నమస్కృత్వాబ్రవీద్ వాక్యం గౌతమో మాం మహామతిః కమలాసన విశ్వాత్మన్ నమస్ తే ఽస్తు పునః పునః
గౌతముడు నమస్కరించి, 'కమలాసనుడా, విశ్వానికి ఆత్మవా, మళ్లీ మళ్లీ నీకు నమస్కరిస్తున్నాను' అని చెప్పాడు.
ప్రదక్షిణీకృతా బ్రహ్మన్ మయేయం వసుధాఖిలా యద్ అత్ర యుక్తం దేవేశ జానీతే తద్ భవాన్ స్వయమ్
బ్రహ్మా, నేను ఈ భూమంతటినీ ప్రదక్షిణం చేశాను. ఈ విషయమై ఏమి చేయాలో, దేవతాధిపతివైన మీరు స్వయంగా తెలుసు.
మయా తు ధ్యానయోగేన జ్ఞాత్వా గౌతమమ్ అబ్రవమ్ తవైవ దీయతే సుభ్రూః ప్రదక్షిణమ్ ఇదం కృతమ్
గౌతమా! నేను ధ్యానయోగంతో తెలుసుకున్నాను. అందుచేత, ఈ సుందర భ్రువులవాటిని నీకే ఇస్తున్నాను. ఈ ప్రదక్షిణం పూర్తయింది అని చెప్పాను.
ధర్మం జానీహి విప్రర్షే దుర్జ్ఞేయం నిగమైర్ అపి అర్ధప్రసూతా సురభిః సప్తద్వీపవతీ మహీ
బ్రహ్మర్షీ! ధర్మం అనేది వేదాలతో కూడా సులభంగా గ్రహించలేనిది. సురభి అర్థంగా పుట్టింది. ఆమే ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమే.
కృతా ప్రదక్షిణా తస్యాః పృథివ్యాః సా కృతా భవేత్ లిఙ్గం ప్రదక్షిణీకృత్య తద్ ఏవ ఫలమ్ ఆప్నుయాత్
ఆ భూమికి ప్రదక్షిణ చేసిన ఫలితమే లింగానికి ప్రదక్షిణ చేసినప్పుడు కూడా లభిస్తుంది.
తస్మాత్ సర్వప్రయత్నేన మునే గౌతమ సువ్రత తుష్టో ఽహం తవ ధైర్యేణ జ్ఞానేన తపసా తథా
కాబట్టి, గౌతమా! నీవు ఎంతో ధైర్యంగా, జ్ఞానంతో, తపస్సుతో ఉన్నావు. నీకు నేను సంతుష్టుడినయ్యాను.
దత్తేయమ్ ఋషిశార్దూల కన్యా లోకవరా మయా ఇత్య్ ఉక్త్వాహం గౌతమాయ అహల్యామ్ అదదాం మునే
ఋషిశార్దూలా! ఈ కన్యను లోకాల్లో ఉత్తమురాలిగా నేను నీకు ఇస్తున్నాను అని చెప్పి, అహల్యను గౌతమునికి ఇచ్చాను.
జాతే వివాహే తే దేవాః కృత్వేలాయాః ప్రదక్షిణమ్ శనైః శనైర్ అథాగత్య దదృశుః సర్వ ఏవ తే
నీ వివాహం జరిగినప్పుడు, దేవతలు సమయానికి మెల్లగా వచ్చి, ఆ ప్రదక్షిణాన్ని అందరూ చూశారు.
తం గౌతమమ్ అహల్యాం చ దాంపత్యం ప్రీతివర్ధనమ్ తే చాగత్యాథ పశ్యన్తో విస్మితాశ్ చాభవన్ సురాః
గౌతముడు, అహల్య ఇద్దరి దాంపత్యం ఆనందాన్ని పెంచింది. వారిని చూస్తూ దేవతలు ఆశ్చర్యపోయారు.
అతిక్రాన్తే వివాహే తు సురాః సర్వే దివం యయుః సమత్సరః శచీభర్తా తామ్ ఈక్ష్య చ దివం యయౌ
వివాహం ముగిసిన తర్వాత, అందరు దేవతలు తిరిగి స్వర్గానికి వెళ్లారు. శచీభర్త అయిన ఇంద్రుడు కూడా ఆమెను చూసి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
తతః ప్రీతమనాస్ తస్మై గౌతమాయ మహాత్మనే ప్రాదాం బ్రహ్మగిరిం పుణ్యం సర్వకామప్రదం శుభమ్
తర్వాత, హృదయంలో సంతోషంతో, మహాత్ముడైన గౌతమునికి అన్ని కోరికలు తీరే పవిత్రమైన బ్రహ్మగిరిని ఇచ్చాను.
