభ్య తయోః కృత్యే కృతకృత్యో భవేత్ స్వయమ్ పశూనాం పక్షిణాం చాపి సులభం మాతృదర్శనమ్
వారి పనులు నెరవేర్చినవాడు తాను సంతృప్తి పొందుతాడు. జంతువులకు, పక్షులకు తల్లిని చూడటం చాలా సులభం.
దుర్లభం మమ తచ్ చాపి పృచ్ఛే పాపఫలం ను కిమ్ దుర్లభం చ తథా చేత్ స్యాత్ సర్వేషాం యస్య కస్యచిత్
కానీ నాకు అది చాలా కష్టం. ఇది పాపఫలమా? ఇది అంత కష్టం అయితే అందరికీ అలాగే ఉండదా?
నోపపద్యేత సులభం మత్తో నాన్యో ఽస్తి పాపకృత్ తయోర్ దర్శనమాత్రం చ యది ప్రాప్స్యే సురోత్తమాః
ఇది సులభంగా దక్కదు; నన్ను మించిన పాపి లేనేలేడు. నేను కనీసం వారిని ఒక్కసారి అయినా చూడగలిగితే, దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా—
మనోవాక్కాయకర్మభ్యః ఫలం ప్రాప్తం భవిష్యతి పితరౌ యే న పశ్యన్తి సముత్పన్నా న సంసృతౌ తేషాం మహాపాతకానాం కః సంఖ్యాం కర్తుమ్ ఈశ్వరః
మనసు, మాట, శరీరంతో చేసిన పనులకు ఫలితం తప్పక వస్తుంది. ఈ లోకంలో పుట్టిన తరువాత తల్లిదండ్రులను చూడని వారికీ ఎంతటి మహాపాపాలున్నాయో ఎవరూ లెక్కించలేరు.
తద్ ఋషేర్ వచనం శ్రుత్వా మిథః సంమన్త్ర్య తే సురాః విమానవరమ్ ఆరూఢౌ పితరౌ దంపతీ శుభౌ
ఆ ఋషి మాటలు విని, దేవతలు పరస్పరం ఆలోచించి, అద్భుతమైన విమానంపైకి ఎక్కిన శుభమైన దంపతులు—అంటే ఆయన తల్లిదండ్రులు—
తవ సందర్శనాకాఙ్క్షౌ ద్రక్ష్యసే వాద్య నిశ్చితమ్ విషాదం లోభమోహౌ చ త్యక్త్వా చిత్తం శమం నయ
నిన్ను చూడాలని తపిస్తున్న వారు, నువ్వు నేడు వారిని తప్పక చూస్తావు. మనస్సులోని విషాదం, లోభం, మోహాన్ని వదిలిపెట్టి, మనసు ప్రశాంతంగా ఉంచు.
పశ్య పశ్యేతి తం ప్రాహుర్ దాధీచం సురసత్తమాః విమానవరమ్ ఆరూఢౌ స్వర్గిణౌ స్వర్ణభూషణౌ
‘చూడు, చూడు!’ అని దేవతలందరూ దధీచికి అన్నారు. ఆ ఇద్దరూ బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అద్భుతమైన విమానంపైకి ఎక్కారు.
తవ సందర్శనాకాఙ్క్షౌ పితరౌ దంపతీ శుభౌ వీజ్యమానౌ సురస్త్రీభిః స్తూయమానౌ చ కింనరైః
నిన్ను చూడాలని ఆకాంక్షతో ఉన్న నీ తల్లిదండ్రులు, ఆ శుభదంపతులు, దేవస్త్రీలు వీచుతూ, కిన్నరులు స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.
దృష్ట్వా స మాతాపితరౌ ననామ శివసంనిధౌ హర్షబాష్పాశ్రునయనౌ స కథంచిద్ ఉవాచ తౌ
తన తల్లిదండ్రులను చూసి, శివుని సమక్షంలో వందనం చేసి, ఆనందబాష్పాలతో కళ్లు నిండిపోయి, ఏదో విధంగా వారికి మాటలు చెప్పాడు.
