మయి తిష్ఠతి నైవాయం తవ ధర్మో విధీయతే ఇష్టాతిథిర్ భవామీహ అనుజానీహి మాం శుభే
నేను ఉన్నంతవరకు నీ ధర్మం నెరవేరదు. ఇక్కడ నేను ఇష్ట అతిథిని అవుతాను. నన్ను అనుమతించు, ఓ శుభలక్షణ!
ఇత్య్ ఉక్త్వాగ్నిం త్రిర్ ఆవర్త్య స్మరన్ దేవం చతుర్భుజమ్ విశ్వాత్మకం మహావిష్ణుం శరణ్యం భక్తవత్సలమ్
ఇలా చెప్పి, ఆమె మూడు సార్లు అగ్నిని ప్రదక్షిణగా చేసి, సర్వలోకాలకు ఆత్మ అయిన మహావిష్ణువును, భక్తులకు ప్రియమైన దేవుడిని స్మరించింది.
యథాసుఖం జుషస్వేతి వదన్న్ అగ్నిం తథావిశత్ తం దృష్ట్వాగ్నౌ క్షిప్తజీవం లుబ్ధకో వాక్యమ్ అబ్రవీత్
"నీకు ఇష్టమైనట్లు అనుభవించు" అని చెప్పి, ఆమె అగ్నిలో ప్రవేశించింది. ఆమె తన ప్రాణాన్ని అగ్నిలో అర్పించినదాన్ని చూసి, వేటగాడు ఇలా అన్నాడు.
అహో మానుషదేహస్య ధిగ్ జీవితమ్ ఇదం మమ యద్ ఇదం పక్షిరాజేన మదర్థే సాహసం కృతమ్
అయ్యో! మానవ శరీరానికి ఈ జీవితం ఎంత నిందనీయం! ఎందుకంటే పక్షిరాజు నన్ను 위해 ఇంత గొప్ప కార్యం చేశాడు.
ఏవం బ్రువన్తం తం లుబ్ధం పక్షిణీ వాక్యమ్ అబ్రవీత్
వేటగాడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, ఆ పావురమ్మ అతనితో మాటలాడింది.
మాం త్వం ముఞ్చ మహాభాగ దూరం యాత్య్ ఏష మే పతిః
మహాభాగా! నన్ను విడిపించు. నా భర్త దూరంగా వెళ్తున్నాడు.
తస్యాస్ తద్ వచనం శ్రుత్వా పఞ్జరస్థాం కపోతకీమ్ లుబ్ధకో మోచయామ్ ఆస తరసా భీతవత్ తదా
ఆమె మాటలు విని, వేటగాడు భయంతో వణికుతూ, పంజరంలో ఉన్న పావురమ్మను వెంటనే విడుదల చేశాడు.
సాపి ప్రదక్షిణం కృత్వా పతిమ్ అగ్నిం తదా జగౌ
ఆమె తన భర్తను అగ్నిని ప్రదక్షిణగా చేసి, అతని దగ్గర పాట పాడింది.
స్త్రీణామ్ అయం పరో ధర్మో యద్ భర్తుర్ అనువేశనమ్ వేదే చ విహితో మార్గః సర్వలోకేషు పూజితః
భర్తను అనుసరించడం స్త్రీలకు పరమధర్మం. ఇది వేదాల్లో చెప్పబడింది, అన్ని లోకాలలో గౌరవించబడుతుంది.
వ్యాలగ్రాహీ యథా వ్యాలం బిలాద్ ఉద్ధరతే బలాత్ ఏవం త్వ్ అనుగతా నారీ సహ భర్త్రా దివం వ్రజేత్
ఎలా ఒకడు పాము పట్టుకుని బలవంతంగా బిలం నుంచి లాగుతాడో, అలాగే భర్తను అనుసరించే సతీమంతుడు తన భర్తతో పాటు స్వర్గానికి చేరుతుంది.
