యదైవ గౌతమో విప్రో దదాతి చ జుహోతి చ తదైవాప్య్ అయనం స్వర్గే సురాణామ్ అపి నాన్యతః
యప్పుడైనా గౌతముడు దానం చేసి, హవిస్సు సమర్పించినప్పుడు, అదే సమయంలో దేవతలకు స్వర్గానికి వెళ్లే మార్గం కలుగుతుంది; వేరే విధంగా అది జరగదు.
దేవలోకే ఽపి మర్త్యే వా శ్రూయతే గౌతమో మునిః హోతా దాతా చ భోక్తా చ స ఏవేతి జనా విదుః
దేవలోకంలోనైనా, భూమిపై మనుషులలోనైనా, గౌతముడు యజ్ఞకర్త, దాత, అనుభవించేవాడు అని అందరూ గుర్తిస్తారు.
తచ్ ఛ్రుత్వా మునయః సర్వే నానాశ్రమనివాసినః గౌతమాశ్రమమ్ ఆపృచ్ఛన్న్ ఆగచ్ఛన్తస్ తపోధనాః
ఇలా విని, వివిధ ఆశ్రమాలలో నివసించే అన్ని మునులు తపస్సుతో నిండిన వారు గౌతముని ఆశ్రమానికి వీడ్కోలు చెప్పేందుకు వచ్చారు.
తేషాం మునీనాం సర్వేషామ్ ఆగతానాం స గౌతమః శిష్యవత్ పుత్రవద్ భక్త్యా పితృవత్ పోషకో ఽభవత్
వచ్చిన ఆ మునులందరినీ గౌతముడు శిష్యుల్లా, కుమారుల్లా, తండ్రిలా భక్తితో పోషించాడు.
యస్య యథేప్సితం కామం యథాయోగ్యం యథాక్రమమ్ యథానురూపం సర్వేషాం శుశ్రూషామ్ అకరోన్ మునిః
ప్రతి ఒక్కరి కోరికను, యోగ్యతను, క్రమాన్ని, వారికి తగిన విధంగా ఆ ముని సేవ చేశాడు.
ఆజ్ఞయా గౌతమస్యాసన్న్ ఓషధ్యో లోకమాతరః ఆరాధితాః పునస్ తేన బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
గౌతముని ఆజ్ఞతో, లోకమాతలైన ఔషధాలు, బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులతో కలిసి మళ్లీ పూజింపబడ్డాయి.
జాయన్తే చ తదౌషధ్యో లూయన్తే చ తదైవ హి సంపత్స్యన్తే తదోప్యన్తే గౌతమస్య తపోబలాత్
ఆ ఔషధాలు ఆ సమయంలో పుట్టి, ఆ సమయంలో కోయబడి, ఆ సమయంలో అభివృద్ధి చెందుతాయి — ఇవన్నీ గౌతముని తపస్సు వల్లే.
సర్వాః సమృద్ధయస్ తస్య సంసిధ్యన్తే మనోగతాః ప్రత్యహం వక్తి వినయాద్ గౌతమస్ త్వ్ ఆగతాన్ మునీన్
తన మనస్సులో కలిగిన అన్ని కోరికలు సమృద్ధిగా నెరవేరుతాయి; ప్రతి రోజు గౌతముడు వచ్చిన మునులను వినయంగా పలుకుతాడు.
పుత్రవచ్ ఛిష్యవచ్ చైవ ప్రేష్యవత్ కరవాణి కిమ్ పితృవత్ పోషయామ్ ఆస సంవత్సరగణాన్ బహూన్
మీకు కుమారుల్లా, శిష్యుల్లా, సేవకుల్లా నేను ఏమి చేయాలి? అనేక సంవత్సరాలు తండ్రిలా వారిని పోషించాడు.
ఏవం వసత్సు మునిషు త్రైలోక్యే ఖ్యాతిర్ ఆశ్రయాత్ తతో వినాయకః ప్రాహ మాతరం భ్రాతరం జయామ్
మునులు అక్కడ నివసిస్తున్నప్పుడు, గౌతముని కీర్తి మూడూ లోకాల్లో వ్యాపించింది; అప్పుడు వినాయకుడు తన తల్లి, తమ్ముడు, జయతో మాట్లాడాడు.
