తస్మాన్ మే దేహి సామర్థ్యం నాశయేయం సురాన్ యథా అవధ్యసేవ్యస్ త్రైలోక్యే త్వమ్ ఏవ శశిశేఖర
కాబట్టి, చంద్రశేఖరా! మీరు మూడు లోకాలలో ఎవ్వరూ జయించలేని విధంగా ఉన్నట్లే, నేను కూడా దేవతలను నాశనం చేయగల శక్తిని నాకు ఇవ్వండి.
తృతీయం నయనం ద్రష్టుం యది శక్నోషి మే ఽనఘ తతః సమర్థో భవితా దేవాంశ్ ఛేదయితుం భవాన్
పాపరహితుడా! నువ్వు నా మూడవ కన్ను చూడగలిగితే, అప్పుడు దేవతలను సంహరించగల శక్తి నీకు కలుగుతుంది.
తతో ద్రష్టుం మనశ్ చక్రే తృతీయం లోచనం విభోః న శశాక తదోవాచ న శక్తో ఽస్మీతి శంకరమ్
అప్పుడతడు ప్రభువు మూడవ కన్ను చూడాలని ప్రయత్నించాడు. కానీ చూడలేకపోయాడు. అప్పుడు శంకరుని దగ్గరికి వెళ్లి, 'నాకు సాధ్యపడలేదు' అని చెప్పాడు.
కించిత్ కురు తపో బాల యదా ద్రక్ష్యసి లోచనమ్ తృతీయం త్వం తదాభీష్టం ప్రాప్స్యసే నాత్ర సంశయః
బాలా! కొంతకాలం తపస్సు చేయు. నువ్వు మూడవ కన్ను చూసినప్పుడు, నీకు కావలసిన వరం తప్పక లభిస్తుంది. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏతచ్ ఛ్రుత్వేశానవాక్యం తపసే కృతనిశ్చయః దధీచిసూనుర్ ధర్మాత్మా తత్రైవ బహులాః సమాః
ఈశ్వరుని మాటలు విని, ధర్మాత్ముడైన దధీచి కుమారుడు తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించుకుని, అక్కడే ఎన్నో సంవత్సరాలు గడిపాడు.
శివధ్యానైకనిరతో బాలో ఽపి బలవాన్ ఇవ ప్రత్యహం ప్రాతర్ ఉత్థాయ స్నాత్వా నత్వా గురూన్ క్రమాత్
బాలుడైనా, శివధ్యానంలో మాత్రమే నిమగ్నమై, బలవంతుడిగా మారాడు. ప్రతి ఉదయం లేచి, స్నానం చేసి, గురువులను వరుసగా నమస్కరించేవాడు.
సుఖాసీనో మనః కృత్వా సుషుమ్నాయామ్ అనన్యధీః హస్తస్వస్తికమ్ ఆరోప్య నాభౌ విస్మృతసంసృతిః
ఆసనంలో సౌకర్యంగా కూర్చుని, మనసును సుశుమ్నలో స్థిరపరిచి, ఏ ఇతర ఆలోచన లేకుండా, చేతులను నాభిమూలంలో స్వస్తికంగా పెట్టి, జనన మరణ చక్రాన్ని మరిచిపోయాడు.
స్థానాత్ స్థానాన్తరోత్కర్షాన్ విదధ్యౌ శాంభవం మహః దదర్శ చక్షుర్ దేవస్య తృతీయం పిప్పలాశనః కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా వినీత ఇదమ్ అబ్రవీత్
ఒక స్థితి నుంచి మరో స్థితికి ఎక్కుతూ, శంభువు మహిమను ధ్యానిస్తూ, పిప్పలాదుడు దేవుని మూడవ కన్ను దర్శించాడు. అప్పుడు చేతులు జోడించి, వినయంగా ఇలా అన్నాడు.
శంభునా దేవదేవేన వరో దత్తః పురా మమ తార్తీయచక్షుషో జ్యోతిర్ యదా పశ్యసి తత్క్షణాత్
ఓ దేవదేవుడు శంభుడు నాకు ఒకసారి వరం ఇచ్చాడు. "నీవు నా మూడవ కన్ను వెలుగును చూసిన వెంటనే—" అని అన్నాడు.
సర్వం తే ప్రార్థితం సిధ్యేద్ ఇత్య్ ఆహ త్రిదశేశ్వరః తస్మాద్ రిపువినాశాయ హేతుభూతాం ప్రయచ్ఛ మే
అమరుల అధిపతి ఇలా చెప్పాడు: "నీవు కోరినదంతా నెరవేరుతుంది." అందుకే, నా శత్రువులను నాశనం చేయడానికి కారణమయ్యే దానిని నాకు ఇవ్వు.
