ఏతన్ న గర్హితం కర్మ కుర్యామ్ అహమ్ ఇదం ధ్రువమ్ కర్మణ్య్ అస్మిన్ మహాక్రూరే సమాదేష్టుం న వార్హసి
ఇది తప్పు పనికాదు; నేను తప్పకుండా చేస్తాను. ఇంత క్రూరమైన పనిని నన్ను చేయమని మీరు ఆదేశించకూడదు.
ఇతి శ్రుత్వా చ తద్ వాక్యం భానుర్ వచనమ్ అబ్రవీత్ కిం నామ గర్హితం కర్మ తవ కర్తుమ్ అలం యమ
ఆ మాటలు విని, సూర్యుడు ఇలా అన్నాడు: యమా! నీకు చేయడానికి ఏ పని తప్పుగా ఉంటుంది చెప్పు.
కిం న దృష్టా త్వయా యాన్తీ గణికా గణకింకరైః గీయమానా దివం సద్యో గౌతమీతోయమ్ ఆప్లుతా
గౌతమి నదిలో స్నానం చేసిన వెంటనే, తన సేవకులతో పాటలు వింటూ ఆ వేశ్య స్వర్గానికి వెళ్ళినదాన్ని నీవు చూడలేదా?
త్వయా చాత్ర తపస్ తీవ్రం కృతం పుత్ర సుదుష్కరమ్ నైవాన్తం తస్య పశ్యామి తస్మాద్ గచ్ఛ నిజం పురమ్
నా కుమారా! నీవు ఇక్కడ ఘోర తపస్సు చేశావు, అది చాలా కష్టం. అయినా దానికి ముగింపు కనబడటం లేదు. అందుకే, నీవు నీ పట్టణానికి తిరిగి వెళ్ళు.
ఇత్య్ ఉక్త్వా భగవాన్ భానుస్ తత్ర స్నాత్వా గతో దివమ్ యమో ఽపి సంగమే స్నాత్వా తతో నిజపురం యయౌ
ఇలా చెప్పి, భగవంతుడు సూర్యుడు అక్కడ స్నానం చేసి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు. యముడూ సంగమంలో స్నానం చేసి తన పట్టణానికి వెళ్ళిపోయాడు.
భూతహాపి తతః శఙ్కాం తత్యాజ చ మహామునే తథా దృష్ట్వా యమం యాన్తం చక్రే చక్రం ప్రయాణకమ్
జీవులను సంహరించే వాడికూడా, మహర్షీ! అప్పటికి తన సందేహాన్ని వదిలేశాడు. యముడు వెళ్ళిపోతున్నాడని చూసి, తన చక్రాన్ని ప్రయాణానికి తిప్పాడు.
భగవాన్ యత్ర గోవిన్దో వనమాలావిభూషితః ఇతి యః శృణుయాన్ మర్త్యః పఠేద్ వాపి సమాహితః
ఎక్కడ భగవంతుడు గోవిందుడు, అడవి పూల మాల ధరించి ఉంటాడో, అక్కడ జరిగిన ఈ కథను ఎవరు శ్రద్ధగా వింటారో, చదువుతారో,
ఆపదస్ తస్య నశ్యన్తి దీర్ఘమ్ ఆయుర్ అవాప్నుయాత్
వారికి అన్ని కష్టాలు పోయి, దీర్ఘాయువు లభిస్తుంది.
అహల్యాసంగమం చేహ తీర్థం త్రైలోక్యపావనమ్ శృణు సమ్యఙ్ మునిశ్రేష్ఠ తత్ర వృత్తమ్ ఇదం యథా
మునిశ్రేష్ఠా! ఇప్పుడు అహల్యా సంగమం అనే మూడు లోకాలను పవిత్రం చేసే తీర్థం గురించి, అక్కడ జరిగిన విషయాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, శ్రద్ధగా విను.
కౌతుకేనాతిమహతా మయా పూర్వం మునీశ్వర సృష్టా కన్యా బహువిధా రూపవత్యో గుణాన్వితాః
మహర్షీ! నేను పెద్ద ఆసక్తితో ముందుగా అనేక రూపాలున్న, మంచి లక్షణాలున్న కన్యలను సృష్టించాను.
తాసామ్ ఏకాం శ్రేష్ఠతమాం నిర్మమే శుభలక్షణామ్ తాం బాలాం చారుసర్వాఙ్గీం దృష్ట్వా రూపగుణాన్వితామ్
ఆ కన్యలలో ఒకదాన్ని అత్యుత్తమంగా, శుభలక్షణాలతో తయారుచేశాను. ఆ బాలిక అందమైన అవయవాలతో, రూపగుణాలతో నిండినదిగా ఉండటం చూసాను.
