పునస్ తప్స్యామి వా గత్వా హిమవన్తం నగోత్తమమ్ అథవా బ్రాహ్మణైః పుణ్యైస్ తపోభిర్ హతకల్మషైః
మళ్ళీ తపస్సు చేస్తాను, లేదా ఉత్తమమైన హిమవంత పర్వతానికి వెళ్ళిపోతాను. లేకపోతే పుణ్యశీలులు, పాపరహితులైన బ్రాహ్మణులతో కలిసి తపస్సు చేస్తాను.
తైర్ వా జటాస్థితా గఙ్గా ప్రార్థితా భువమ్ ఆప్నుయాత్
వారు ప్రార్థిస్తే, జటల్లో ఉన్న గంగా భూమికి చేరవచ్చు.
ఏతచ్ ఛ్రుత్వా మాతృవాక్యం మాతరం ప్రాహ విఘ్నరాట్ భ్రాత్రా స్కన్దేన జయయా సంమన్త్ర్యేహ చ యుజ్యతే
తల్లి మాటలు విని, విఘ్నరాజు తల్లితో ఇలా అన్నాడు: 'నా అన్నయ్య స్కందుడు, జయతో కలిసి మాట్లాడి, ఇది తగినదే.'
తత్ కుర్మో మస్తకాద్ గఙ్గాం యథా త్యజతి మే పితా ఏతస్మిన్న్ అన్తరే బ్రహ్మన్న్ అనావృష్టిర్ అజాయత
మన తండ్రి తలపై నుండి గంగను విడిచిపెట్టేలా మనం ప్రయత్నిద్దాం. ఇదే సమయంలో, బ్రహ్మా! భూమిపై కరువు వచ్చింది.
ద్విర్ ద్వాదశ సమా మర్త్యే సర్వప్రాణిభయావహా తతో వినష్టమ్ అభవజ్ జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్
పన్నెండు రెండుసార్లు సంవత్సరాలు భూమిపై అన్ని ప్రాణులకు భయాన్ని కలిగించింది. ఆ తరువాత చరాచర జగత్తు నాశనమైంది.
వినా తు గౌతమం పుణ్యమ్ ఆశ్రమం సర్వకామదమ్ స్రష్టుకామః పురా పుత్ర స్థావరం జఙ్గమం తథా
కాని, గౌతముని పవిత్రమైన ఆశ్రమాన్ని తప్ప, మిగతా చోటల్లా ఏదీ మిగలలేదు. నా కుమారుడా! స్థావరజంగమ సృష్టించాలనే ఉద్దేశంతో—
కృతో యజ్ఞో మయా పూర్వం స దేవయజనో గిరిః మన్నామా తత్ర విఖ్యాతస్ తతో బ్రహ్మగిరిః సదా
మునుపు నేను ఒక యజ్ఞం చేశాను. అది దేవతలకు అర్పించిన యజ్ఞం. అక్కడ ఉన్న పర్వతం నా పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. అందుకే అది ఎప్పుడూ బ్రహ్మగిరి అని పిలవబడుతుంది.
తమ్ ఆశ్రిత్య నగశ్రేష్ఠం సర్వదాస్తే స గౌతమః తస్యాశ్రమే మహాపుణ్యే శ్రేష్ఠే బ్రహ్మగిరౌ శుభే
ఆ పర్వతాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, గౌతముడు ఎప్పుడూ అక్కడే నివసిస్తాడు. అతని ఆశ్రమం బ్రహ్మగిరి పర్వతంపై, అత్యంత పవిత్రమైనది, శ్రేష్ఠమైనది.
ఆధయో వ్యాధయో వాపి దుర్భిక్షం వాప్య్ అవర్షణమ్ భయశోకౌ చ దారిద్ర్యం న శ్రూయన్తే కదాచన
అక్కడ బాధలు, వ్యాధులు, కరువు, వర్షాభావం, భయం, శోకం, దారిద్ర్యం ఎప్పుడూ ఉండవు.
తదాశ్రమం వినాన్యత్ర హవ్యం వా కవ్యమ్ ఏవ చ నాస్తి పుత్ర తథా దాతా హోతా యష్టా తథైవ చ
ఆ ఆశ్రమాన్ని తప్ప, ఇంకెక్కడా హవ్యాలు, పితృకర్మలు, దాత, హోత, యజ్ఞకర్త కూడా లేరు, నా కుమారుడా!
