తస్యోన్నతిశరైర్ భగ్నాః కీర్తిఖడ్గద్విధాకృతాః తస్యాజ్ఞాశక్తిభిన్నాఙ్గా దేవాః శర్మ న లేభిరే
అతని అహంకార బాణాలు విరిగిపోయాయి, కీర్తి ఖడ్గం కూడా పగిలిపోయింది. అతని ఆజ్ఞా శక్తి చేత దేవతలు గాయపడి, వారికి శాంతి దొరకలేదు.
తతః సంమన్త్రయామ్ ఆసుః కృత్వా మాత్సర్యమ్ అగ్రతః తద్యశోగ్నిప్రదీప్తాఙ్గా విష్ణుం జగ్ముః సువిహ్వలాః
తర్వాత వారు అసూయను పక్కనపెట్టి, కలిసి ఆలోచించారు. అతని మహిమ జ్వాలలతో వారి దేహాలు మండుతూ, చాలా బాధతో విష్ణువును ఆశ్రయించారు.
ఆర్తాః స్మ గతసత్త్వాః స్మ శఙ్ఖచక్రగదాధర అస్మదర్థే భవాన్ నిత్యమ్ ఆయుధాని బిభర్తి చ
ప్రభూ, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించువాడా! మేము బాధపడుతున్నాము, మా బలమంతా పోయింది. మా కోసం నువ్వు ఎప్పుడూ ఆయుధాలు ధరించేవాడివి.
త్వయి నాథే జగన్నాథ అస్మాకం దుఃఖమ్ ఈదృశమ్ త్వాం తు ప్రణమతీ వాణీ కథం దైత్యం నమస్యతి
ప్రపంచానికి నీవే అధిపతి, నీవు ఉన్నప్పుడు మేము ఇలాంటి బాధను ఎలా అనుభవించగలం? మా మాటలు నీకు నమస్కరిస్తుంటే, అవి రాక్షసుడిని ఎలా స్తుతించగలవు?
మనసా కర్మణా వాచా త్వామ్ ఏవ శరణం గతాః త్వదఙ్ఘ్రిశరణాః సన్తః కథం దైత్యం నమేమహి
మనసుతో, చేతలతో, మాటలతో మేము నిన్నే ఆశ్రయించాము. నీ పాదాలను ఆశ్రయించిన మేము రాక్షసుడికి ఎలా నమస్కరించగలం?
యజామస్ త్వాం మహాయజ్ఞైర్ వదామో వాగ్భిర్ అచ్యుత త్వదేకశరణాః సన్తః కథం దైత్యం నమేమహి
మేము గొప్ప యజ్ఞాలతో నిన్ను పూజిస్తున్నాము, మాటలతో నిన్ను స్తుతిస్తున్నాము, అచ్యుతా! నిన్నే ఆశ్రయించిన మేము రాక్షసుడికి ఎలా నమస్కరించగలం?
త్వద్వీర్యమ్ ఆశ్రితా నిత్యం దేవాః సేన్ద్రపురోగమాః త్వయా దత్తం పదం ప్రాప్య కథం దైత్యం నమేమహి
ఇంద్రుడు ముందుండి, దేవతలందరూ ఎప్పుడూ నీ శక్తినే ఆధారపడుతున్నారు. నువ్విచ్చిన స్థానం పొందిన మేము రాక్షసుడికి ఎలా నమస్కరించగలం?
స్రష్టా త్వం బ్రహ్మమూర్త్యా తు విష్ణుర్ భూత్వా తు రక్షసి సంహర్తా రుద్రశక్త్యా త్వం కథం దైత్యం నమేమహి
నీవు బ్రహ్మ రూపంలో సృష్టికర్త, విష్ణువుగా రక్షకుడు, రుద్ర శక్తితో సంహారకుడు. అలాంటి నిన్ను ఆశ్రయించిన మేము రాక్షసుడికి ఎలా నమస్కరించగలం?
ఐశ్వర్యం కారణం లోకే వినైశ్వర్యం తు కిం ఫలమ్ హతైశ్వర్యాః సురేశాన కథం దైత్యం నమేమహి
ఈ లోకంలో ఐశ్వర్యమే కారణం. ఐశ్వర్యం లేకపోతే దేనికి ఉపయోగం? దేవతల అధిపతీ, అధికారం లేని మేము రాక్షసుడికి ఎలా నమస్కరించగలం?