తారయన్త్య్ ఏవ పితరావ్ అన్యే పుత్రాః కులోద్వహాః అహం తు మాతుర్ ఉదరే కేవలం భేదకారణమ్ ఏవంభూతో ఽపి తౌ మోహాత్ పశ్యేయమ్ అతిదుర్మతిః
ఇతర కుమారులు వంశాన్ని నిలబెట్టి తల్లిదండ్రులను రక్షిస్తారు. కాని నేను తల్లి గర్భంలో ఉన్నప్పుడు కేవలం బాధకే కారణమయ్యాను. అయినా, ఇలాంటి మూర్ఖత్వంతో ఇప్పుడు వారిని చూస్తున్నాను.
తావ్ ఆలోక్య తతో దుఃఖాద్ వక్తుం నైవ శశాక సః దేవాశ్ చ మాతాపితరౌ పిప్పలాదమ్ అథాబ్రువన్
వారిని చూసి అతడు దుఃఖంతో మాటలు చెప్పలేకపోయాడు. అప్పుడు దేవతలు పిప్పలాదుని తల్లిదండ్రులను ఉద్దేశించి మాట్లాడారు.
ధన్యస్ త్వం పుత్ర లోకేషు యస్య కీర్తిర్ గతా దివమ్ సాక్షాత్కృతస్ త్వయా త్ర్యక్షో దేవాశ్ చాశ్వాసితాస్ త్వయా త్వయా పుత్రేణ సల్లోకా న క్షీయన్తే కదాచన
నీవు ధన్యుడవు, బిడ్డా! నీ కీర్తి లోకాల్లోకి వ్యాపించింది. నీవు శివునిని ప్రత్యక్షంగా దర్శించావు, దేవతలను సాంత్వన పరచావు. ఇలాంటి కుమారుడితో వంశం ఎప్పుడూ తగ్గదు.
పుష్పవృష్టిస్ తదా స్వర్గాత్ పపాత తస్య మూర్ధని జయశబ్దః సురైర్ ఉక్తః ప్రాదుర్భూతో మహామునే
అప్పుడు స్వర్గం నుంచి పుష్పవృష్టి అతని తలపై పడింది. దేవతలు విజయధ్వని చేశారు, ఆ మహాముని ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఆశిషం తు సుతే దత్త్వా దధీచిః సహ భార్యయా శంభుం గఙ్గాం సురాన్ నత్వా పుత్రం వాక్యమ్ అథాబ్రవీత్
తన కుమారుడికి ఆశీర్వాదం ఇచ్చి, దధీచి భార్యతో కలిసి శంభును, గంగను, దేవతలను నమస్కరించి, తన కుమారుడితో ఇలా అన్నాడు.
ప్రాప్య భార్యాం శివే భక్తిం కురు గఙ్గాం చ సేవయ పుత్రాన్ ఉత్పాద్య విధివద్ యజ్ఞాన్ ఇష్ట్వా సదక్షిణాన్ కృతకృత్యస్ తతో వత్స ఆక్రమస్వ చిరం దివమ్
భార్యను పొందిన తరువాత, శివునికి భక్తిగా ఉండి, గంగను సేవించు. సక్రమంగా కుమారులను కనిపించు, యజ్ఞాలు చేసి, దక్షిణలు సమర్పించు. అలా నీ కర్తవ్యాలు నెరవేర్చిన తరువాత, బిడ్డా, ఎంతో కాలం స్వర్గంలో నివసించు.
కరోమ్య్ ఏవమ్ ఇతి ప్రాహ దధీచిం పిప్పలాశనః దధీచిః పుత్రమ్ ఆశ్వాస్య భార్యయా చ పునః పునః
‘అలా చేస్తాను’ అని పిప్పలాదుడు దధీచికి అన్నాడు. దధీచి తన కుమారుడిని, భార్యను పునఃపునః ధైర్యపరిచాడు.
అనుజ్ఞాతః సురగణైః పునః స దివమ్ ఆక్రమత్ దేవా అప్య్ ఊచిరే సర్వే పిప్పలాదం ససంభ్రమాః
దేవతల అనుమతితో అతడు మళ్లీ స్వర్గానికి వెళ్లాడు. అన్ని దేవతలు గౌరవంతో పిప్పలాదుని ఉద్దేశించి మాట్లాడారు.
కృత్యాం శమయ భద్రం తే తద్ ఉత్పన్నం మహానలమ్
ఆ మాయను శాంతపర్చు. నీకు మంగళం కలగాలి. ఆ మహా అగ్ని ఉద్భవించింది.