యదైవ గౌతమో విప్రో దదాతి చ జుహోతి చ తదైవాప్య్ అయనం స్వర్గే సురాణామ్ అపి నాన్యతః
యప్పుడైనా గౌతముడు దానం చేసి, హవిస్సు సమర్పించినప్పుడు, అదే సమయంలో దేవతలకు స్వర్గానికి వెళ్లే మార్గం కలుగుతుంది; వేరే విధంగా అది జరగదు.
దేవలోకే ఽపి మర్త్యే వా శ్రూయతే గౌతమో మునిః హోతా దాతా చ భోక్తా చ స ఏవేతి జనా విదుః
దేవలోకంలోనైనా, భూమిపై మనుషులలోనైనా, గౌతముడు యజ్ఞకర్త, దాత, అనుభవించేవాడు అని అందరూ గుర్తిస్తారు.
తచ్ ఛ్రుత్వా మునయః సర్వే నానాశ్రమనివాసినః గౌతమాశ్రమమ్ ఆపృచ్ఛన్న్ ఆగచ్ఛన్తస్ తపోధనాః
ఇలా విని, వివిధ ఆశ్రమాలలో నివసించే అన్ని మునులు తపస్సుతో నిండిన వారు గౌతముని ఆశ్రమానికి వీడ్కోలు చెప్పేందుకు వచ్చారు.
తేషాం మునీనాం సర్వేషామ్ ఆగతానాం స గౌతమః శిష్యవత్ పుత్రవద్ భక్త్యా పితృవత్ పోషకో ఽభవత్
వచ్చిన ఆ మునులందరినీ గౌతముడు శిష్యుల్లా, కుమారుల్లా, తండ్రిలా భక్తితో పోషించాడు.
యస్య యథేప్సితం కామం యథాయోగ్యం యథాక్రమమ్ యథానురూపం సర్వేషాం శుశ్రూషామ్ అకరోన్ మునిః
ప్రతి ఒక్కరి కోరికను, యోగ్యతను, క్రమాన్ని, వారికి తగిన విధంగా ఆ ముని సేవ చేశాడు.
ఆజ్ఞయా గౌతమస్యాసన్న్ ఓషధ్యో లోకమాతరః ఆరాధితాః పునస్ తేన బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
గౌతముని ఆజ్ఞతో, లోకమాతలైన ఔషధాలు, బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులతో కలిసి మళ్లీ పూజింపబడ్డాయి.
జాయన్తే చ తదౌషధ్యో లూయన్తే చ తదైవ హి సంపత్స్యన్తే తదోప్యన్తే గౌతమస్య తపోబలాత్
ఆ ఔషధాలు ఆ సమయంలో పుట్టి, ఆ సమయంలో కోయబడి, ఆ సమయంలో అభివృద్ధి చెందుతాయి — ఇవన్నీ గౌతముని తపస్సు వల్లే.
సర్వాః సమృద్ధయస్ తస్య సంసిధ్యన్తే మనోగతాః ప్రత్యహం వక్తి వినయాద్ గౌతమస్ త్వ్ ఆగతాన్ మునీన్
తన మనస్సులో కలిగిన అన్ని కోరికలు సమృద్ధిగా నెరవేరుతాయి; ప్రతి రోజు గౌతముడు వచ్చిన మునులను వినయంగా పలుకుతాడు.
పుత్రవచ్ ఛిష్యవచ్ చైవ ప్రేష్యవత్ కరవాణి కిమ్ పితృవత్ పోషయామ్ ఆస సంవత్సరగణాన్ బహూన్
మీకు కుమారుల్లా, శిష్యుల్లా, సేవకుల్లా నేను ఏమి చేయాలి? అనేక సంవత్సరాలు తండ్రిలా వారిని పోషించాడు.
ఏవం వసత్సు మునిషు త్రైలోక్యే ఖ్యాతిర్ ఆశ్రయాత్ తతో వినాయకః ప్రాహ మాతరం భ్రాతరం జయామ్
మునులు అక్కడ నివసిస్తున్నప్పుడు, గౌతముని కీర్తి మూడూ లోకాల్లో వ్యాపించింది; అప్పుడు వినాయకుడు తన తల్లి, తమ్ముడు, జయతో మాట్లాడాడు.