దేవానాం సదనే మాతర్ గీయతే గౌతమో ద్విజః యన్ న సాధ్యం సురగణైర్ గౌతమః కృతవాన్ ఇతి
తల్లి, దేవతల గృహంలో ద్విజుడైన గౌతముడు ప్రశంసలు పొందుతున్నాడు: 'దేవతలు సాధించలేనిదాన్ని గౌతముడు సాధించాడు' అని.
ఏవం శ్రుతం మయా దేవి బ్రాహ్మణస్య తపోబలమ్ స విప్రశ్ చాలయేద్ ఏనాం మాతర్ గఙ్గాం జటాగతామ్
అమ్మా, బ్రాహ్మణుని తపస్సు శక్తి గురించి నేను ఇలా విన్నాను; ఆ ముని జటల్లో ఉన్న గంగను కదిలించగలడు.
తపసా వాన్యతో వాపి పూజయిత్వా త్రిలోచనమ్ స ఏవ చ్యావయేద్ ఏనాం జటాస్థాం మే పితృప్రియామ్
తపస్సుతో కానీ, ఇతర మార్గంతో కానీ, త్రినేత్రుడిని పూజించి, నా తండ్రికి ప్రియమైన ఆ గంగను జటల నుండి విడదీయగలడు.
తత్ర నీతిర్ విధాతవ్యా తాం విప్రో యాచయేద్ యథా తత్ప్రభావాత్ సరిచ్ఛ్రేష్ఠా శిరసో ఽవతరత్య్ అపి
ఇక్కడ ఒక యుక్తి ఆలోచించాలి; ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆమెను అడగాలి, అప్పుడు అతని ప్రభావంతో ఆ గొప్ప నది తలపై నుండి దిగుతుంది.
ఇత్య్ ఉక్త్వా మాతరం భ్రాత్రా జయయా సహ విఘ్నరాట్ జగామ గౌతమో యత్ర బ్రహ్మసూత్రధరః కృశః
అలా తల్లి, తమ్ముడు, జయతో కలిసి మాట్లాడిన తర్వాత, విఘ్నరాజు బ్రహ్మసూత్రధారి, క్షీణుడైన గౌతముడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
వసన్ కతిపయాహఃసు గౌతమాశ్రమమణ్డలే ఉవాచ బ్రాహ్మణాన్ సర్వాంస్ తత్ర తత్ర చ విఘ్నరాట్
కొన్ని రోజులు గౌతముని ఆశ్రమ పరిధిలో ఉండి, విఘ్నరాజు అక్కడ ఉన్న అన్ని బ్రాహ్మణులను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
గచ్ఛామః స్వమ్ అధిష్ఠానమ్ ఆశ్రమాణి శుచీని చ పుష్టాః స్మ గౌతమాన్నేన పృచ్ఛామో గౌతమం మునిమ్
మన మన ఇంటికి, పవిత్రమైన ఆశ్రమాలకు వెళ్లుదాం; గౌతముని అన్నంతో మనం బలపడాము. గౌతమ మునిని అడగుదాం.
ఇతి సంమన్త్ర్య పృచ్ఛన్తి మునయో మునిసత్తమాః స తాన్ నివారయామ్ ఆస స్నేహబుద్ధ్యా మునీన్ పృథక్
ఇలా నిర్ణయించుకుని, మునులు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడిని అడిగారు; ఆయన వారిని ఒక్కొక్కరిని ప్రేమతో ఆపాడు.
కృతాఞ్జలిః సవినయమ్ ఆసధ్వమ్ ఇహ చైవ హి యుష్మచ్చరణశుశ్రూషాం కరోమి మునిపుంగవాః
వినయంతో, చేతులు జోడించి, నేను ఇక్కడ కూర్చొని, మీ పాదాల వద్ద సేవ చేస్తున్నాను, మహర్షులారా.
శుశ్రూషౌ పుత్రవన్ నిత్యం మయి తిష్ఠతి నోచితమ్ భవతాం భూమిదేవానామ్ ఆశ్రమాన్తరసేవనమ్
మీరు పిల్లవాడిలా నాకు ఎప్పుడూ సేవ చేయాలనే కోరిక ఉంది; భూమిపై దైవస్వరూపులైన మహర్షులారా, ఇతర ఆశ్రమాలకు నేను వెళ్లడం నాకు తగదు.