కో వాస్యాః పోషణే శక్త ఇతి మే బుద్ధిర్ ఆవిశత్ న దైత్యానాం సురాణాం చ న మునీనాం తథైవ చ
ఈమెను పోషించగలిగేది ఎవరు? అని నా మనసులో సందేహం వచ్చింది. దానవులు కాదు, దేవతలు కాదు, మునులు కూడా కాదు.
నాస్త్య్ అస్యాః పోషణే శక్తిర్ ఇతి మే బుద్ధిర్ అన్వభూత్ గుణజ్యేష్ఠాయ విప్రాయ తపోయుక్తాయ ధీమతే
ఈమెను పోషించగల శక్తి ఎవరికీ లేదని నాకు అనిపించింది. గుణాలలో ప్రథముడైన, తపస్సుతో, జ్ఞానంతో ఉన్న బ్రాహ్మణుడికే అది సాధ్యం అని భావించాను.
సర్వలక్షణయుక్తాయ వేదవేదాఙ్గవేదినే గౌతమాయ మహాప్రాజ్ఞామ్ అదదాం పోషణాయ తామ్
అన్ని శుభలక్షణాలతో, వేదవేదాంగాలను తెలిసిన మహాప్రజ్ఞుడైన గౌతమునికి, ఆ బాలికను పోషణ కోసం అప్పగించాను.
పాలయస్వ మునిశ్రేష్ఠ యావద్ ఆప్స్యతి యౌవనమ్ యౌవనస్థాం పునః సాధ్వీమ్ ఆనయేథా మమాన్తికమ్
మహర్షులారా, ఈ అమ్మాయిని యౌవనదశకు చేరేవరకు జాగ్రత్తగా చూసుకోండి. ఆమె యౌవనంలోకి వచ్చిన తర్వాత, ఆ మంచిదాన్ని తిరిగి నాకొద్దీ తీసుకొచ్చి ఇవ్వండి.
ఏవమ్ ఉక్త్వా గౌతమాయ ప్రాదాం కన్యాం సుమధ్యమామ్ తామ్ ఆదాయ మునిశ్రేష్ఠ తపసా హతకల్మషః
ఇలా చెప్పి, గౌతమునికి సన్నని నడుము గల ఆ అమ్మాయిని ఇచ్చాను. ఆ తపస్సుతో పవిత్రుడైన గొప్ప ముని ఆమెను తీసుకొని వెళ్లిపోయాడు.
తాం పోషయిత్వా విధివద్ అలంకృత్య మమాన్తికమ్ నిర్వికారో మునిశ్రేష్ఠో హ్య్ అహల్యామ్ ఆనయత్ తదా
ఆమెను విధిగా పెంచి, అలంకరించి, ఏ మార్పు లేకుండా ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు అహల్యను నా వద్దకు తీసుకొచ్చాడు.
తాం దృష్ట్వా విబుధాః సర్వే శక్రాగ్నివరుణాదయః మమ దేయా సురేశాన ఇత్య్ ఊచుస్ తే పృథక్ పృథక్
ఆమెను చూసి, ఇంద్రుడు, అగ్ని, వరుణుడు మొదలైన దేవతలందరూ ఒక్కొక్కరుగా నన్ను చూచి, 'దేవేంద్రా, ఈమెను నాకు ఇవ్వు' అని కోరారు.
తథైవ మునయః సాధ్యా దానవా యక్షరాక్షసాః తాన్ సర్వాన్ ఆగతాన్ దృష్ట్వా కన్యార్థమ్ అథ సంగతాన్
అలాగే, మునులు, సాధ్యులు, దానవులు, యక్షులు, రాక్షసులూ అందరూ ఆ అమ్మాయిని పొందాలనే కోరికతో అక్కడికి వచ్చి చేరారు.
ఇన్ద్రస్య తు విశేషేణ మహాంశ్ చాభూత్ తదా గ్రహః గౌతమస్య తు మాహాత్మ్యం గామ్భీర్యం ధైర్యమ్ ఏవ చ
అందులో ముఖ్యంగా ఇంద్రునికి చాలా ఎక్కువ ఆశ కలిగింది. కానీ గౌతముని మహిమ, లోతు, ధైర్యం కూడా అందరికీ స్పష్టంగా కనిపించాయి.