అనాదిస్ త్వం జగద్ధాతర్ అనన్తస్ త్వం జగద్గురుః అన్తవన్తమ్ అముం శత్రుం కథం దైత్యం నమేమహి
నీవు ఆదియైనవాడు, జగత్తును పోషించే వాడు, అనంతుడవు, జగద్గురువవు. పరిమితమైన శత్రువైన రాక్షసుడికి మేము ఎలా నమస్కరించగలం?
తవైశ్వర్యేణ పుష్టాఙ్గా జిత్వా త్రైలోక్యమ్ ఓజసా స్థిరాః స్యామః సురేశాన కథం దైత్యం నమేమహి
నీ శక్తితో మేము బలవంతులమయ్యాము, నీ బలంతో మూడు లోకాలను జయించాము. దేవతల అధిపతీ, మేము స్థిరంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము. అలాంటప్పుడు రాక్షసుడికి ఎలా నమస్కరించగలం?
ఇత్య్ ఏతద్ ఏవ వచనం శ్రుత్వా దైతేయసూదనః ఉవాచ సర్వాన్ అమరాన్ దేవానాం కార్యసిద్ధయే
ఇలా వారు చెప్పిన మాటలు విని, దైత్య సంహారకుడు దేవతల కార్యసిద్ధికి అందరికి ఇలా పలికాడు.
మద్భక్తో ఽసౌ బలిర్ దైత్యో హ్య్ అవధ్యో ఽసౌ సురాసురైః యథా భవన్తో మత్పోష్యాస్ తథా పోష్యో బలిర్ మమ
బలి అనే దైత్యుడు నా భక్తుడు. అతన్ని దేవతలు గానీ, రాక్షసులు గానీ చంపలేరు. మిమ్మల్ని నేను పోషించినట్లే, బలిని కూడా నేను పోషిస్తున్నాను.
వినా తు సంగరం దేవా హత్వా రాజ్యం త్రివిష్టపే బలిం నిబధ్య మన్త్రోక్త్యా రాజ్యం వః ప్రదదామ్య్ అహమ్
దేవతలారా! యుద్ధం లేకుండానే, మంత్రబలంతో బలిని బంధించి, అతన్ని సంహరించి, త్రివిష్టపలో రాజ్యాన్ని మీకు ఇస్తాను.
తథేత్య్ ఉక్త్వా సురగణాః సంజగ్ముర్ దివమ్ ఏవ హి భగవాన్ అపి దేవేశో హ్య్ అదిత్యా గర్భమ్ ఆవిశత్
అవును అని చెప్పి దేవతలు స్వర్గానికి తిరిగి వెళ్లారు. ఆ సమయంలో భగవంతుడు, దేవతల అధిపతి, అదితి గర్భంలో ప్రవేశించాడు.
తస్మిన్న్ ఉత్పద్యమానే తు ఉత్సవాశ్ చ బభూవిరే జాతో ఽసౌ వామనో బ్రహ్మన్ యజ్ఞేశో యజ్ఞపూరుషః
ఆయన పుట్టే సమయంలో ఉత్సవాలు జరిగాయి. వామనుడిగా, యజ్ఞేశ్వరుడిగా, యజ్ఞపురుషుడిగా జన్మించాడు, బ్రహ్మన్!
ఏతస్మిన్న్ అన్తరే బ్రహ్మన్ హయమేధాయ దీక్షితః బలిర్ బలవతాం శ్రేష్ఠ ఋషిముఖ్యైః సమాహితః
అంతలో, బ్రహ్మన్, బలివాడు బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు, అశ్వమేధ యజ్ఞానికి దీక్ష తీసుకుని, మహర్షులతో కూడి ఉన్నాడు.
పురోధసా చ శుక్రేణ వేదవేదాఙ్గవేదినా మఖే తస్మిన్ వర్తమానే యజమానే బలౌ తథా
అతని పురోహితుడు, వేదాలు మరియు వేదాంగాలు తెలిసిన శుక్రుడు, ఆ యజ్ఞంలో పాల్గొంటూ, బలివాడు యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తున్నాడు.
ఆర్త్విజ్య ఋషిముఖ్యే తు శుక్రే తత్ర పురోధసి హవిర్భాగార్థమ్ ఆసన్నదేవగన్ధర్వపన్నగే
యజ్ఞార్ధంగా, ఆ యజ్ఞంలో ప్రధాన ఋత్విజుడైన శుక్రుడు, దేవతలు, గంధర్వులు, నాగులతో కూడి, పురోహితుడిగా అక్కడ ఉన్నాడు.
