సువర్ణకమలైర్ దివ్యైః సుగన్ధైర్ దశభిః శతైః భక్తితో నిత్యవత్ పూజాం చక్రే విష్ణుర్ ఉమాపతేః
వందలాది వేల స్వర్ణకమలాలతో, పరిమళభరితంగా, ఎప్పటిలాగే భక్తితో, విష్ణువు ఉమాపతిని పూజించాడు.
ఏవం సంపూజ్యమానే తు తయోస్ తత్త్వమ్ ఇదం శృణు కమలానాం సహస్రే తు యదైకం నైవ పూర్యతే
ఇలా పూజ జరుగుతున్నప్పుడు, విను — వెయ్యి కమలాల్లో ఒకటి కనబడలేదు.
తదాసురారిః స్వం నేత్రమ్ ఉత్పాట్యార్ఘ్యమ్ అకల్పయత్ అర్ఘ్యపాత్రం కరే గృహ్య సహస్రకమలాన్వితమ్ ధ్యాత్వా శంభుం దదావ్ అర్ఘ్యమ్ అనన్యశరణో హరిః
అప్పుడు అసురారిహరి తన కన్నును తీయగా, దానిని అర్ఘ్యంగా సమర్పించాడు. చేతిలో అర్ఘ్యపాత్రను, వెయ్యి కమలాలతో పాటు పట్టుకుని, శంభును ధ్యానిస్తూ, శరణు లేక హరి అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాడు.
త్వమ్ ఏవ దేవ జానీషే భావమ్ అన్తర్గతం నృణామ్ త్వమ్ ఏవ శరణో ఽధీశో ఽత్ర కా భవేద్ విచారణా
ప్రభూ! నరుల హృదయాల్లోని భావాన్ని నీవే తెలుసు. నీవే శరణు, నీవే అధిపతి. ఇక్కడ ఇంకేం ఆలోచన అవసరం?
వదన్న్ ఉదశ్రునయనో నిలిల్యే ఽసావ్ ఇతీశ్వరే భవానీసహితః శంభుః పురస్తాద్ అభవత్ తదా
ఇలా చెప్పి, కన్నీళ్లు కళ్లలో నిండగా, ఆయన భూమిపై నమస్కరించాడు. అప్పుడు భవానీతో కూడిన శంభుడు ఆయన ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
గాఢమ్ ఆలిఙ్గ్య వివిధైర్ వరైర్ ఆపూరయద్ ధరిమ్ తద్ ఏవ చక్రమ్ అభవన్ నేత్రం చాపి యథా పురా
శంభుడు హరిని గాఢంగా ఆలింగనం చేసి, అనేక వరాలు ఇచ్చాడు. ఆ చక్రం మునుపటిలానే తిరిగి లభించింది, కన్ను కూడా మునుపటిలా అయింది.
తతః సురగణాః సర్వే తుష్టువుర్ హరిశంకరౌ గఙ్గాం చాపి సరిచ్ఛ్రేష్ఠాం దేవం చ వృషభధ్వజమ్
అంతటితో దేవతలందరూ హరి, శంకరులను, గంగానదిని, వృషభధ్వజుడైన దేవునిని స్తుతించారు.
తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థం చక్రతీర్థమ్ ఇతి స్మృతమ్ యస్యానుశ్రవణేనైవ ముచ్యతే సర్వకిల్బిషైః
ఆ సమయంలో నుంచి ఆ తీర్థాన్ని చక్రతీర్థం అని పిలుస్తారు. దాని కథను వినడమే అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి కలిగిస్తుంది.
తత్ర స్నానం చ దానం చ యః కుర్యాత్ పితృతర్పణమ్ సర్వపాపవినిర్ముక్తః పితృభిః స్వర్గభాగ్ భవేత్ తత్ తు చక్రాఙ్కితం తీర్థమ్ అద్యాపి పరిదృశ్యతే
అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం, పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడం వలన అన్ని పాపాలు పోయి, పితృదేవతలతో కలసి స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. ఆ చక్రం గుర్తుగా ఉన్న తీర్థం ఇప్పటికీ కనిపిస్తుంది.
పిప్పలం తీర్థమ్ ఆఖ్యాతం చక్రతీర్థాద్ అనన్తరమ్ యత్ర చక్రేశ్వరో దేవశ్ చక్రమ్ ఆప యతో హరిః
చక్రతీర్థం తరువాత పిప్పల తీర్థం గురించి చెప్పబడింది. అక్కడే చక్రేశ్వరుడు అయిన దేవుడు తన చక్రాన్ని తిరిగి పొందాడు.