తదైవ పిప్పలాః ప్రోచుర్ వడవాపి మహాద్యుతే మాతా తవ ప్రాతిథేయీ వదన్త్య్ ఏవం దివం గతా
అప్పుడు పిప్పల వృక్షాలు, మహా తేజస్సుతో ఉన్న వడవా కూడా ఇలా అన్నాయి: "నీ తల్లి, పరమ లోకానికి వెళ్లిన ఆమె, నీకు ఇదే జరుగుతుందని ముందే చెప్పింది."
పరాభిద్రోహనిరతా విస్మృతాత్మహితా నరాః ఇతస్ తతో భ్రాన్తచిత్తాః పతన్తి నరకావటే
ఇతరులకు హాని చేయడంలో మునిగిపోయి, తమ మేలును మర్చిపోయిన మనుషులు, ఇక్కడ అక్కడ మనస్సు తికమకపడి తిరుగుతూ, నరక ద్వారాల్లో పడిపోతారు.
తన్ మాతృవచనం శ్రుత్వా కుపితః పిప్పలాశనః అభిమానే జ్వలత్య్ అన్తః సాధువాదో నిరర్థకః
తన తల్లి మాటలు విని, పిప్పలాదుడు కోపంతో మండిపోయాడు. అతని లోపల గర్వం మండిపడింది. మంచివారు చేసే సత్కీర్తి కూడా అర్థంలేని దానిగా మారింది.
దేహి దేహీతి తం ప్రాహ కృత్యా నేత్రవినిర్గతా వడవేతి స్మరన్ విప్రః కృత్యాపి వడవాకృతిః
ఆ కృత్య అనే దయ్యం అతని కన్ను నుండి బయటికొచ్చి, "ఇవ్వు, ఇవ్వు" అని అడిగింది. వడవాను గుర్తు చేసుకుంటూ ఆ ముని సమాధానం చెప్పాడు. ఆ కృత్య కూడా వడవా రూపాన్ని ధరించింది.
సర్వసత్త్వవినాశాయ ప్రభూతానలగర్భిణీ గభస్తినీ బాలగర్భా యా మాతా పిప్పలాశినః
అన్ని జీవులను నాశనం చేయడానికి, ఆమె లోపల ప్రబలమైన అగ్ని గర్భంగా ఉంది. ఆమె తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, బిడ్డను మోస్తూ, పిప్పలాదుని తల్లిగా ఉంది.
తద్ధ్యానయోగాత్ తు జాతా కృత్యా సానలగర్భిణీ ఉత్పన్నా సా మహారౌద్రా మృత్యుజిహ్వేవ భీషణా
ధ్యానం, యోగంతో ఆ కృత్య అనే దయ్యం అగ్ని గర్భంగా జన్మించింది. ఆమె మహా భయంకరంగా, మరణాన్ని పోలిన భయానకంగా కనిపించింది.
అవోచత్ పిప్పలాదం తం కిం కృత్యం మే వదస్వ తత్ పిప్పలాదో ఽపి తాం ప్రాహ దేవాన్ ఖాద రిపూన్ మమ
ఆమె పిప్పలాదుని అడిగింది: "నేను ఏం చేయాలి చెప్పు." పిప్పలాదు ఇలా అన్నాడు: "దేవతలను, నా శత్రువులను తినివేయి."
జగ్రాహ సా తథేత్య్ ఉక్త్వా పిప్పలాదం పురస్థితమ్ స ప్రాహ కిమ్ ఇదం కృత్యే సా చాప్య్ ఆహ త్వయోదితమ్
ఆమె "అలాగే" అని చెప్పి, ఎదుట నిలబడి ఉన్న పిప్పలాదుని పట్టుకుంది. అతడు, "ఇది ఏమిటి, కృత్యా?" అని అడిగాడు. ఆమె, "నీవు చెప్పినదే ఇది," అని సమాధానం చెప్పింది.
దేవైశ్ చ నిర్మితం దేహం తతో భీతః శివం యయౌ తుష్టావ దేవం స మునిః కృత్యాం ప్రాహ తదా శివః
దేవతలు ఆమెకు ఒక శరీరం సృష్టించారు. భయపడిన పిప్పలాదు శివుని దగ్గరకు వెళ్లి, దేవుని స్తుతించాడు. అప్పుడు శివుడు ఆ కృత్యను ఉద్దేశించి మాటాడాడు.
యోజనాన్తఃస్థితాఞ్ జీవాన్ న గృహాణ మదాజ్ఞయా తస్మాద్ యాహి తతో దూరం కృత్యే కృత్యం తతః కురు
నా ఆజ్ఞతో, యోజన దూరంలో ఉన్న జీవులను తాకవద్దు. కాబట్టి, కృత్యా, నువ్వు ఇక్కడి నుండి దూరంగా వెళ్లి నీ పని అక్కడ చేయు.
