త్రాహి త్రాహి గదాపాణే భూతనాథకృతాద్ భయాత్ మహేశ్వరగణః కశ్చిత్ ప్రమథానాం తు నాయకః తేన దగ్ధో మఖః సర్వో వైష్ణవః పశ్యతో హరేః
"రక్షించు రక్షించు, గదాధరా!" అని భూతనాథుడి భయంతో దేవతలు పిలిచారు. మహేశ్వరుని గణాలలో ఒక నాయకుడు, హరిదర్శనంలో, వైష్ణవ యజ్ఞాన్ని అంతటినీ కాల్చేశాడు.
హరిణా చక్రమ్ ఉత్సృష్టం భూతనాథవధం ప్రతి భూతనాథో ఽపి తచ్ చక్రమ్ ఆపతచ్ చ తదాగ్రసత్
హరి భూతనాథుడిని సంహరించేందుకు తన చక్రాన్ని విసిరాడు. కానీ భూతనాథుడు ఆ చక్రాన్ని తన చేతిలో పట్టుకున్నాడు.
గ్రస్తే చక్రే తతో విష్ణోర్ లోకపాలా భయాద్ యయుః తథా స్థితాన్ అవేక్ష్యాథ దక్షో యజ్ఞం సురాన్ అపి తుష్టావ శంకరం దేవం దక్షో భక్త్యా ప్రజాపతిః
విష్ణువు చక్రం పట్టుబడిన వెంటనే లోకపాలకులు భయంతో పారిపోయారు. అప్పుడు దక్షుడు, యజ్ఞం కోసం, దేవతలతో కలిసి శంకరుణ్ని భక్తితో స్తుతించాడు.
జయ శంకర సోమేశ జయ సర్వజ్ఞ శంభవే జయ కల్యాణభృచ్ ఛంభో జయ కాలాత్మనే నమః
జయ శంకరా, సోమేశ్వరా! జయ సర్వజ్ఞా శంభూ! జయ కల్యాణకర్తా శంభూ! జయ కాలస్వరూపా, నీకు నమస్కారం!
ఆదికర్తర్ నమస్ తే ఽస్తు నీలకణ్ఠ నమో ఽస్తు తే బ్రహ్మప్రియ నమస్ తే ఽస్తు బ్రహ్మరూప నమో ఽస్తు తే
ఆదికర్తా! నీకు నమస్కారం. నీలకంఠా! నీకు నమస్కారం. బ్రహ్మకు ప్రియమైనవాడా! నీకు నమస్కారం. బ్రహ్మస్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం.
త్రిమూర్తయే నమో దేవ త్రిధామ పరమేశ్వర సర్వమూర్తే నమస్ తే ఽస్తు త్రైలోక్యాధార కామద
మూడు రూపాల దేవా! మూడు లోకాల అధిపతీ! పరమేశ్వరా! అన్ని రూపాలవాడా! మూడు లోకాల ఆధారమా! కోరికలు నెరవేర్చేవాడా! నీకు నమస్కారం.
నమో వేదాన్తవేద్యాయ నమస్ తే పరమాత్మనే యజ్ఞరూప నమస్ తే ఽస్తు యజ్ఞధామ నమో ఽస్తు తే
వేదాంతముల ద్వారా తెలిసేవాడా! నీకు నమస్కారం. పరమాత్మా! నీకు నమస్కారం. యజ్ఞస్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం. యజ్ఞస్థానమా! నీకు నమస్కారం.
యజ్ఞదాన నమస్ తే ఽస్తు హవ్యవాహ నమో ఽస్తు తే యజ్ఞహర్త్రే నమస్ తే ఽస్తు ఫలదాయ నమో ఽస్తు తే
యజ్ఞదాతా! నీకు నమస్కారం. హవ్యవాహనా! నీకు నమస్కారం. యజ్ఞాన్ని హరించేవాడా! నీకు నమస్కారం. ఫలదాతా! నీకు నమస్కారం.
త్రాహి త్రాహి జగన్నాథ శరణాగతవత్సల భక్తానామ్ అప్య్ అభక్తానాం త్వమ్ ఏవ శరణం ప్రభో
రక్షించు రక్షించు జగన్నాథా! శరణాగతులను ప్రేమించేవాడా! భక్తులకు, అభక్తులకు కూడా, ప్రభూ! నీవే శరణు.
ఏవం తు స్తువతస్ తస్య ప్రసన్నో ఽభూన్ మహేశ్వరః కిం దదామీతి తం ప్రాహ క్రతుః పూర్ణో ఽస్తు మే ప్రభో
ఇలా స్తుతించగా మహేశ్వరుడు సంతోషించి, "ఏమిచ్చెదను?" అని అడిగాడు. దక్షుడు, "ప్రభూ! నా యజ్ఞం పూర్తవ్వాలని కోరుకుంటున్నాను," అన్నాడు.
