ఆకృష్టో ఽహం తవ గుణై రూపం స్మృత్వా స్ఖలత్పదః ఇతి బ్రువన్ హసన్ హస్తమ్ ఆదాయాన్తః సమావిశత్
నీ గుణాలకు ఆకర్షితుడై, నీ రూపాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, అడుగులు తడబడినట్టు చెప్పి, చిరునవ్వుతో ఆమె చేతిని పట్టుకుని లోపలికి ప్రవేశించాడు.
న బుబోధ త్వ్ అహల్యా తం జారం మేనే తు గౌతమమ్ రమమాణా యథాసౌఖ్యం ప్రాగాచ్ ఛిష్యైః స గౌతమః
అహల్యా అతన్ని గుర్తించలేదు; అతడిని గౌతముడేనని అనుకుంది. గౌతముడు తన శిష్యులతో బయటికి వెళ్లిపోయినప్పుడు, ఆమె తన ఇష్టానుసారం ఆనందించింది.
ఆగచ్ఛన్తం నిత్యమ్ ఏవ అహల్యా ప్రియవాదినీ ప్రతియాతి ప్రియం వక్తి తోషయన్తీ చ తం గుణైః
అతడు వచ్చినప్పుడల్లా అహల్యా మధురంగా మాట్లాడేది, అతడిని ఆహ్వానించి, ప్రేమగా పలుకులు పలికి, తన మంచి లక్షణాలతో అతడిని సంతోషపెట్టేది.
తామ్ అదృష్ట్వా మహాప్రాజ్ఞో మేనే తన్ మహద్ అద్భుతమ్ ద్వారస్థితం మునిశ్రేష్ఠం సర్వే పశ్యన్తి నారద
ఆమె కనిపించకపోవడంతో ఆ మహాజ్ఞాని అది గొప్ప ఆశ్చర్యంగా భావించాడు. నారదా! అందరూ ద్వారంలో నిలబడి ఉన్న ఆ మునిశ్రేష్ఠుణ్ణి చూశారు.
అగ్నిహోత్రస్య శాలాయా రక్షిణో గృహకర్మిణః ఊచుర్ మునివరం భీతా గౌతమం విస్మయాన్వితాః
అగ్నిహోత్రశాల రక్షకులు, ఇంటి పనివారు—all భయంతో, ఆశ్చర్యంతో, ఆ మహర్షి గౌతముని దగ్గరికి వచ్చి మాట్లాడారు.
భగవన్ కిమ్ ఇదం చిత్రం బహిర్ అన్తశ్ చ దృశ్యసే ప్రియయాన్తః ప్రవిష్టో ఽసి తథైవ చ బహిర్ భవాన్ అహో తపఃప్రభావో ఽయం నానారూపధరో భవాన్
భగవన్! ఇది ఎంత ఆశ్చర్యం! మీరు బయట కూడా కనిపిస్తున్నారు, లోపల కూడా ఉన్నారు. మీ ప్రియతో లోపలికి వెళ్లారు, అయినా బయటే ఉన్నారు. ఇదంతా మీ తపస్సు ప్రభావమే! మీరు ఎన్నో రూపాలు ధరించగలరు.
తచ్ ఛ్రుత్వా విస్మితస్ త్వ్ అన్తః ప్రవిష్టః కో ను తిష్ఠతి ప్రియే అహల్యే భవతి కిం మాం న ప్రతిభాషసే ఇత్య్ ఋషేర్ వచనం శ్రుత్వా అహల్యా జారమ్ అబ్రవీత్
ఇది విని ఆశ్చర్యపడి లోపలికి వెళ్లి, 'ఇక్కడ ఎవరు ఉన్నారు, ప్రియమైన అహల్యా? నువ్వు నాతో ఎందుకు మాట్లాడటం లేదు?' అని అడిగాడు. ముని మాటలు విని అహల్యా తన ప్రియుడితో మాట్లాడింది.
కో భవాన్ మునిరూపేణ పాపం త్వం కృతవాన్ అసి ఇతి బ్రువతీ శయనాద్ ఉత్థితా సత్వరం భయాత్
'మునివేషంలో ఉన్న నువ్వెవరు? నీవు పాపం చేశావు!' అని భయంతో మంచం మీద నుంచి త్వరగా లేచి నిలబడింది.
