తతః ప్రసన్నో భగవాన్ ఆహోభే వ్రియతాం వరః తే ఆహతుర్ ఉభే ఽగస్త్యం పుత్రౌ దేహి మునీశ్వర
అప్పుడు ప్రసన్నమైన భగవంతుడు, 'మీరు కోరిన వరం అడగండి' అని చెప్పాడు. ఇద్దరూ అగస్త్యునిని 'మహర్షీ, మాకు కుమారులు కలిగించండి' అని కోరారు.
సర్వేభ్యో బలినౌ శ్రేష్ఠౌ సర్వలోకోపకారకౌ తథేత్య్ ఉక్త్వా మునిశ్రేష్ఠో జగామాశాం స దక్షిణామ్
అన్ని లోకాలకూ ఉపకారకులు, అందరిలో శక్తివంతులు అయిన ఇద్దరు కుమారులు కలుగుతారని చెప్పి, అగస్త్య మహర్షి దక్షిణ దిశగా వెళ్లాడు.
తతః కదాచిత్ తే కాలే అఞ్జనా చాద్రికా తథా గీతం నృత్యం చ హాస్యం చ కుర్వత్యౌ గిరిమూర్ధని
కొంతకాలం తరువాత, అంజనా, అద్రికా ఇద్దరూ పర్వత శిఖరంపై పాటలు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ, నవ్వుతూ ఉండేవారు.
వాయుశ్ చ నిరృతిశ్ చాపి తే దృష్ట్వా సస్మితౌ సురౌ కామాక్రాన్తధియౌ చోభౌ తదా సత్వరమ్ ఈయతుః
వాయుదేవుడు, నిరృతిదేవుడు ఇద్దరూ వారిని నవ్వుతూ చూసి, మనస్సు కోరికతో నిండిపోయి, వెంటనే అక్కడికి వచ్చారు.
భార్యే భవేతామ్ ఉభయోర్ ఆవాం దేవౌ వరప్రదౌ తే అప్య్ ఊచతుర్ అస్త్వ్ ఏతద్ రేమాతే గిరిమూర్ధని
భర్త భార్యలుగా మనిద్దరం వరాలిచ్చే దేవతలమవుదామని కోరగా, వారు 'అలా జరగాలి' అని అనుమతించి, కొండ శిఖరంపై కనిపించకుండా పోయారు.
అఞ్జనాయాం తథా వాయోర్ హనుమాన్ సమజాయత అద్రికాయాం చ నిరృతేర్ అద్రిర్ నామ పిశాచరాట్
అంజనకు వాయుదేవుని ద్వారా హనుమంతుడు జన్మించాడు. అద్రికకు నిరృతితో కలిసి అడ్రి అనే పిశాచుల అధిపతి పుట్టాడు.
పునస్ తే ఆహతుర్ ఉభే పుత్రౌ జాతౌ మునేర్ వరాత్ ఆవయోర్ వికృతం రూపమ్ ఉత్తమాఙ్గేన దూషితమ్
తర్వాత ఇద్దరూ ఇలా అన్నారు: 'మునివరి వరంతో ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. కానీ మన రూపాలు వికృతంగా, తలలు చెడిపోయినట్లుగా ఉన్నాయి.'
శాపాచ్ ఛచీపతేస్ తత్ర యువామ్ ఆజ్ఞాతుమ్ అర్హథః తతః ప్రోవాచ భగవాన్ వాయుశ్ చ నిరృతిస్ తథా
శచీపతికి చేసిన అపచారానికి శాపంగా మీరు ఇలా గుర్తించబడతారు. అప్పుడు వాయుదేవుడు, అలాగే నిరృతి కూడా మాట్లాడారు.
గౌతమ్యాం స్నానదానాభ్యాం శాపమోక్షో భవిష్యతి ఇత్య్ ఉక్త్వా తావ్ ఉభౌ ప్రీతౌ తత్రైవాన్తరధీయతామ్
గౌతమి నదిలో స్నానం చేసి, దానం చేయడం వల్ల శాపం తొలగిపోతుంది. ఇలా చెప్పి, ఇద్దరూ సంతోషంతో అక్కడే కనిపించకుండా పోయారు.
తతో ఽఞ్జనాం సమాదాయ అద్రిః పైశాచమూర్తిమాన్ భ్రాతుర్ హనుమతః ప్రీత్యై స్నాపయామ్ ఆస మాతరమ్
తర్వాత అడ్రి, పిశాచ రూపంలో అంజనను తీసుకుని, తన సోదరుడు హనుమంతుడి కోసం ప్రేమతో ఆమెను స్నానం చేయించాడు.