అహల్యాయాం మునిశ్రేష్ఠో రేమే తత్ర స గౌతమః గౌతమస్య కథాం పుణ్యాం శ్రుత్వా శక్రస్ త్రివిష్టపే
అక్కడ మునిశ్రేష్ఠుడైన గౌతముడు అహల్యతో ఆనందంగా జీవించాడు. గౌతముని పవిత్ర కథను విని, ఇంద్రుడు స్వర్గంలో ఉన్నాడు.
తమ్ ఆశ్రమం తం చ మునిం తస్య భార్యామ్ అనిన్దితామ్ భూత్వా బ్రాహ్మణవేషేణ ద్రష్టుమ్ ఆగాచ్ ఛతక్రతుః
ఆ ఆశ్రమానికి, ఆ మునికి, అపరాధం లేని అతని భార్యకు, బ్రాహ్మణ వేషంలో ఇంద్రుడు వారిని చూడటానికి వచ్చాడు.
స దృష్ట్వా భవనం తస్య భార్యాం చ విభవం తథా పాపీయసీం మతిం కృత్వా అహల్యాం సముదైక్షత
ఆ ఇంటిని, అతని భార్యను, ఐశ్వర్యాన్ని చూసి, చెడు సంకల్పంతో ఇంద్రుడు అహల్యను చూశాడు.
నాత్మానం న పరం దేశం కాలం శాపాద్ ఋషేర్ భయమ్ న బుబోధ తదా వత్స కామాకృష్టః శతక్రతుః
వత్సా! కామానికి లోనైపోయిన ఇంద్రుడు, తనను, ఇతరులను, స్థలాన్ని, కాలాన్ని, ఋషి శాపాన్ని కూడా గుర్తించలేకపోయాడు.
తద్ధ్యానపరమో నిత్యం సురరాజ్యేన గర్వితః సంతప్తాఙ్గః కథం కుర్యాం ప్రవేశో మే కథం భవేత్
ఇంద్రుడు ఎప్పుడూ ధ్యానంలో మునిగిపోయి, దేవతాధిపతిగా గర్వంతో, తన శరీరం వేడెక్కి, 'ఎలా లోపలికి వెళ్ళగలను? ఎలా సాధ్యం?' అని ఆలోచించాడు.
ఏవం వసన్ విప్రరూపో నాన్తరం త్వ్ అధ్యగచ్ఛత స కదాచిన్ మహాప్రాజ్ఞః కృత్వా పౌర్వాహ్ణికీం క్రియామ్
బ్రాహ్మణ రూపంలో అక్కడ ఉండి, ఇంద్రుడు అవకాశం దొరకలేదు. ఒకసారి, ఆ మహాప్రజ్ఞుడు పూర్వాహ్నిక కర్మలు చేసి—
సహితో గౌతమః శిష్యైర్ నిర్గతశ్ చాశ్రమాద్ బహిః ఆశ్రమం గౌతమీం విప్రాన్ ధాన్యాని వివిధాని చ
గౌతముడు తన శిష్యులతో కలిసి ఆశ్రమం బయటకు వెళ్లాడు. ఆశ్రమాన్ని, గౌతమిని, బ్రాహ్మణులను, రకరకాల ధాన్యాలను చూడటానికి బయలుదేరాడు.
ద్రష్టుం గతో మునివర ఇన్ద్రస్ తం సముదైక్షత ఇదమ్ అన్తరమ్ ఇత్య్ ఉక్త్వా చక్రే కార్యం మనఃప్రియమ్
మునివరుడైన ఇంద్రుడు అక్కడికి వచ్చి, ఈ సమయం అనుకూలమని భావించి, తన మనసుకు నచ్చిన పని చేశాడు.
రూపం కృత్వా గౌతమస్య ప్రియేప్సుః స శతక్రతుః తాం దృష్ట్వా చారుసర్వాఙ్గీమ్ అహల్యాం వాక్యమ్ అబ్రవీత్
ప్రియాన్ని కోరుతూ, గౌతముని రూపాన్ని ధరించిన ఇంద్రుడు, అందమైన అవయవాలున్న అహల్యను చూసి ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
ఆకృష్టో ఽహం తవ గుణై రూపం స్మృత్వా స్ఖలత్పదః ఇతి బ్రువన్ హసన్ హస్తమ్ ఆదాయాన్తః సమావిశత్
నీ గుణాలకు ఆకర్షితుడై, నీ రూపాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, అడుగులు తడబడినట్టు చెప్పి, చిరునవ్వుతో ఆమె చేతిని పట్టుకుని లోపలికి ప్రవేశించాడు.