తీర్థాత్ తు పిప్పలాత్ పూర్వం యావద్ యోజనసంఖ్యయా ప్రాతిష్ఠద్ వడవారూపా కృత్యా సా ఋషినిర్మితా
పిప్పల తీర్థం నుండి, పిప్పలాదుని ముందు, యోజనల సంఖ్య మేరకు, వడవా రూపంలో ఉన్న ఆ కృత్య, ఆ ఋషి సృష్టించినదిగా, అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయింది.
తస్యాం జాతో మహాన్ అగ్నిర్ లోకసంహరణక్షమః తం దృష్ట్వా విబుధాః సర్వే త్రస్తాః శంభుమ్ ఉపాగమన్
ఆమెలో ఒక మహా అగ్ని పుట్టింది, అది లోకాలను నాశనం చేయగలదు. దాన్ని చూసి, అందరు దేవతలు భయంతో శంభువుని ఆశ్రయించారు.
చక్రేశ్వరం పిప్పలేశం పిప్పలాదేన తోషితమ్ స్తువన్తో భీతమనసః శంభుమ్ ఊచుర్ దివౌకసః
చక్రేశ్వరుడైన పిప్పలేశుని, పిప్పలాదుని తృప్తిపరిచిన శంభువును, భయంతో ఉన్న దేవతలు స్తుతిస్తూ, శంభువును ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.
రక్షస్వ శంభో కృత్యాస్మాన్ బాధతే తద్భవానలః శరణం భవ సర్వేశ భీతానామ్ అభయప్రద
శంభూ! ఆ కృత్యా మమ్మల్ని బాధిస్తోంది, ఆమె అగ్ని మమ్మల్ని ముంచుతుంది. భయపడిన వారికి అభయాన్ని ఇచ్చే సర్వేశ్వరా! మాకు ఆశ్రయం కల్పించు.
సర్వతః పరిభూతానామ్ ఆర్తానాం శ్రాన్తచేతసామ్ సర్వేషామ్ ఏవ జన్తూనాం త్వమ్ ఏవ శరణం శివ
అపహాస్యం పొందిన, బాధపడుతున్న, అలసిపోయిన మనస్సు కలిగిన వారందరికీ, ప్రతి జీవికి, ఓ శివా! నీవే ఒక్కటే ఆశ్రయం.
ఋషిణాభ్యర్థితా కృత్యా త్వచ్చక్షుర్వహ్నినిర్గతా సా జిఘాంసతి లోకాంస్ త్రీంస్ త్వం నస్ త్రాతా న చేతరః
ఋషి ప్రార్థనతో, నీ కన్ను నుండి అగ్నిరూపంగా వచ్చిన ఆ కృత్య, మూడు లోకాలను నాశనం చేయాలనుకుంటోంది. మాకు రక్షకుడు నీవే, మరొకరు లేరు.
తాన్ అబ్రవీజ్ జగన్నాథో యోజనాన్తర్నివాసినః న బాధతే త్వ్ అసౌ కృత్యా తస్మాద్ యూయమ్ అహర్నిశమ్ ఇహైవాసధ్వమ్ అమరాస్ తస్యా వో న భయం భవేత్
అక్కడ ఒక యోజన దూరంలో నివసించే దేవతలకు జగన్నాధుడు ఇలా అన్నాడు: "ఆ పని మిమ్మల్ని బాధించదు. అందుకే మీరు ఇక్కడే రాత్రింబవళ్ళు ఉండండి. దాని వల్ల మీకు ఎలాంటి భయం ఉండదు."
పునర్ ఊచుః సురేశానం త్వయా దత్తం త్రివిష్టపమ్ తత్ త్యక్త్వాత్ర కథం నాథ వత్స్యామస్ త్రిదశార్చిత
అప్పుడా దేవతల అధిపతులు ప్రభువుతో ఇలా అన్నారు: "ప్రభూ! మీరు మాకు స్వర్గాన్ని ఇచ్చారు. దేవతలు పూజించే ఆ లోకాన్ని వదిలేసి మేము ఇక్కడ ఎలా ఉండగలం?"
దేవానాం వచనం శ్రుత్వా శివో వాక్యమ్ అథాబ్రవీత్
దేవతల మాటలు విని శివుడు ఇలా మాట్లాడాడు.
దేవో ఽసౌ విశ్వతశ్చక్షుర్ యో దేవో విశ్వతోముఖః యో రశ్మిభిస్ తు ధమతే నిత్యం యో జనకో మతః
ఆ దేవుడు అన్నిచోట్ల చూస్తాడు, అన్నిచోట్ల ముఖం కలిగి ఉంటాడు, ఎప్పుడూ తన కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు, సృష్టికర్తగా భావించబడతాడు.