తథేత్య్ ఉవాచ భగవాన్ దేవదేవో మహేశ్వరః శంకరః సర్వభూతాత్మా కరుణావరుణాలయః
"అలా జరుగును," అని దేవదేవుడైన మహేశ్వరుడు, శంకరుడు, సమస్త భూతాలకు ఆత్మస్వరూపుడైన, కరుణామయుడు అనుగ్రహించాడు.
క్రతుం కృత్వా తతః పూర్ణం తస్య దక్షస్య వై మునే ఏవమ్ ఉక్త్వా స భగవాన్ భూతైర్ అన్తరధీయత
ఆ తర్వాత దక్షుని యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేసి, మునీశ్వరా! ఆ భగవంతుడు భూతగణాలతో కలిసి, అలా చెప్పి, అక్కడ నుండి అంతర్ధానమయ్యాడు.
యథాగతం సురా జగ్ముః స్వమ్ ఏవ సదనం ప్రతి తతః కదాచిద్ దేవానాం దైత్యానాం విగ్రహో మహాన్
దేవతలు వచ్చిన దారిలోనే తమ తమ లోకాలకు వెళ్లిపోయారు. ఆ తరువాత ఎప్పుడో ఒకసారి దేవతలు, దానవుల మధ్య గొప్ప యుద్ధం జరిగింది.
బభూవ తత్ర దైత్యేభ్యో భీతా దేవాః శ్రియః పతిమ్ తుష్టువుః సర్వభావేన వచోభిస్ తం జనార్దనమ్
ఆ యుద్ధంలో దానవులను చూసి భయపడిన దేవతలు, శ్రీమహావిష్ణువును హృదయపూర్వకంగా, భక్తితో వాక్యాలతో స్తుతించారు.
శక్రాదయో ఽపి త్రిదశాః కటాక్షమ్ అవేక్ష్య యస్యాస్ తప ఆచరన్తి సా చాపి యత్పాదరతా చ లక్ష్మీస్ తం బ్రహ్మభూతం శరణం ప్రపద్యే
ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు కూడా, యావత్ తపస్సు చేసి, ఆమె కటాక్షాన్ని కోరుతారు. ఆమె హృదయం ఆయన పాదాలపై స్థిరంగా ఉంటుంది. అటువంటి బ్రహ్మస్వరూపుడైన ఆయనను నేను శరణు కోరుతున్నాను.
యస్మాత్ త్రిలోక్యాం న పరః సమానో న చాధికస్ తార్క్ష్యరథాన్ నృసింహాత్ స దేవదేవో ఽవతు నః సమస్తాన్ మహాభయేభ్యః కృపయా ప్రపన్నాన్
మూడు లోకాలలో ఆయనకంటే ఎవరూ గొప్పవారు లేరు, సమానులు లేరు. గరుత్మంతుడు అయినా, నరసింహుడు అయినా, ఆ దేవతల దేవుడు, మేము శరణు వచ్చిన మమ్మల్ని మహా భయాల నుంచి దయతో కాపాడాలి.
తతః ప్రసన్నో భగవాఞ్ శఙ్ఖచక్రగదాధరః కిమర్థమ్ ఆగతాః సర్వే తత్కర్తాస్మీత్య్ ఉవాచ తాన్
అప్పుడు శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన భగవంతుడు సంతోషంతో, 'మీరు అందరూ ఎందుకు వచ్చారు? మీరు కోరినది నేను చేస్తాను' అని అన్నాడు.
భయం చ తీవ్రం దైత్యేభ్యో దేవానాం మధుసూదన తతస్ త్రాణాయ దేవానాం మతిం కురు జనార్దన
మధుసూదనా! దేవతలకు దానవుల వల్ల తీవ్రమైన భయం కలిగింది. అందుకే జనార్దనా! దేవతలను రక్షించేందుకు సంకల్పించు.
తాన్ ఆగతాన్ హరిః ప్రాహ గ్రస్తం చక్రం హరేణ మే కిం కరోమి గతం చక్రం భవన్తశ్ చార్తిమ్ ఆగతాః యాన్తు సర్వే దేవగణా రక్షా వః క్రియతే మయా
వచ్చిన దేవతలకు హరి ఇలా అన్నాడు: 'నా చక్రాన్ని హరుడు తీసుకున్నాడు, నేను ఏమి చేయగలను? చక్రం లేకపోవడంతో మీరు బాధతో వచ్చారు. అందరూ తిరిగి వెళ్ళండి, నేను మిమ్మల్ని రక్షిస్తాను.'
తతో గతేషు దేవేషు విష్ణుశ్ చక్రార్థమ్ ఉద్యతః గోదావరీం తతో గత్వా శంభోః పూజాం ప్రచక్రమే
దేవతలు వెళ్ళిన తరువాత, విష్ణువు తన చక్రాన్ని తిరిగి పొందాలని సంకల్పించి, గోదావరి నదికి వెళ్లి, శంభును పూజించటం ప్రారంభించాడు.