దీయతాం భుజ్యతాం పూజా క్రియతాం చ పృథక్ పృథక్ పరిపూర్ణం పునః పూర్ణమ్ ఏవం వాక్యే ప్రవర్తతి
ఇది ఇవ్వండి, అది అనుభవించండి, పూజను వేర్వేరుగా, సంపూర్ణంగా చేయండి — ఇలా ఆ మాట మళ్లీ మళ్లీ పూర్తిగా కొనసాగింది.
శనైస్ తద్దేశమ్ అభ్యాగాద్ వామనః సామగాయనః యజ్ఞవాటమ్ అనుప్రాప్తో వామనశ్ చిత్రకుణ్డలః
ఆయన సావధానంగా, సామగానం చేస్తూ, ఆ స్థలానికి వచ్చాడు; మెరిసే కుండలాలు ధరించిన వామనుడు యజ్ఞవాటికలోకి ప్రవేశించాడు.
ప్రశంసమానస్ తం యజ్ఞం వామనం ప్రేక్ష్య భార్గవః బ్రహ్మరూపధరం దేవం వామనం దైత్యసూదనమ్
వామనుని చూసి, ఆ యజ్ఞాన్ని ప్రశంసిస్తూ, భృగువంశీయుడు వామనుని బ్రహ్మరూపంలో ఉన్న దేవుడిగా, దైత్య సంహారుడిగా గుర్తించాడు.
దాతారం యజ్ఞతపసాం ఫలం హన్తారం రక్షసామ్ జ్ఞాత్వా త్వరన్న్ అథోవాచ రాజానం భూరితేజసమ్
ఆయన దాత, యజ్ఞతపస్సుకు ఫలితంగా, రాక్షస సంహారుడని తెలుసుకొని, భృగువు మహాతేజస్సుతో ఉన్న రాజుని వేగంగా ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
జేతారం క్షత్రధర్మేణ దాతారం భక్తితో ధనమ్ బలిం బలవతాం శ్రేష్ఠం సభార్యం దీక్షితం మఖే
క్షత్రియ ధర్మంతో విజేత, భక్తితో ధనం దాత, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన బలి, భార్యతో కలిసి యజ్ఞానికి దీక్ష తీసుకున్నాడు.
ధ్యాయన్తం యజ్ఞపురుషమ్ ఉత్సృజన్తం హవిః పృథక్ తమ్ ఆహ భృగుశార్దూలః శుక్రః పరమబుద్ధిమాన్
యజ్ఞపురుషుని ధ్యానిస్తూ, హవిస్సును వేర్వేరుగా సమర్పిస్తున్న వానిని, భృగువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన, మహాజ్ఞాని శుక్రుడు ఉద్దేశించి అన్నాడు.
యో ఽసౌ తవ మఖం ప్రాప్తో బ్రాహ్మణో వామనాకృతిః నాసౌ విప్రో బలే సత్యం యజ్ఞేశో యజ్ఞవాహనః
నీ యజ్ఞానికి వామన రూపంలో వచ్చిన ఆ బ్రాహ్మణుడు నిజమైన బ్రాహ్మణుడు కాడు, ఓ బలీ! ఆయన యజ్ఞేశ్వరుడు, యజ్ఞాన్ని మోసేవాడు.
శిశుస్ త్వాం యాచితుం ప్రాప్తో నూనం దేవహితాయ హి మయా చ సహ సంమన్త్ర్య పశ్చాద్ దేయం త్వయా ప్రభో
ఒక చిన్నవాడు నిన్ను అడగడానికి వచ్చాడు, ఇది ఖచ్చితంగా దేవతల శ్రేయస్సు కోసం. నన్ను సంప్రదించి, తరువాత ఇవ్వాలి ప్రభూ.
బలిస్ తు భార్గవం ప్రాహ పురోధసమ్ అరిందమః
శత్రువులను జయించిన బలి, పురోహితుడైన భృగువంశీయునితో మాట్లాడాడు.
ధన్యో ఽహం మమ యజ్ఞేశో గృహమ్ ఆయాతి మూర్తిమాన్ ఆగత్య యాచతే కించిత్ కిం మన్త్ర్యమ్ అవశిష్యతే
నా యజ్ఞేశ్వరుడు స్వయంగా నా ఇంటికి వచ్చి, ఏదైనా అడుగుతుండగా, ఇంకా ఏమి ఆలోచించాలి? నేను ధన్యుడిని.
ఏవమ్ ఉక్త్వా సభార్యో ఽసౌ శుక్రేణ చ పురోధసా జగామ యత్ర విప్రేన్ద్రో వామనో ఽదితినన్దనః
ఇలా చెప్పి, తన భార్యతో పాటు పురోహితుడైన శుక్రునితో కలిసి, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన, అదితి కుమారుడైన వామనుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.