తథైవ హనుమాన్ గఙ్గామ్ ఆదాయాద్రిమ్ అతిత్వరన్ మార్జారరూపిణీం నీత్వా గౌతమ్యాస్ తీరమ్ ఆప్తవాన్
అలాగే హనుమంతుడు గంగను తీసుకుని, మేక రూపంలో ఉన్న అద్రికను త్వరగా గౌతమి నదీ తీరానికి తీసుకెళ్లాడు.
తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థం పైశాచం చాఞ్జనం తథా బ్రహ్మణో గిరిమ్ ఆసాద్య సర్వకామప్రదం శుభమ్
ఆ కాలం నుంచి, బ్రహ్మ కొండను చేరిన పవిత్ర స్థలం పిశాచ, అంజన అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధమైంది. అక్కడ అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే శుభప్రదమైనది.
యోజనానాం త్రిపఞ్చాశన్ మార్జారం పూర్వతో భవేత్ మార్జారసంజ్ఞితాత్ తస్మాద్ ధనూమన్తం వృషాకపిమ్
అక్కడి నుంచి తూర్పు వైపున యాభై మూడు యోజనాల దూరంలో మర్జార అనే ప్రదేశం ఉంది. అక్కడి నుంచి ధనుమంతుడు, వృషాకపి ప్రసిద్ధులయ్యారు.
ఫేనాసంగమమ్ ఆఖ్యాతం సర్వకామప్రదం శుభమ్ తస్య స్వరూపం వ్యుష్టిశ్ చ తత్రైవ ప్రోచ్యతే శుభా
అది ఫేనాసంగమం అని పిలవబడుతుంది. అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే పవిత్ర స్థలం. అక్కడే దాని స్వరూపం, గొప్పతనం వివరించబడింది, ఓ మంగళకరమైనవాడా!
క్షుధాతీర్థమ్ ఇతి ఖ్యాతం శృణు నారద తన్మనాః కథ్యమానం మహాపుణ్యం సర్వకామప్రదం నృణామ్
అది క్షుధాతీర్థం అని ప్రసిద్ధి. ఓ నారదా, మనస్సు ఏకాగ్రతతో విను. నేను చెప్పబోయే ఈ మహాపుణ్యమైన, అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే స్థల కథను.
ఋషిర్ ఆసీత్ పురా కణ్వస్ తపస్వీ వేదవిత్తమః పరిభ్రమన్న్ ఆశ్రమాణి క్షుధయా పరిపీడితః
పూర్వం కణ్వ అనే ఋషి austerityలో నిమగ్నుడై, వేదజ్ఞానంలో ప్రఖ్యాతుడై, ఆశ్రమాల మధ్య తిరుగుతూ, ఆకలితో బాధపడుతూ ఉండేవాడు.
గౌతమస్యాశ్రమం పుణ్యం సమృద్ధం చాన్నవారిణా ఆత్మానం చ క్షుధాయుక్తం సమృద్ధం చాపి గౌతమమ్
అతను గౌతముని పవిత్ర ఆశ్రమాన్ని చూశాడు. అది అన్నపానాలతో సమృద్ధిగా ఉంది. అతను ఆకలితో బాధపడుతూ ఉండగా, గౌతముడు సుఖంగా ఉండేవాడు.
వీక్ష్య కణ్వో ఽథ వైషమ్యం వైరాగ్యమ్ అగమత్ తదా గౌతమో ఽపి ద్విజశ్రేష్ఠో హ్య్ అహం తపసి నిష్ఠితః
ఈ తేడా చూసి కణ్వుడు విరక్తుడయ్యాడు. గౌతముడు కూడా, 'నేను తపస్సులో స్థిరుడిని' అని భావించాడు.
సమేన యాచ్ఞాయుక్తా స్యాత్ తస్మాద్ గౌతమవేశ్మని న భోక్ష్యే ఽహం క్షుధార్తో ఽపి పీడితే ఽపి కలేవరే
అందువల్ల, ఆకలితో బాధపడుతూ, శరీరం తట్టుకోలేకపోయినా, గౌతముని ఇంట్లో తినను. అందరికీ సమానంగా దానం అడుగుతాను.
గచ్ఛేయం గౌతమీం గఙ్గామ్ అర్జయేయం చ సంపదమ్ ఇతి నిశ్చిత్య మేధావీ గత్వా గఙ్గాం చ పావనీమ్
అలా నిర్ణయించుకుని, 'నేను గౌతమి గంగకు వెళ్లి ధనం సంపాదించాలి' అని ఆలోచించి, పవిత్రమైన గంగను చేరాడు.
