పత్యుః శృణ్వన్తి యా నిన్దాం తాసాం పాపావధిః కుతః యాదృశస్ తాదృశో వాపి పతిః స్త్రీణాం పరా గతిః
భర్తను నిందించే మాటలు వినే స్త్రీలకు పాపానికి ఎక్కడ ఆగడుంది? భర్త ఎలా ఉంటే, ఆ స్త్రీకి కూడా అంతే గతి.
కిం పునః సకలాధీశో మహాదేవో జగద్గురుః శ్రుతం తన్నిన్దనం తర్హి ధారయామి న దేహకమ్
అందులోను సర్వాధిపతి, జగద్గురు అయిన మహాదేవుడిని నిందిస్తే ఎంతటి పాపం? అలాంటి మాటలు విన్నాక నేను ఈ శరీరాన్ని కొనసాగించను.
తస్మాత్ త్యక్ష్య ఇమం దేహమ్ ఇత్య్ ఉక్త్వా సా మహాసతీ కోపేన మహతావిష్టా ప్రజజ్వాల సురేశ్వరీ
కాబట్టి, నేను ఈ శరీరాన్ని వదిలేస్తాను అని చెప్పి, ఆ మహాసతీ, దేవతల రాణి, గొప్ప కోపంతో మండిపడింది.
శివైకచేతనా దేహం బలాద్ యోగాచ్ చ తత్యజే మహేశ్వరో ఽపి సకలం వృత్తమ్ ఆకర్ణ్య నారదాత్
శివుడి మీదే మనస్సు ఉంచి, ఆమె యోగబలంతో శరీరాన్ని వదిలింది. మహేశ్వరుడు నారదుని ద్వారా జరిగినదంతా విని—
దృష్ట్వా చుకోప పప్రచ్ఛ జయాం చ విజయాం తథా తే ఊచతుర్ ఉభే దేవం దక్షక్రతువినాశనమ్
అది చూసి కోపంతో జయ, విజయలను అడిగాడు. వాళ్లు ఇద్దరూ దక్షుని యజ్ఞం నాశనం గురించిన సంగతి దేవునికి చెప్పారు.
దాక్షాయణ్యా ఇతి శ్రుత్వా మఖం ప్రాయాన్ మహేశ్వరః భీమైర్ గణైః పరివృతో భూతనాథైః సమం యయౌ
దక్షుని కుమార్తె మరణించిందని విని, మహేశ్వరుడు భయంకరమైన గణాలతో, భూతాధిపతులతో కలిసి యజ్ఞానికి బయలుదేరాడు.
మఖస్ తైర్ వేష్టితః సర్వో దేవబ్రహ్మపురస్కృతః దక్షేణ యజమానేన శుద్ధభావేన రక్షితః
ఆ యజ్ఞం అంతా దేవతలు, బ్రహ్మ మొదలైనవారు చుట్టుముట్టి, యజ్ఞకర్త అయిన దక్షుడు పవిత్రమైన మనస్సుతో కాపాడుతున్నాడు.
వసిష్ఠాదిభిర్ అత్యుగ్రైర్ మునిభిః పరివారితః ఇన్ద్రాదిత్యాద్యైర్ వసుభిః సర్వతఃపరిపాలితః
వశిష్ఠుడు మొదలైన మహర్షులు చుట్టూ ఉన్నారు. ఇంద్రుడు, ఆదిత్యులు, వసువులు మొదలైనవారు అన్ని వైపులా కాపాడుతున్నారు.
ఋగ్యజుఃసామవేదైశ్ చ స్వాహాశబ్దైర్ అలంకృతః శ్రద్ధా పుష్టిస్ తథా తుష్టిః శాన్తిర్ లజ్జా సరస్వతీ
ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద మంత్రాలు, 'స్వాహా' శబ్దాలతో ఆ యజ్ఞం అలంకరించబడింది. భక్తి, పోషణ, సంతృప్తి, శాంతి, లజ్జ, సరస్వతి అక్కడ ఉన్నాయి.
భూమిర్ ద్యౌః శర్వరీ క్షాన్తిర్ ఉషా ఆశా జయా మతిః ఏతాభిశ్ చ తథాన్యాభిః సర్వతః సమలంకృతః
భూమి, ఆకాశం, రాత్రి, సహనం, ఉదయం, ఆశ, విజయము, బుద్ధి—ఇవి ఇంకా మరెన్నో అన్ని వైపులా ఆ యజ్ఞాన్ని అలంకరించాయి.