దేవానాం సదనే మాతర్ గీయతే గౌతమో ద్విజః యన్ న సాధ్యం సురగణైర్ గౌతమః కృతవాన్ ఇతి
తల్లి, దేవతల గృహంలో ద్విజుడైన గౌతముడు ప్రశంసలు పొందుతున్నాడు: 'దేవతలు సాధించలేనిదాన్ని గౌతముడు సాధించాడు' అని.
ఏవం శ్రుతం మయా దేవి బ్రాహ్మణస్య తపోబలమ్ స విప్రశ్ చాలయేద్ ఏనాం మాతర్ గఙ్గాం జటాగతామ్
అమ్మా, బ్రాహ్మణుని తపస్సు శక్తి గురించి నేను ఇలా విన్నాను; ఆ ముని జటల్లో ఉన్న గంగను కదిలించగలడు.
తపసా వాన్యతో వాపి పూజయిత్వా త్రిలోచనమ్ స ఏవ చ్యావయేద్ ఏనాం జటాస్థాం మే పితృప్రియామ్
తపస్సుతో కానీ, ఇతర మార్గంతో కానీ, త్రినేత్రుడిని పూజించి, నా తండ్రికి ప్రియమైన ఆ గంగను జటల నుండి విడదీయగలడు.
తత్ర నీతిర్ విధాతవ్యా తాం విప్రో యాచయేద్ యథా తత్ప్రభావాత్ సరిచ్ఛ్రేష్ఠా శిరసో ఽవతరత్య్ అపి
ఇక్కడ ఒక యుక్తి ఆలోచించాలి; ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆమెను అడగాలి, అప్పుడు అతని ప్రభావంతో ఆ గొప్ప నది తలపై నుండి దిగుతుంది.
ఇత్య్ ఉక్త్వా మాతరం భ్రాత్రా జయయా సహ విఘ్నరాట్ జగామ గౌతమో యత్ర బ్రహ్మసూత్రధరః కృశః
అలా తల్లి, తమ్ముడు, జయతో కలిసి మాట్లాడిన తర్వాత, విఘ్నరాజు బ్రహ్మసూత్రధారి, క్షీణుడైన గౌతముడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
వసన్ కతిపయాహఃసు గౌతమాశ్రమమణ్డలే ఉవాచ బ్రాహ్మణాన్ సర్వాంస్ తత్ర తత్ర చ విఘ్నరాట్
కొన్ని రోజులు గౌతముని ఆశ్రమ పరిధిలో ఉండి, విఘ్నరాజు అక్కడ ఉన్న అన్ని బ్రాహ్మణులను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
గచ్ఛామః స్వమ్ అధిష్ఠానమ్ ఆశ్రమాణి శుచీని చ పుష్టాః స్మ గౌతమాన్నేన పృచ్ఛామో గౌతమం మునిమ్
మన మన ఇంటికి, పవిత్రమైన ఆశ్రమాలకు వెళ్లుదాం; గౌతముని అన్నంతో మనం బలపడాము. గౌతమ మునిని అడగుదాం.
ఇతి సంమన్త్ర్య పృచ్ఛన్తి మునయో మునిసత్తమాః స తాన్ నివారయామ్ ఆస స్నేహబుద్ధ్యా మునీన్ పృథక్
ఇలా నిర్ణయించుకుని, మునులు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడిని అడిగారు; ఆయన వారిని ఒక్కొక్కరిని ప్రేమతో ఆపాడు.
కృతాఞ్జలిః సవినయమ్ ఆసధ్వమ్ ఇహ చైవ హి యుష్మచ్చరణశుశ్రూషాం కరోమి మునిపుంగవాః
వినయంతో, చేతులు జోడించి, నేను ఇక్కడ కూర్చొని, మీ పాదాల వద్ద సేవ చేస్తున్నాను, మహర్షులారా.
శుశ్రూషౌ పుత్రవన్ నిత్యం మయి తిష్ఠతి నోచితమ్ భవతాం భూమిదేవానామ్ ఆశ్రమాన్తరసేవనమ్
మీరు పిల్లవాడిలా నాకు ఎప్పుడూ సేవ చేయాలనే కోరిక ఉంది; భూమిపై దైవస్వరూపులైన మహర్షులారా, ఇతర ఆశ్రమాలకు నేను వెళ్లడం నాకు తగదు.