స చాపి పాపకృచ్ ఛక్రో బిడాలో ఽభూన్ మునేర్ భయాత్ త్రస్తాం చ వికృతాం దృష్ట్వా స్వప్రియాం దూషితాం తదా
పాపం చేసిన ఇంద్రుడు మునికి భయపడి పిల్లిగా మారిపోయాడు. తన ప్రియమైనవారిని భయంతో, విచిత్రంగా, అపవిత్రురాలిగా మారినదాన్ని చూశాడు.
ఉవాచ స మునిః కోపాత్ కిమ్ ఇదం సాహసం కృతమ్ ఇతి బ్రువన్తం భర్తారం సాపి నోవాచ లజ్జితా
ఆ ముని కోపంతో, 'ఇది ఏం దౌష్యమైంది?' అని అన్నాడు. భర్త ఇలా అడుగుతుంటే, ఆమె లజ్జతో ఏమీ చెప్పలేదు.
అన్వేషయంస్ తు తం జారం బిడాలం దదృశే మునిః కో భవాన్ ఇతి తం ప్రాహ భస్మీకుర్యాం మృషావదన్
ఆ ముని ఆ ప్రియుడిని వెతకగా, పిల్లిని చూశాడు. 'నువ్వెవరు?' అని అడిగాడు. అతడు అబద్ధంగా, 'నేను బస్మమైపోవాలి' అని చెప్పాడు.
కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా చైవమ్ ఆహ శచీపతిః శచీభర్తా పురాం భేత్తా తపోధన పురుష్టుతః
కరములను జోడించి శచీపతి ఇలా అన్నాడు: 'నేను శచీ భర్తను, పురాలను ధ్వంసించినవాడిని, మానవులు స్తుతించే వాడిని, ఓ తపస్సు కలిగినవాడా!'
మమేదం పాపమ్ ఆపన్నం సత్యమ్ ఉక్తం మయానఘ మహద్విగర్హితం కర్మ కృతవాన్ అస్మ్య్ అహం మునే
ఈ పాపం నన్ను పట్టుకుంది; నేను చెప్పింది నిజమే, పాపరహితుడా! నేను చాలా నిందించదగిన పని చేశాను, ఓ మునీంద్రా!
స్మరసాయకనిర్భిన్నహృదయాః కిం న కుర్వతే బ్రహ్మన్ మయి మహాపాపే క్షమస్వ కరుణానిధే
ప్రేమబాణాలతో గుండె చీలినవారు ఏం చేయరో, బ్రహ్మన్! నేను గొప్ప పాపి అయినా, కరుణాసముద్రా, నన్ను క్షమించు.
సన్తః కృతాపరాధే ఽపి న రౌక్ష్యం జాతు కుర్వతే నిశమ్య తద్ వచో విప్రో హరిమ్ ఆహ రుషాన్వితః
ధర్మవంతులు తప్పు చేసినా ఎప్పుడూ కఠినంగా ప్రవర్తించరు. ఆ మాటలు విని ఆ ముని కోపంతో హరివైపు చూశాడు.
భగభక్త్యా కృతం పాపం సహస్రభగవాన్ భవ తామ్ అప్య్ ఆహ మునిః కోపాత్ త్వం చ శుష్కనదీ భవ
భగభక్తితో చేసిన పాపానికి, నీవు సహస్రభాగుడవు కావాలి. కోపంతో ఆ ముని ఇంకొక శాపం ఇచ్చాడు: 'నీవు ఎండిన నదివైపు మారిపో.'
తతః ప్రసాదయామ్ ఆస కథయన్తీ తదాకృతిమ్
అప్పుడతను ఆ పరిస్థితిని వివరించి, అతన్ని శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించింది.
మనసాప్య్ అన్యపురుషం పాపిష్ఠాః కామయన్తి యాః అక్షయాన్ యాన్తి నరకాంస్ తాసాం సర్వే ఽపి పూర్వజాః
మనసులోనే అయినా ఇతర పురుషుడిని కోరే పాపిష్టులు ఎవరైనా, వారు అంతులేని నరకాల్లో పడతారు; వారి పూర్వీకులందరికీ అదే ఫలితం.
భూత్వా ప్రసన్నో భగవన్న్ అవధారయ మద్వచః తవ రూపేణ చాగత్య మామ్ అగాత్ సాక్షిణస్ త్వ్ ఇమే
ప్రసన్నమైన దేవా, నా మాటలు గ్రహించు. నీ రూపంలో వచ్చిన వీరు నాకు సాక్షులయ్యారు.