సువర్ణకమలైర్ దివ్యైః సుగన్ధైర్ దశభిః శతైః భక్తితో నిత్యవత్ పూజాం చక్రే విష్ణుర్ ఉమాపతేః
వందలాది వేల స్వర్ణకమలాలతో, పరిమళభరితంగా, ఎప్పటిలాగే భక్తితో, విష్ణువు ఉమాపతిని పూజించాడు.
ఏవం సంపూజ్యమానే తు తయోస్ తత్త్వమ్ ఇదం శృణు కమలానాం సహస్రే తు యదైకం నైవ పూర్యతే
ఇలా పూజ జరుగుతున్నప్పుడు, విను — వెయ్యి కమలాల్లో ఒకటి కనబడలేదు.
తదాసురారిః స్వం నేత్రమ్ ఉత్పాట్యార్ఘ్యమ్ అకల్పయత్ అర్ఘ్యపాత్రం కరే గృహ్య సహస్రకమలాన్వితమ్ ధ్యాత్వా శంభుం దదావ్ అర్ఘ్యమ్ అనన్యశరణో హరిః
అప్పుడు అసురారిహరి తన కన్నును తీయగా, దానిని అర్ఘ్యంగా సమర్పించాడు. చేతిలో అర్ఘ్యపాత్రను, వెయ్యి కమలాలతో పాటు పట్టుకుని, శంభును ధ్యానిస్తూ, శరణు లేక హరి అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాడు.
త్వమ్ ఏవ దేవ జానీషే భావమ్ అన్తర్గతం నృణామ్ త్వమ్ ఏవ శరణో ఽధీశో ఽత్ర కా భవేద్ విచారణా
ప్రభూ! నరుల హృదయాల్లోని భావాన్ని నీవే తెలుసు. నీవే శరణు, నీవే అధిపతి. ఇక్కడ ఇంకేం ఆలోచన అవసరం?
వదన్న్ ఉదశ్రునయనో నిలిల్యే ఽసావ్ ఇతీశ్వరే భవానీసహితః శంభుః పురస్తాద్ అభవత్ తదా
ఇలా చెప్పి, కన్నీళ్లు కళ్లలో నిండగా, ఆయన భూమిపై నమస్కరించాడు. అప్పుడు భవానీతో కూడిన శంభుడు ఆయన ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
గాఢమ్ ఆలిఙ్గ్య వివిధైర్ వరైర్ ఆపూరయద్ ధరిమ్ తద్ ఏవ చక్రమ్ అభవన్ నేత్రం చాపి యథా పురా
శంభుడు హరిని గాఢంగా ఆలింగనం చేసి, అనేక వరాలు ఇచ్చాడు. ఆ చక్రం మునుపటిలానే తిరిగి లభించింది, కన్ను కూడా మునుపటిలా అయింది.
తతః సురగణాః సర్వే తుష్టువుర్ హరిశంకరౌ గఙ్గాం చాపి సరిచ్ఛ్రేష్ఠాం దేవం చ వృషభధ్వజమ్
అంతటితో దేవతలందరూ హరి, శంకరులను, గంగానదిని, వృషభధ్వజుడైన దేవునిని స్తుతించారు.
తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థం చక్రతీర్థమ్ ఇతి స్మృతమ్ యస్యానుశ్రవణేనైవ ముచ్యతే సర్వకిల్బిషైః
ఆ సమయంలో నుంచి ఆ తీర్థాన్ని చక్రతీర్థం అని పిలుస్తారు. దాని కథను వినడమే అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి కలిగిస్తుంది.
తత్ర స్నానం చ దానం చ యః కుర్యాత్ పితృతర్పణమ్ సర్వపాపవినిర్ముక్తః పితృభిః స్వర్గభాగ్ భవేత్ తత్ తు చక్రాఙ్కితం తీర్థమ్ అద్యాపి పరిదృశ్యతే
అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం, పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడం వలన అన్ని పాపాలు పోయి, పితృదేవతలతో కలసి స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. ఆ చక్రం గుర్తుగా ఉన్న తీర్థం ఇప్పటికీ కనిపిస్తుంది.
పిప్పలం తీర్థమ్ ఆఖ్యాతం చక్రతీర్థాద్ అనన్తరమ్ యత్ర చక్రేశ్వరో దేవశ్ చక్రమ్ ఆప యతో హరిః
చక్రతీర్థం తరువాత పిప్పల తీర్థం గురించి చెప్పబడింది. అక్కడే చక్రేశ్వరుడు అయిన దేవుడు తన చక్రాన్ని తిరిగి పొందాడు.