పిప్పలాదస్ తు తాన్ ఆహ న శక్తో ఽహం నివారణే అసత్యం నైవ వక్తాహం యూయం కృత్యాం తు బ్రూత తామ్
పిప్పలాదుడు వారితో ఇలా అన్నాడు: "దాన్ని నేను ఆపలేను. నేను అసత్యం చెప్పను. మీరు మీరే ఆ మాయతో మాట్లాడండి."
మాం దృష్ట్వా సా మహారౌద్రా విపరీతం కరిష్యతి తామ్ ఏవ గత్వా విబుధాః ప్రోచుస్ తే శాన్తికారణమ్
నన్ను చూసి ఆ భయంకరమైనది విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తుంది. అందుకే దేవతలు ఆమె దగ్గరకు వెళ్లి శాంతికరమైన మాటలు చెప్పారు.
అనలం చ యథాప్రీతి తే ఉభే నేత్య్ అవోచతామ్ సర్వేషాం భక్షణాయైవ సృష్టా చాహం ద్విజన్మనా
మీ ఇష్టప్రకారం ఆ అగ్నిని కూడా ఇద్దరినీ తీసుకురండి. ద్విజాతులారా! నేను అందరినీ భక్షించడానికి సృష్టించబడ్డాను.
తథా చ మత్ప్రసూతో ఽగ్నిర్ అన్యథా తత్ కథం భవేత్ మహాభూతాని పఞ్చాపి స్థావరం జఙ్గమం తథా
అలాగే, నా నుండే అగ్ని పుట్టింది. లేదంటే అది ఎలా జరుగుతుంది? ఐదు మహాభూతాలు, స్థావర జంగమజంతువులు అన్నీ కూడా అలాగే.
సర్వమ్ అస్మన్ముఖే విద్యాద్ వక్తవ్యం నావశిష్యతే మయా సంమన్త్ర్య తే దేవాః పునర్ ఊచుర్ ఉభావ్ అపి
అన్నీ నా నోటిలోకి వచ్చిపోతాయని తెలుసుకోండి. నేను చెప్పకుండా ఏదీ మిగలదు. దేవతలు ఆలోచించి మళ్లీ ఇద్దరినీ ఉద్దేశించి మాట్లాడారు.
భక్షయేతామ్ ఉభౌ సర్వం యథానుక్రమతస్ తథా వడవాపి సురాన్ ఏవమ్ ఉవాచ శృణు నారద
ఇద్దరూ క్రమంగా అన్నింటినీ భక్షించండి. నారదా! అలా అని ఆ వడవాగ్ని కూడా దేవతలకు చెప్పింది.
భవతామ్ ఇచ్ఛయా సర్వం భక్ష్యం మే సురసత్తమాః
మీరు అనుమతిస్తే, దేవతాశ్రేష్ఠులారా! నాకు అన్నీ భక్ష్యమే.
వడవా సా నదీ జాతా గఙ్గయా సంగతా మునే తద్భవస్ తు మహాన్ అగ్నిర్ య ఆసీద్ అతిభీషణః తమ్ ఆహుర్ అమరా వహ్నిం భూతానామ్ ఆదితో విదుః
ఆ వడవాగ్ని నది అయి, గంగతో కలిసింది, మునివరా! ఆ మహా భయంకరమైన అగ్నిని అమరులు వహ్ని అని పిలిచి, భూతాలకు ఆద్యమైన అగ్నిగా గుర్తించారు.
ఆపో జ్యేష్ఠతమా జ్ఞేయాస్ తథైవ ప్రథమం భవాన్ తత్రాప్య్ అపాంపతిం జ్యేష్ఠం సముద్రమ్ అశనం కురు యథైవ తు వయం బ్రూమో గచ్ఛ భుఙ్క్ష్వ యథాసుఖమ్
నీళ్లే పెద్దవిగా తెలుసుకోవాలి. అలాగే, నీవు మొదటివాడవు. అక్కడ నీళ్ల అధిపతిని, సముద్రాన్ని పెద్దదిగా చేసి, నీ భక్ష్యంగా చేసుకో. మేము చెప్పినట్టు, వెళ్ళి నీ ఇష్టానుసారం అనుభవించు.