తథేతి రక్షిణః ప్రోచుర్ అహల్యా సత్యవాదినీ ధ్యానేనాపి మునిర్ జ్ఞాత్వా శాన్తః ప్రాహ పతివ్రతామ్
అవును అని రక్షకులు చెప్పారు. నిజం చెప్పే అహల్యా కూడా అంగీకరించింది. ధ్యానంతో ఇది తెలుసుకున్న ముని, శాంతంగా, తన భర్తకు నమ్మకంగా ఉండే ఆమెతో మాట్లాడాడు.
యదా తు సంగతా భద్రే గౌతమ్యా సరిదీశయా నదీ భూత్వా పునా రూపం ప్రాప్స్యసే ప్రియకృన్ మమ
భాగ్యవతీ, నువ్వు గౌతమి నదీ దేవితో కలిసినప్పుడు నది రూపంలోకి మారి, నా ప్రియమైనవాడివిగా మళ్లీ నీ అసలు రూపాన్ని పొందుతావు.
ఇత్య్ ఋషేర్ వచనం శ్రుత్వా తథా చక్రే పతివ్రతా తయా తు సంగతా దేవ్యా అహల్యా గౌతమప్రియా
మునివారి మాటలు విన్న వెంటనే ఆ భార్య అలాగే చేసింది. అలా గౌతమునికి ప్రియమైన అహల్యా ఆ దేవితో కలిసింది.
పునస్ తద్ రూపమ్ అభవద్ యన్ మయా నిర్మితం పురా తతః కృతాఞ్జలిపుటః సురరాట్ ప్రాహ గౌతమమ్
అహల్యా నేను ముందే సృష్టించిన రూపాన్ని తిరిగి పొందింది. ఆ తరువాత దేవేంద్రుడు చేతులు జోడించి గౌతమునితో మాట్లాడాడు.
మాం పాహి మునిశార్దూల పాపిష్ఠం గృహమ్ ఆగతమ్ పాదయోః పతితం దృష్ట్వా కృపయా ప్రాహ గౌతమః
మహర్షీ, నేను పాపిష్ఠుడిని, నీ ఇంటికి వచ్చాను. నీ పాదాల దగ్గర పడిపోయిన నన్ను క్షమించు అని వేడుకున్నాడు. అప్పుడు గౌతముడు దయతో మాట్లాడాడు.
గౌతమీం గచ్ఛ భద్రం తే స్నానం కురు పురందర క్షణాన్ నిర్ధూతపాపస్ త్వం సహస్రాక్షో భవిష్యసి
గౌతమి వద్దకు వెళ్ళు, నీకు మంగళం కలుగును. పూరంధరా, స్నానం చేయు. క్షణంలో నీ పాపాలు పోయి, మళ్లీ సహస్రాక్షుడవవు.
ఉభయం విస్మయకరం దృష్టవాన్ అస్మి నారద అహల్యాయాః పునర్భావం శచీభర్తా సహస్రదృక్
నారదా, అహల్యా తిరిగి తన రూపాన్ని పొందినదాన్ని, శచీ భర్త అయిన సహస్రదృష్టు మహిమను రెండింటినీ నేను చూశాను.
తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థమ్ అహల్యాసంగమం శుభమ్ ఇన్ద్రతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం సర్వకామప్రదం నృణామ్
ఆ సమయంలో అహల్యా కలిసిన పవిత్రమైన ఆ తీర్థం, అందరికీ కోరికలు నెరవేర్చే ఇంద్రతీర్థంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
తస్మాద్ అప్య్ అపరం తీర్థం జనస్థానమ్ ఇతి శ్రుతమ్ చతుర్యోజనవిస్తీర్ణం స్మరణాన్ ముక్తిదం నృణామ్
అదే దాటి ఇంకొక పవిత్ర స్థలం ఉంది, దాన్ని జనస్థానం అంటారు. అది నాలుగు యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంటుంది. దాన్ని స్మరించినవారికి మోక్షం లభిస్తుంది.
వైవస్వతాన్వయే జాతో రాజాభూజ్ జనకః పురా సో ఽపాంపతేస్ తు తనుజామ్ ఉపయేమే గుణార్ణవామ్
వైవస్వతుని వంశంలో జనకుడు అనే రాజు పుట్టాడు. అతడు జలాధిపతికి కుమార్తె అయిన, గుణాల సముద్రమైనవారిని పెండ్లి చేసుకున్నాడు.
ధర్మార్థకామమోక్షాణాం జనకాం జనకో నృపః అనురూపగుణత్వాచ్ చ తస్య భార్యా గుణార్ణవా
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షాలకు మూలమైన రాజు జనకుడు. అతని భార్య గుణార్ణవా కూడా అతనికి తగిన గుణాలు కలిగి ఉండేది.