త్వష్ట్రా మహాత్మనా చాపి కారితో విశ్వకర్మణా సురభిర్ నన్దినీ ధేనుః కామధుక్ కామదోహినీ
త్వష్ట అనే మహాత్ముడు, విశ్వకర్మ చేత సురభి, నందిని, కామధేనువు, కామదోహిని వంటి కోళ్లను సృష్టించాడు.
ఏతాభిః కామవర్షాభిః సర్వకామసమృద్ధిమాన్ కల్పవృక్షః పారిజాతో లతాః కల్పలతాదికాః
ఈ కోళ్ల వల్ల అన్ని కోరికలు తీరేలా, సంపదతో కూడిన కల్పవృక్షం, పారిజాతం, కల్పలత వంటి వృక్షాలు, లతలు అక్కడ ఉన్నాయి.
యద్ యద్ ఇష్టతమం కించిత్ తత్ర తస్మిన్ మఖే స్థితమ్ స్వయం మఘవతా పూష్ణా హరిణా పరిరక్షితః
అక్కడ యజ్ఞంలో ఎవరికైతే ఏది కావాలో అది అక్కడ ఉంది. మఘవంతుడు (ఇంద్రుడు), పూషణుడు, హరి (విష్ణువు) స్వయంగా కాపాడుతున్నారు.
దీయతాం భుజ్యతాం వాపి క్రియతాం స్థీయతాం సుఖమ్ ఏతైశ్ చ సర్వతో వాక్యైర్ దక్షస్య పూజితం మఖమ్
ఇది ఇవ్వండి, అనుభవించండి, చేయండి, సుఖంగా కొనసాగించండి—అని అందరూ చెప్పుతూ, దక్షుని యజ్ఞాన్ని ఘనంగా పూజించారు.
ఆదౌ తు వీరభద్రో ఽసౌ భద్రకాల్యా యుతో యయౌ శోకకోపపరీతాత్మా పశ్చాచ్ ఛూలపినాకధృక్
ముందుగా వీరభద్రుడు భద్రకాళితో కలిసి, మనసులో దుఃఖం, కోపంతో ముందుకు వెళ్లాడు. తర్వాత త్రిశూలం, పినాకం ధరించిన పరమేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
అభ్యాయయౌ మహాదేవో మహాభూతైర్ అలంకృతః తాని భూతాని పరితో మఖే వేష్ట్య మహేశ్వరమ్
ఆ తర్వాత మహాదేవుడు మహాబలశాలులతో అలంకరించబడి అక్కడికి వచ్చాడు. ఆ భూతగణాలు యజ్ఞస్థలాన్ని చుట్టుముట్టి మహేశ్వరుణ్ణి రక్షించాయి.
క్రతుం విధ్వంసయామ్ ఆసుస్ తత్ర క్షోభో మహాన్ అభూత్ పలాయన్త తతః కేచిత్ కేచిద్ గత్వా తతః శివమ్
వారు అక్కడ యజ్ఞాన్ని ధ్వంసించటం ప్రారంభించారు. అక్కడ గొప్ప కలకలం ఏర్పడింది. కొందరు అక్కడి నుండి పారిపోయారు, మరికొందరు శివుని వద్దకు వెళ్లారు.
కేచిత్ స్తువన్తి దేవేశం కేచిత్ కుప్యన్తి శంకరమ్ ఏవం విధ్వంసితం యజ్ఞం దృష్ట్వా పూషా సమభ్యగాత్
కొంతమంది దేవతాధిపతిని స్తుతించారు, మరికొందరు శంకరుడిపై కోపం చూపారు. యజ్ఞం ఇలా నాశనం అయినదాన్ని చూసి పూషణుడు ముందుకు వచ్చాడు.
పూష్ణో దన్తాన్ అథోత్పాట్య ఇన్ద్రం వ్యద్రావయత్ క్షణాత్ భగస్య చక్షుషీ విప్ర వీరభద్రో వ్యపాటయత్
ఆ తర్వాత వీరభద్రుడు పూషణుని పళ్లను పీకి, ఇంద్రుణ్ని క్షణంలో తరిమికొట్టాడు. మునీశ్వరా! ఆయన భగుని కన్నులను కూడా తీయడం చేశాడు.
దివాకరం పునర్ దోర్భ్యాం పరిభ్రామ్య సమాక్షిపత్ తతః సురగణాః సర్వే విష్ణుం తే శరణం యయుః
వీరభద్రుడు సూర్యుణ్ని తన చేతులతో పట్టుకుని తిప్పి, నేలకేసి విసిరేశాడు. అప్పుడు అందరు దేవతలు విష్ణువుని ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.