న బుబోధ త్వ్ అహల్యా తం జారం మేనే తు గౌతమమ్ రమమాణా యథాసౌఖ్యం ప్రాగాచ్ ఛిష్యైః స గౌతమః
అహల్యా అతన్ని గుర్తించలేదు; అతడిని గౌతముడేనని అనుకుంది. గౌతముడు తన శిష్యులతో బయటికి వెళ్లిపోయినప్పుడు, ఆమె తన ఇష్టానుసారం ఆనందించింది.
ఆగచ్ఛన్తం నిత్యమ్ ఏవ అహల్యా ప్రియవాదినీ ప్రతియాతి ప్రియం వక్తి తోషయన్తీ చ తం గుణైః
అతడు వచ్చినప్పుడల్లా అహల్యా మధురంగా మాట్లాడేది, అతడిని ఆహ్వానించి, ప్రేమగా పలుకులు పలికి, తన మంచి లక్షణాలతో అతడిని సంతోషపెట్టేది.
తామ్ అదృష్ట్వా మహాప్రాజ్ఞో మేనే తన్ మహద్ అద్భుతమ్ ద్వారస్థితం మునిశ్రేష్ఠం సర్వే పశ్యన్తి నారద
ఆమె కనిపించకపోవడంతో ఆ మహాజ్ఞాని అది గొప్ప ఆశ్చర్యంగా భావించాడు. నారదా! అందరూ ద్వారంలో నిలబడి ఉన్న ఆ మునిశ్రేష్ఠుణ్ణి చూశారు.
అగ్నిహోత్రస్య శాలాయా రక్షిణో గృహకర్మిణః ఊచుర్ మునివరం భీతా గౌతమం విస్మయాన్వితాః
అగ్నిహోత్రశాల రక్షకులు, ఇంటి పనివారు—all భయంతో, ఆశ్చర్యంతో, ఆ మహర్షి గౌతముని దగ్గరికి వచ్చి మాట్లాడారు.
భగవన్ కిమ్ ఇదం చిత్రం బహిర్ అన్తశ్ చ దృశ్యసే ప్రియయాన్తః ప్రవిష్టో ఽసి తథైవ చ బహిర్ భవాన్ అహో తపఃప్రభావో ఽయం నానారూపధరో భవాన్
భగవన్! ఇది ఎంత ఆశ్చర్యం! మీరు బయట కూడా కనిపిస్తున్నారు, లోపల కూడా ఉన్నారు. మీ ప్రియతో లోపలికి వెళ్లారు, అయినా బయటే ఉన్నారు. ఇదంతా మీ తపస్సు ప్రభావమే! మీరు ఎన్నో రూపాలు ధరించగలరు.
తచ్ ఛ్రుత్వా విస్మితస్ త్వ్ అన్తః ప్రవిష్టః కో ను తిష్ఠతి ప్రియే అహల్యే భవతి కిం మాం న ప్రతిభాషసే ఇత్య్ ఋషేర్ వచనం శ్రుత్వా అహల్యా జారమ్ అబ్రవీత్
ఇది విని ఆశ్చర్యపడి లోపలికి వెళ్లి, 'ఇక్కడ ఎవరు ఉన్నారు, ప్రియమైన అహల్యా? నువ్వు నాతో ఎందుకు మాట్లాడటం లేదు?' అని అడిగాడు. ముని మాటలు విని అహల్యా తన ప్రియుడితో మాట్లాడింది.
కో భవాన్ మునిరూపేణ పాపం త్వం కృతవాన్ అసి ఇతి బ్రువతీ శయనాద్ ఉత్థితా సత్వరం భయాత్
'మునివేషంలో ఉన్న నువ్వెవరు? నీవు పాపం చేశావు!' అని భయంతో మంచం మీద నుంచి త్వరగా లేచి నిలబడింది.
స చాపి పాపకృచ్ ఛక్రో బిడాలో ఽభూన్ మునేర్ భయాత్ త్రస్తాం చ వికృతాం దృష్ట్వా స్వప్రియాం దూషితాం తదా
పాపం చేసిన ఇంద్రుడు మునికి భయపడి పిల్లిగా మారిపోయాడు. తన ప్రియమైనవారిని భయంతో, విచిత్రంగా, అపవిత్రురాలిగా మారినదాన్ని చూశాడు.
ఉవాచ స మునిః కోపాత్ కిమ్ ఇదం సాహసం కృతమ్ ఇతి బ్రువన్తం భర్తారం సాపి నోవాచ లజ్జితా
ఆ ముని కోపంతో, 'ఇది ఏం దౌష్యమైంది?' అని అన్నాడు. భర్త ఇలా అడుగుతుంటే, ఆమె లజ్జతో ఏమీ చెప్పలేదు.