స్నాత్వా శుచిర్ యతమనా ఉపవిశ్య కుశాసనే తుష్టావ గౌతమీం గఙ్గాం క్షుధాం చ పరమాపదమ్
స్నానం చేసి, పవిత్రుడై, మనస్సు ఏకాగ్రతతో కుశాసనంపై కూర్చొని, గౌతమి గంగను, తన ఆకలి బాధను స్తుతించాడు.
నమో ఽస్తు గఙ్గే పరమార్తిహారిణి నమః క్షుధే సర్వజనార్తికారిణి నమో మహేశానజటోద్భవే శుభే నమో మహామృత్యుముఖాద్ వినిసృతే
ఓ గంగే! పరమ బాధను తొలగించేవాడివి, నీకు నమస్కారం. ఓ ఆకలీ! అందరి బాధకు కారణమైనదివి, నీకు నమస్కారం. ఓ మంగళకరమైనవాడా! మహేశ్వరుని జటలలోంచి పుట్టినవాడివి, నీకు నమస్కారం. మహామృత్యువు ముఖం నుంచి బయటపడ్డవాడివి, నీకు నమస్కారం.
పుణ్యాత్మనాం శాన్తరూపే క్రోధరూపే దురాత్మనామ్ సరిద్రూపేణ సర్వేషాం తాపపాపాపహారిణి
పుణ్యాత్ములలో నీవు శాంతి స్వరూపంగా ఉంటావు; దుర్మార్గులలో కోపరూపంగా కనిపిస్తావు. నదిగా ప్రతి ఒక్కరిలోని వేడి, పాపాలను తొలగించేవాడివి.
క్షుధారూపేణ సర్వేషాం తాపపాపప్రదే నమః నమః శ్రేయస్కరి దేవి నమః పాపప్రతర్దిని నమః శాన్తికరి దేవి నమో దారిద్ర్యనాశిని
అందరిలో ఆకలిగా బాధలు, పాపాలను కలిగించేవాడివి. మంగళాన్ని ఇచ్చే దేవీ, పాపాలను నాశనం చేసే అమ్మా, శాంతిని ప్రసాదించే దేవీ, దారిద్ర్యాన్ని పోగొట్టే తల్లీ, నీకు పునః పునః నమస్కారం.
ఇత్య్ ఏవం స్తువతస్ తస్య పురస్తాద్ అభవద్ ద్వయమ్ ఏకం గాఙ్గం మనోహారి హ్య్ అపరం భీషణాకృతి పునః కృతాఞ్జలిర్ భూత్వా నమస్కృత్వా ద్విజోత్తమః
అతడు ఇలా స్తుతించగా, అతని ముందర రెండు రూపాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి: ఒకటి గోదావరి లాగా ఆకర్షణీయంగా, మరొకటి భయంకరమైన రూపంతో. ఆ బ్రాహ్మణుడు మళ్లీ చేతులు జోడించి నమస్కరించి మాట్లాడాడు.
సర్వమఙ్గలమాఙ్గల్యే బ్రాహ్మి మాహేశ్వరి శుభే వైష్ణవి త్ర్యమ్బకే దేవి గోదావరి నమో ఽస్తు తే
సర్వ మంగళాలకూ మూలమైన శుభస్వరూపిణీ బ్రాహ్మీ, మాహేశ్వరీ, వైష్ణవీ, త్రయంబక తల్లీ, గోదావరీ దేవీ, నీకు నమస్కారం.
త్ర్యమ్బకస్య జటోద్భూతే గౌతమస్యాఘనాశిని సప్తధా సాగరం యాన్తి గోదావరి నమో ఽస్తు తే
త్రయంబకుని జటలలోంచి జన్మించిన గోదావరీ తల్లీ, గౌతముని పాపాలను తొలగించేవాడివి, ఏడుగా ప్రవహించి సముద్రాన్ని చేరేవాడివి, నీకు నమస్కారం.
సర్వపాపకృతాం పాపే ధర్మకామార్థనాశిని దుఃఖలోభమయి దేవి క్షుధే తుభ్యం నమో నమః
అన్ని పాపాలు చేసినవారికి ధర్మం, కామం, అర్థాన్ని నాశనం చేసే దేవీ, దుఃఖం, లోభంతో నిండిన ఆకలీ, నీకు పునః పునః నమస్కారం.
తత్ కణ్వవచనం శ్రుత్వా సుప్రీతే ఆహతుర్ ద్విజమ్
కణ్వుని మాటలు విని, వారు ఆనందంతో ఆ బ్రాహ్మణునితో మాట్లాడారు.
అభీష్టం వద కల్యాణ వరాన్ వరయ సువ్రత
నీ కోరిక చెప్పు ఓ మంగళకరుడా, మంచి వ్రతాన్ని పాటించేవాడా, వరాలు కోరుకో.