యత్ర విష్ణుః స్వయం స్థిత్వా చక్రార్థం శంకరం విభుమ్ పూజయామ్ ఆస తత్ తీర్థం చక్రతీర్థమ్ ఉదాహృతమ్
యక్కడు విష్ణువు తానే నిలబడి, తన చక్రాన్ని పొందేందుకు శివుడిని మహిమాన్వితుడిని పూజించాడు, ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని చక్రతీర్థం అని అంటారు.
యత్ర ప్రీతో ఽభవద్ విష్ణోః శంభుస్ తత్ పిప్పలం విదుః మహిమానం యస్య వక్తుం న క్షమో ఽప్య్ అహినాయకః
విష్ణువుకు శంభుడు సంతోషించిన చోటు పిప్పలంగా ప్రసిద్ధి చెందింది; దాని గొప్పతనాన్ని నాగాధిపతి అయినవాడు కూడా వివరించలేడు.
చక్రేశ్వరో పిప్పలేశో నామధేయస్య కారణమ్ శృణు నారద తద్ భక్త్యా సాక్షాద్ వేదోదితం మయా
చక్రేశ్వరుడు, పిప్పలేశ్వరుడు అనే పేర్లకు కారణం ఇదే. నారదా! నేను వేదాల్లో చెప్పినదాన్ని భక్తితో విను.
దధీచిర్ ఇతి విఖ్యాతో మునిర్ ఆసీద్ గుణాన్వితః తస్య భార్యా మహాప్రాజ్ఞా కులీనా చ పతివ్రతా
దధీచి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక మహర్షి ఉండేవాడు; అతనికి గుణాలు కలిగి ఉండే భార్య, మహా జ్ఞానవంతురాలు, మంచి వంశానికి చెందినవారు, భర్తకు అంకితభావంతో ఉండేది.
లోపాముద్రేతి యా ఖ్యాతా స్వసా తస్యా గభస్తినీ ఇతి నామ్నా చ విఖ్యాతా వడవేతి ప్రకీర్తితా
లోపాముద్ర అని పేరుగాంచిన ఆవిడకు గభస్తినీ అనే సోదరి ఉండేది; ఆమెను వడవా అని కూడా పిలిచేవారు.
దధీచేః సా ప్రియా నిత్యం తపస్ తేపే తయా మహత్ దధీచిర్ అగ్నిమాన్ నిత్యం గృహధర్మపరాయణః
ఆమె దధీచికి ఎప్పుడూ ప్రియమైనవారు, గొప్ప తపస్సు చేసేది; దధీచి ఎప్పుడూ అగ్నిలా ఉత్సాహంగా, గృహధర్మాలలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
భాగీరథీం సమాశ్రిత్య దేవాతిథిపరాయణః స్వకలత్రరతః శాన్తః కుమ్భయోనిర్ ఇవాపరః
భాగీరథీ నదికట్ట వద్ద నివసిస్తూ, దేవతలకు, అతిథులకు సేవచేసేవాడు; తన భార్యతో సంతోషంగా, ప్రశాంతంగా, మరో కుంభయోని లాగా ఉండేవాడు.
తస్య ప్రభావాత్ తం దేశం నారయో దైత్యదానవాః ఆజగ్ముర్ మునిశార్దూల యత్రాగస్త్యస్య చాశ్రమః
ఆ మహర్షి ప్రభావంతో, ఆ ప్రాంతానికి నారులు, దైత్యులు, దానవులు ఎవరూ రాలేకపోయారు. అక్కడే అగస్త్యుని ఆశ్రమం కూడా ఉంది.
తత్ర దేవాః సమాజగ్మూ రుద్రాదిత్యాస్ తథాశ్వినౌ ఇన్ద్రో విష్ణుర్ యమో ఽగ్నిశ్ చ జిత్వా దైత్యాన్ ఉపాగతాన్
అక్కడ రుద్రులు, ఆదిత్యులు, అశ్వినులు, ఇంద్రుడు, విష్ణువు, యముడు, అగ్ని దేవుడు—దైత్యులను ఓడించి—అందరూ దేవతలు చేరారు.
జయేన జాతసంహర్షాః స్తుతాశ్ చైవ మరుద్గణైః దధీచిం మునిశార్దూలం దృష్ట్వా నేముః సురేశ్వరాః
విజయంతో ఆనందించి, మరుత్ గణాలచే స్తుతింపబడి, దేవతాధిపతులు దధీచిని చూసి నమస్కరించారు.