ఇదమ్ ఏవాశ్రమం పుణ్యం సర్వేషామ్ ఇతి మే మతిః అలమ్ అన్యేన మునయ ఆశ్రమేణ గతేన వా
ఈ ఆశ్రమమే అందరికీ పవిత్రమైనదని నా నమ్మకం; మరొక ఆశ్రమం అవసరం లేదు మహర్షులారా, అక్కడికి వెళ్లాల్సిన పనీ లేదు.
ఇతి శ్రుత్వా మునేర్ వాక్యం విఘ్నకృత్యమ్ అనుస్మరన్ ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్ భూత్వా బ్రాహ్మణాన్ స గణాధిపః
ఆ ముని మాటలు విని, జరిగిన అడ్డంకిని గుర్తుచేసుకుని, గణాధిపతి చేతులు జోడించి బ్రాహ్మణులతో ఇలా అన్నాడు.
అన్నక్రీతా వయం కిం నో నివారయత గౌతమః సామ్నా నైవ వయం శక్తా గన్తుం స్వం స్వం నివేశనమ్
మేము అన్నం కొన్నాము; గౌతమా, మీరు ఎందుకు మమ్మల్ని ఆపుతున్నారు? మేము మృదువుగా మాట్లాడినా, మేము మా ఇళ్లకు తిరిగి వెళ్లలేకపోతున్నాం.
నాయమ్ అర్హతి దణ్డం వా ఉపకారీ ద్విజోత్తమః తస్మాద్ బుద్ధ్యా వ్యవస్యామి తత్ సర్వైర్ అనుమన్యతామ్
ఈ ఉత్తమ ద్విజుడు సహాయపడినవాడు, అతనికి శిక్ష తగదు; అందుకే నేను బుద్ధితో నిర్ణయించాను—ఇది అందరూ అంగీకరించాలి.
తతః సర్వే ద్విజశ్రేష్ఠాః క్రియతామ్ ఇత్య్ అనుబ్రువన్ ఏతస్య తూపకారాయ లోకానాం హితకామ్యయా
అప్పుడు అందరు ప్రముఖ బ్రాహ్మణులు, 'అలా చేయండి' అని సమ్మతించారు, ఇతనికి మేలు కలగాలని, లోకాల శ్రేయస్సు కోరికతో.
బ్రాహ్మణానాం చ సర్వేషాం శ్రేయో యత్ స్యాత్ తథా కురు బ్రాహ్మణానాం వచః శ్రుత్వా మేనే వాక్యం గణాధిపః
అందరు బ్రాహ్మణులకు శ్రేయస్సు కలిగేలా చేయు; బ్రాహ్మణుల మాట విని, గణాధిపతి వారి మాటను ఆలోచించాడు.
క్రియతే గుణరూపం యద్ గౌతమస్య విశేషతః
ఏది చేయబడితేనైనా, అది గౌతముని స్వభావానికి, లక్షణాలకు అనుగుణంగా ఉండాలి.
అనుమాన్య ద్విజాన్ సర్వాన్ పునః పునర్ ఉదారధీః స్వయం చ బ్రాహ్మణో భూత్వా ప్రణమ్య బ్రాహ్మణాన్ పునః మాతుర్ మతే స్థితో విద్వాఞ్ జయాం ప్రాహ గణేశ్వరః
అందరు బ్రాహ్మణులను మళ్లీ మళ్లీ అనుమతి కోరినవాడు, తానే బ్రాహ్మణుడై, బ్రాహ్మణులకు మళ్లీ నమస్కరించి, తల్లి మాటను పాటిస్తూ, జయకు గణాధిపతి చెప్పాడు.
యథా నాన్యో విజానీతే తథా కురు శుభాననే గోరూపధారిణీ గచ్ఛ గౌతమో యత్ర తిష్ఠతి
ఇతరెవరికీ తెలియకుండా అలా చేయు, శుభస్వరూపిణీ; ఆవు రూపం ధరించి, గౌతముడు ఉన్న చోటికి వెళ్ళు.
శాలీన్ ఖాద వినాశ్యాథ వికారం కురు భామిని కృతే ప్రహారే హుంకారే ప్రేక్షితే చాపి కించన పత దీనం స్వనం కృత్వా న మ్రియస్వ న జీవ చ
బాగున్నావు, ఆ అన్నాన్ని తిని, నాశనం చేసి, మార్పు కలిగించు; కొట్టినపుడు, అరవగానే, చూస్తే, దయనీయంగా అరవుతూ పడిపో, కానీ చనిపోకూడదు, బతికిపోకూడదు.