తిస్రః కోట్యో ఽర్ధకోటీ చ యాని రోమాణి మానుషే తావత్కాలం వసేత్ స్వర్గే భర్తారం యానుగచ్ఛతి
మానవ శరీరంలో మూడు కోట్లు అర కోటి రోమాలు ఉన్నంత కాలం, భర్తను అనుసరించే భార్య స్వర్గంలో నివసిస్తుంది.
నమస్కృత్వా భువం దేవాన్ గఙ్గాం చాపి వనస్పతీన్ ఆశ్వాస్య తాన్య్ అపత్యాని లుబ్ధకం వాక్యమ్ అబ్రవీత్
భూమికి, దేవతలకు, గంగమ్మకు, వృక్షాలకు నమస్కరించి, తన పిల్లలను ఓదార్చి, వేటగాడితో ఇలా చెప్పింది.
త్వత్ప్రసాదాన్ మహాభాగ ఉపపన్నం మమేదృశమ్ అపత్యానాం క్షమస్వేహ భర్త్రా యామి త్రివిష్టపమ్
నీ దయవల్ల, మహాభాగా! నాకు ఇది లభించింది. నా పిల్లల విషయాన్ని క్షమించు. నేను నా భర్తతో స్వర్గానికి వెళ్తున్నాను.
ఇత్య్ ఉక్త్వా పక్షిణీ సాధ్వీ ప్రవివేశ హుతాశనమ్ ప్రవిష్టాయాం హుతవహే జయశబ్దో న్యవర్తత
ఇలా చెప్పి, ఆ సతీమంతుడు పక్షి అగ్నిలో ప్రవేశించింది. ఆమె అగ్నిలో కలిసినప్పుడు, విజయధ్వని వినిపించింది.
గగనే సూర్యసంకాశం విమానమ్ అతిశోభనమ్ తదారూఢౌ సురనిభౌ దంపతీ దదృశే తతః
ఆకాశంలో సూర్యుడిలా ప్రకాశించే ఒక అద్భుతమైన విమానం కనిపించింది. అందులో దేవతలకు సమానమైన ఆ దంపతులు కూర్చున్నారు.
హర్షేణ ప్రోచతుర్ ఉభౌ లుబ్ధకం విస్మయాన్వితమ్
ఆనందంతో నిండిన ఆ ఇద్దరూ ఆశ్చర్యంతో నిలిచిపోయిన వేటగాడిని ఉల్లాసంగా పలికారు.
గచ్ఛావస్ త్రిదశస్థానమ్ ఆపృష్టో ఽసి మహామతే ఆవయోః స్వర్గసోపానమ్ అతిథిస్ త్వం నమో ఽస్తు తే
ఓ జ్ఞానవంతుడా! మనం దేవతల లోకానికి వెళ్లుదాం. నీవు మా అతిథివి, మా స్వర్గానికి నీవు మార్గమవుతావు. నీకు నమస్కారం.
విమానవరమ్ ఆరూఢౌ తౌ దృష్ట్వా లుబ్ధకో ఽపి సః సధనుః పఞ్జరం త్యక్త్వా కృతాఞ్జలిర్ అభాషత
వారు ఆ అద్భుతమైన విమానంలోకి ఎక్కినదాన్ని చూసి, వేటగాడు కూడా తన విల్లు పక్కన పెట్టి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
న త్యక్తవ్యో మహాభాగౌ దేయం కించిద్ అజానతే అహమ్ అత్రాతిథిర్ మాన్యో నిష్కృతిం వక్తుమ్ అర్హథః
ఓ మహాభాగ్యవంతులారా! నన్ను వదిలిపెట్టకండి. నాకు తెలియని దానికి ఏమీ ఇవ్వకండి. నేను ఇక్కడ మీ అతిథిని, మీరు నాకు ప్రాయశ్చిత్త మార్గాన్ని చెప్పాలి.
గౌతమీం గచ్ఛ భద్రం తే తస్యాః పాపం నివేదయ తత్రైవాప్లవనాత్ పక్షం సర్వపాపైర్ విమోక్ష్యసే
నీకు మంగళం కలగాలి. గౌతమీ నదికి వెళ్లి, నీ పాపాన్ని ఆమెకు చెప్పు. అక్కడ స్నానం చేస్తే అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతావు.