త్రాహి త్రాహి గదాపాణే భూతనాథకృతాద్ భయాత్ మహేశ్వరగణః కశ్చిత్ ప్రమథానాం తు నాయకః తేన దగ్ధో మఖః సర్వో వైష్ణవః పశ్యతో హరేః
"రక్షించు రక్షించు, గదాధరా!" అని భూతనాథుడి భయంతో దేవతలు పిలిచారు. మహేశ్వరుని గణాలలో ఒక నాయకుడు, హరిదర్శనంలో, వైష్ణవ యజ్ఞాన్ని అంతటినీ కాల్చేశాడు.
హరిణా చక్రమ్ ఉత్సృష్టం భూతనాథవధం ప్రతి భూతనాథో ఽపి తచ్ చక్రమ్ ఆపతచ్ చ తదాగ్రసత్
హరి భూతనాథుడిని సంహరించేందుకు తన చక్రాన్ని విసిరాడు. కానీ భూతనాథుడు ఆ చక్రాన్ని తన చేతిలో పట్టుకున్నాడు.
గ్రస్తే చక్రే తతో విష్ణోర్ లోకపాలా భయాద్ యయుః తథా స్థితాన్ అవేక్ష్యాథ దక్షో యజ్ఞం సురాన్ అపి తుష్టావ శంకరం దేవం దక్షో భక్త్యా ప్రజాపతిః
విష్ణువు చక్రం పట్టుబడిన వెంటనే లోకపాలకులు భయంతో పారిపోయారు. అప్పుడు దక్షుడు, యజ్ఞం కోసం, దేవతలతో కలిసి శంకరుణ్ని భక్తితో స్తుతించాడు.
జయ శంకర సోమేశ జయ సర్వజ్ఞ శంభవే జయ కల్యాణభృచ్ ఛంభో జయ కాలాత్మనే నమః
జయ శంకరా, సోమేశ్వరా! జయ సర్వజ్ఞా శంభూ! జయ కల్యాణకర్తా శంభూ! జయ కాలస్వరూపా, నీకు నమస్కారం!
ఆదికర్తర్ నమస్ తే ఽస్తు నీలకణ్ఠ నమో ఽస్తు తే బ్రహ్మప్రియ నమస్ తే ఽస్తు బ్రహ్మరూప నమో ఽస్తు తే
ఆదికర్తా! నీకు నమస్కారం. నీలకంఠా! నీకు నమస్కారం. బ్రహ్మకు ప్రియమైనవాడా! నీకు నమస్కారం. బ్రహ్మస్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం.
త్రిమూర్తయే నమో దేవ త్రిధామ పరమేశ్వర సర్వమూర్తే నమస్ తే ఽస్తు త్రైలోక్యాధార కామద
మూడు రూపాల దేవా! మూడు లోకాల అధిపతీ! పరమేశ్వరా! అన్ని రూపాలవాడా! మూడు లోకాల ఆధారమా! కోరికలు నెరవేర్చేవాడా! నీకు నమస్కారం.
నమో వేదాన్తవేద్యాయ నమస్ తే పరమాత్మనే యజ్ఞరూప నమస్ తే ఽస్తు యజ్ఞధామ నమో ఽస్తు తే
వేదాంతముల ద్వారా తెలిసేవాడా! నీకు నమస్కారం. పరమాత్మా! నీకు నమస్కారం. యజ్ఞస్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం. యజ్ఞస్థానమా! నీకు నమస్కారం.
యజ్ఞదాన నమస్ తే ఽస్తు హవ్యవాహ నమో ఽస్తు తే యజ్ఞహర్త్రే నమస్ తే ఽస్తు ఫలదాయ నమో ఽస్తు తే
యజ్ఞదాతా! నీకు నమస్కారం. హవ్యవాహనా! నీకు నమస్కారం. యజ్ఞాన్ని హరించేవాడా! నీకు నమస్కారం. ఫలదాతా! నీకు నమస్కారం.
త్రాహి త్రాహి జగన్నాథ శరణాగతవత్సల భక్తానామ్ అప్య్ అభక్తానాం త్వమ్ ఏవ శరణం ప్రభో
రక్షించు రక్షించు జగన్నాథా! శరణాగతులను ప్రేమించేవాడా! భక్తులకు, అభక్తులకు కూడా, ప్రభూ! నీవే శరణు.
ఏవం తు స్తువతస్ తస్య ప్రసన్నో ఽభూన్ మహేశ్వరః కిం దదామీతి తం ప్రాహ క్రతుః పూర్ణో ఽస్తు మే ప్రభో
ఇలా స్తుతించగా మహేశ్వరుడు సంతోషించి, "ఏమిచ్చెదను?" అని అడిగాడు. దక్షుడు, "ప్రభూ! నా యజ్ఞం పూర్తవ్వాలని కోరుకుంటున్నాను," అన్నాడు.