దధీచిర్ జాతసంహర్షః సురాన్ పూజ్య పృథక్ పృథక్ గృహకృత్యం తతశ్ చక్రే సురేభ్యో భార్యయా సహ
దధీచి ఆనందంతో ప్రతి దేవతను వేర్వేరుగా సత్కరించాడు; ఆ తరువాత భార్యతో కలిసి దేవతలకు గృహకార్యాలు నిర్వహించాడు.
పృష్టాశ్ చ కుశలం తేన కథాశ్ చక్రుః సురా అపి దధీచిమ్ అబ్రువన్ దేవా భార్యయా సుఖితం పునః
అతను వారి క్షేమాన్ని అడిగాడు, దేవతలు అతనితో సంభాషించారు; తన భార్యతో సంతోషంగా ఉన్న దధీచిని దేవతలు మళ్ళీ పలికారు.
ఆసీనం హృష్టమనస ఋషిం నత్వా పునః పునః
ఆ ఋషి ఆనందంతో కూర్చుని ఉండగా, దేవతలు అతనికి పునఃపునః నమస్కరించారు.
కిమ్ అద్య దుర్లభం లోకే ఋషే ఽస్మాకం భవిష్యతి త్వాదృశః సకృపో యేషు మునిర్ భూకల్పపాదపః
ఓ ఋషీ, భూమిపై మీలాంటి కరుణగల మహర్షులు ఉన్నప్పుడు, ఈ లోకంలో మాకు దొరకని దేనైనా ఉందా? మీరు భూలోకంలో కల్పవృక్షంలా ఉన్నారు.
ఏతద్ ఏవ ఫలం పుంసాం జీవతాం మునిసత్తమ తీర్థాప్లుతిర్ భూతదయా దర్శనం చ భవాదృశామ్
ఓ మహర్షీ, జీవులందరికీ ఇదే నిజమైన ఫలం: తీర్థస్నానం, భూతదయ, మీలాంటి మహనీయుల దర్శనం.
యత్ స్నేహాద్ ఉచ్యతే ఽస్మాభిర్ అవధారయ తన్ మునే జిత్వా దైత్యాన్ ఇహ ప్రాప్తా హత్వా రాక్షసపుంగవాన్
మునీంద్రా! మేము మీతో చెప్పేది ప్రేమతోనే. దైత్యులను జయించి, రాక్షసులను సంహరించి, ఇక్కడకు వచ్చాము.
వయం చ సుఖినో బ్రహ్మంస్ త్వయి దృష్టే విశేషతః నాయుధైః ఫలమ్ అస్మాకం వోఢుం నైవ క్షమా వయమ్
బ్రహ్మన్, మేము ముఖ్యంగా మిమ్మల్ని చూసి సంతోషంగా ఉన్నాం; ఆయుధాల భారాన్ని మేము భరించలేము, అది మాకు ఫలితం కాదు.
స్థాప్యదేశం న పశ్యామ ఆయుధానాం మునీశ్వర స్వర్గే సురద్విషో జ్ఞాత్వా స్థాపితాని హరన్తి చ
ఓ మునీశ్వరా, ఆయుధాలను ఉంచడానికి ఎక్కడా స్థలం కనిపించడం లేదు; స్వర్గంలో దేవతలకు శత్రువుల ఆయుధాలు తెలిసిన వెంటనే వాటిని తీసుకుపోతారు.
నయేయుర్ ఆయుధానీతి తథైవ చ రసాతలే తస్మాత్ తవాశ్రమే పుణ్యే స్థాప్యన్తే ఽస్త్రాణి మానద
ఆయుధాలు పాతాళంలోకి తీసుకెళ్లబడ్డాయి. అందువల్ల, ఓ ఘనతనిచ్చే వాడా, నీ పవిత్రమైన ఆశ్రమంలో ఈ ఆయుధాలను ఉంచాలి.
నైవాత్ర కించిద్ భయమ్ అస్తి విప్ర న దానవేభ్యో రాక్షసేభ్యశ్ చ ఘోరమ్ త్వదాజ్ఞయా రక్షితపుణ్యదేశో న విద్యతే తపసా తే సమానః
ఇక్కడ ఏ భయం లేదు బ్రాహ్మణా, దానవులనుండి గాని భయంకరమైన రాక్షసులనుండి గాని కాదు. నీ ఆజ్ఞవల్ల ఈ పవిత్ర ప్రదేశం రక్షించబడింది. నీ తపస్సుకు సమానమైనవారు లేరు.