ముక్తపాపః పునస్ తత్ర గఙ్గాయామ్ అవగాహనే అశ్వమేధఫలం పుణ్యం ప్రాప్య పుణ్యో భవిష్యసి
పాపాలనుండి విముక్తుడై, మళ్లీ గంగా నదిలో స్నానం చేస్తే, అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొంది, పుణ్యవంతుడవుతావు.
సరిద్వరాయాం గౌతమ్యాం బ్రహ్మవిష్ణ్వీశసంభువి పునర్ ఆప్లవనాద్ ఏవ త్యక్త్వా దేహం మలీమసమ్
బ్రహ్మ, విష్ణు, ఈశ్వరుడు, శంభువు ఉండే పవిత్రమైన గౌతమీ నదిలో మళ్లీ స్నానం చేస్తే, నీ మలినమైన శరీరాన్ని విడిచిపెడతావు.
విమానవరమ్ ఆరూఢః స్వర్గం గన్తాస్య్ అసంశయమ్
ఆ అద్భుతమైన విమానంలోకి ఎక్కి, నువ్వు నిస్సందేహంగా స్వర్గానికి వెళ్తావు.
తచ్ ఛ్రుత్వా వచనం తాభ్యాం తథా చక్రే స లుబ్ధకః విమానవరమ్ ఆరూఢో దివ్యరూపధరో ఽభవత్
వారి మాటలు విన్న వేటగాడు అలాగే చేశాడు. అద్భుతమైన విమానంలోకి ఎక్కి, దివ్యరూపాన్ని పొందాడు.
దివ్యమాల్యామ్బరధరః పూజ్యమానో ఽప్సరోగణైః కపోతశ్ చ కపోతీ చ తృతీయో లుబ్ధకస్ తథా గఙ్గాయాశ్ చ ప్రభావేణ సర్వే వై దివమ్ ఆక్రమన్
దివ్యమైన పుష్పమాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, అప్సరసలు పూజిస్తూ, పావురం, పావురి, వేటగాడు — వీరంతా గంగా మహిమతో స్వర్గానికి చేరారు.
తతః ప్రభృతి తత్ తీర్థం కాపోతమ్ ఇతి విశ్రుతమ్ తత్ర స్నానం చ దానం చ పితృపూజనమ్ ఏవ చ
అప్పటి నుండి ఆ తీర్థం 'కపోత' అని ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడ స్నానం, దానం, పితృపూజలు జరుగుతుంటాయి.
జపయజ్ఞాదికం కర్మ తద్ ఆనన్త్యాయ కల్పతే
అక్కడ జపం, యజ్ఞం వంటి పనులు చేస్తే అనంతమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.
కార్త్తికేయం పరం తీర్థం కౌమారమ్ ఇతి విశ్రుతమ్ యన్నామశ్రవణాద్ ఏవ కులవాన్ రూపవాన్ భవేత్
కార్తికేయుడు ఉన్న ఆ పవిత్ర స్థలం 'కౌమార'ంగా ప్రసిద్ధి. దాని పేరు వినడమే వంశవృద్ధి, సౌందర్యం కలుగజేస్తుంది.
నిహతే తారకే దైత్యే స్వస్థే జాతే త్రివిష్టపే కార్త్తికేయం సుతం జ్యేష్ఠం ప్రీత్యా ప్రోవాచ పార్వతీ
తారకాసురుడు సంహరించబడి, స్వర్గంలో శాంతి నెలకొందు. అప్పుడు పార్వతీ తన పెద్ద కుమారుడు కార్తికేయునితో ప్రేమగా ఇలా చెప్పింది.
యథాసుఖం భుఙ్క్ష్వ భోగాంస్ త్రైలోక్యే మనసః ప్రియాన్ మమాజ్ఞయా ప్రీతమనాః పితుశ్ చైవ ప్రసాదతః
మా ఆజ్ఞతో, నీ తండ్రి అనుగ్రహంతో, మనసుకు ఇష్టమైన ఆనందాలను మూడువెళ్లలొ కూడా సంతోషంగా అనుభవించు.