స్మృత్వా సువిస్మితో భూత్వా మమైవమ్ అభవత్ సుధీః దేయేయం గౌతమాయైవ నాన్యయోగ్యా శుభాననా
ఇది గుర్తు చేసుకొని, నేను ఆశ్చర్యపోయాను. 'ఈ శుభమైన ముఖం గల అమ్మాయి గౌతమునికే ఇవ్వాలి, ఇంకెవరికీ తగదు' అని నేను నిర్ణయించుకున్నాను.
తస్మాఐ ఏవ తు తాం దాస్యే తథాప్య్ ఏవమ్ అచిన్తయమ్ సర్వేషాం చ మతిర్ ధైర్యం మథితం బాలయానయా
అందుకే ఆమెను గౌతమునికే ఇస్తాను. అయినా, ఈ చిన్నారి వల్ల అందరి మనస్సు, ధైర్యం动ిలి పోయాయని కూడా నేను ఆలోచించాను.
అహల్యేతి సురైః ప్రోక్తం మయా చ ఋషిభిస్ తదా దేవాన్ ఋషీంస్ తదా వీక్ష్య మయా తత్రోక్తమ్ ఉచ్చకైః
ఆమెను దేవతలు, నేను, ఋషులు 'అహల్య' అని పిలిచాం. అక్కడ ఉన్న దేవతలు, ఋషులను చూచి, నేను అక్కడ పెద్దగా ప్రకటించాను.
తస్మై సా దీయతే సుభ్రూర్ యః పృథివ్యాః ప్రదక్షిణామ్ కృత్వోపతిష్ఠతే పూర్వం న చాన్యస్మై పునః పునః
ఈమెను, భూమిని మొదటగా ప్రదక్షిణం చేసే వాడికే ఇస్తాను, మళ్లీ మళ్లీ ప్రయత్నించినా ఇంకెవరికీ ఇవ్వను.
తతః సర్వే సురగణాః శ్రుత్వా వాక్యం మయేరితమ్ అహల్యార్థం సురా జగ్ముః పృథివ్యాశ్ చ ప్రదక్షిణే
నాకు అలా చెప్పిన మాటలు విని, అహల్య కోసం అన్ని దేవతా సమూహాలు భూమిని ప్రదక్షిణం చేయడానికి బయలుదేరారు.
గతేషు సురసంఘేషు గౌతమో ఽపి మునీశ్వర ప్రయత్నమ్ అకరోత్ కించిద్ అహల్యార్థమ్ ఇమం తథా
దేవతలందరూ వెళ్లిపోయిన తర్వాత, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన గౌతముడు కూడా అహల్య కోసం కొంత ప్రయత్నం చేశాడు.
ఏతస్మిన్న్ అన్తరే బ్రహ్మన్ సురభిః సర్వకామధుక్ అర్ధప్రసూతా హ్య్ అభవత్ తాం దదర్శ స గౌతమః
అంతలో, బ్రహ్మా, సమస్త కోరికలు తీరే సురభి ఆవు అర్థప్రసవంలో ఉంది. ఆ సురభిని గౌతముడు చూశాడు.
తస్యాః ప్రదక్షిణం చక్రే ఇయమ్ ఉర్వీతి సంస్మరన్ లిఙ్గస్య చ సురేశస్య ప్రదక్షిణమ్ అథాకరోత్
ఈ భూమి సురభి అని గుర్తు చేసుకొని, ఆవును ప్రదక్షిణం చేశాడు. ఆ తరువాత దేవేంద్రుని లింగాన్ని కూడా ప్రదక్షిణం చేశాడు.
తయోః ప్రదక్షిణం కృత్వా గౌతమో మునిసత్తమః సర్వేషాం చైవ దేవానామ్ ఏకం చాపి ప్రదక్షిణమ్
ఆ రెండింటిని ప్రదక్షిణం చేసి, మునిశ్రేష్ఠుడు గౌతముడు, అందరు దేవతల కోసం ఒకసారి ప్రదక్షిణం చేశాడు.
నైవాభవద్ భువో గన్తుః సంజాతం ద్వితయం మమ ఏవం నిశ్చిత్య స మునిర్ మమాన్తికమ్ అథాభ్యగాత్
ఇంకెవ్వరూ భూమిని పూర్తిగా ప్రదక్షిణం చేయలేకపోయారు. అలా నేను నిర్ణయించుకొని, ఆ ముని నా వద్దకు వచ్చాడు.