శుభమారుతసంపన్నే హర్షోత్కర్షైకకారణే మేరుమన్దరకైలాసమైనాకాదినగైర్ వృతే
శుభమైన గాలులతో, ఆనందాన్ని కలిగించే కారణంగా, మేరు, మందర, కైలాస, మైనాకాది పర్వతాలతో చుట్టుముట్టబడి—
వసిష్ఠాగస్త్యపౌలస్త్యలోమశాదిభిర్ ఆవృతే మహోత్సవే వర్తమానే వివాహః సమజాయత
వశిష్ఠుడు, అగస్త్యుడు, పౌలస్త్యుడు, లోమశుడు మొదలైన వారు అక్కడ ఉండగా, మహోత్సవం జరుగుతుండగా, వివాహం జరిగింది.
తత్ర వేదీ రత్నమయీ శోభితా స్వర్ణభూషితా వజ్రమాణిక్యవైదూర్యతన్మయస్తమ్భశోభితా
అక్కడ రత్నాలతో చేసిన, బంగారంతో అలంకరించిన, వజ్రం, మాణిక్యం, వైడూర్యంతో చేసిన స్తంభాలతో మెరిసే వేదికను ఏర్పాటు చేశారు.
జయాలక్ష్మీశుభాక్షాన్తికీర్తిపుష్ట్యాదిసంవృతా మేరుమన్దరకైలాసరైవతైః పరిశోభితైః
జయ, లక్ష్మీ, శుభ, క్షాంతి, కీర్తి, పుష్టి మొదలైనవారు చుట్టూ ఉండగా, మేరు, మందర, కైలాస, రైవత వంటి పర్వతాలతో మరింత శోభ పొందింది.
పూజితో లోకనాథేన విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా మైనాకః పర్వతశ్రేష్ఠో రేజే ఽతీవ హిరణ్మయః
విశ్వనాథుడైన విష్ణువు మైనాక పర్వతాన్ని ఘనంగా పూజించగా, ఆ పర్వతశ్రేష్ఠుడు బంగారు వర్ణంతో ఎంతో ప్రకాశంగా మెరిసిపోయాడు.
ఋషయో లోకపాలాశ్ చ ఆదిత్యాః సమరుద్గణాః వివాహే వేదికాం చక్రుర్ దేవదేవస్య శూలినః
మహర్షులు, లోకపాలకులు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలు కలిసి దేవదేవుడైన త్రిశూలధారి వివాహానికి వేదికను సిద్ధం చేశారు.
విశ్వకర్మా స్వయం త్వష్టా వేదీం చక్రే సతోరణామ్ సురభీ నన్దినీ నన్దా సునన్దా కామదోహినీ
విశ్వకర్మ తనతో పాటు త్వష్టతో కలిసి తోటివాటితో కూడిన తలుపుతో వేదికను నిర్మించాడు. సురభి, నందిని, నందా, సునందా, కామదోహిని అక్కడ హాజరయ్యారు.
ఆభిస్ తు శోభితేశాన్యా వివాహః సమజాయత సముద్రాః సరితో నాగా ఓషధ్యో లోకమాతరః
వారు అలంకరించిన ఆ వేదికపై వివాహం జరిగింది. సముద్రాలు, నదులు, నాగులు, ఔషధాలు, లోకమాతలు అందరూ అక్కడకు వచ్చారు.
సవనస్పతిబీజాశ్ చ సర్వే తత్ర సమాయయుః భువః కర్మ ఇలా చక్రే ఓషధ్యస్ త్వ్ అన్నకర్మ చ
అక్కడ చెట్ల విత్తనాలన్నీ కూడి వచ్చాయి. ఇళా భూమి సంభంధమైన కర్మలు చేసింది. ఔషధాలు అన్నానికి సంభంధించిన కర్మలు చేశాయి.
వరుణః పానకర్మాణి దానకర్మ ధనాధిపః అగ్నిశ్ చకార తత్రాన్నం యచ్ చేష్టం లోకనాథయోః
వరుణుడు పానీయాలు సిద్ధం చేశాడు. ధనాధిపతి దానకర్మలు నిర్వహించాడు. అగ్ని అక్కడ లోకనాథుల కోరిక మేరకు అన్నాన్ని తయారు చేశాడు.
తత్ర తత్ర పృథక్ పూజాం చక్రే విష్ణుః సనాతనః వేదాశ్ చ సరహస్యా వై గాయన్తి చ హసన్తి చ
శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు అక్కడక్కడ తన పూజను నిర్వహించాడు. వేదాలు, వాటి రహస్యాలతో కూడి, పాడుతూ నవ్వుతూ ఆనందించాయి.
నృత్యన్త్య్ అప్సరసః సర్వా జగుర్ గన్ధర్వకింనరాః లాజాధృక్ చాపి మైనాకో బభూవ మునిసత్తమ
అప్సరసలు అందరూ నృత్యం చేశారు. గంధర్వులు, కిన్నరులు పాటలు పాడారు. మునిశ్రేష్ఠుడైన మైనాకుడు లాజలు పట్టుకున్నాడు.
పుణ్యాహవాచనం వృత్తమ్ అన్తర్వేశ్మని నారద వేదికాయామ్ ఉపావిష్టౌ దంపతీ సురసత్తమౌ
పుణ్యాహవాచనం అంతర్వేశంలో పూర్తయ్యింది, నారదా. ఆ వేదికపై దివ్య దంపతులు కూర్చున్నారు.
ప్రతిష్ఠాప్యాగ్నిం విధివద్ అశ్మానం చాపి పుత్రక హుత్వా లాజాంశ్ చ విధివత్ ప్రదక్షిణమ్ అథాకరోత్
క్రమంగా అగ్నిని, రాయిని ప్రతిష్ఠించి, లాజలను యథావిధిగా హోమం చేసి, వారు ప్రదక్షిణలు చేశారు.
అశ్మనః స్పర్శహేతోశ్ చ దేవ్యఙ్గుష్ఠం కరే ఽస్పృశత్ విష్ణునా ప్రేరితః శంభుర్ దక్షిణస్య పదస్య చ
రాయిని తాకే సందర్భంలో, విష్ణువు ప్రేరణతో శంభుడు దేవికి, ఆమె కుడి పాదాన్ని, అంగుళిని తాకాడు.
తామ్ అదర్శమ్ అహం తత్ర హోమం కుర్వన్ హరాన్తికే దృష్టే ఽఙ్గుష్ఠే దుష్టబుద్ధ్యా వీర్యం సుస్రావ మే తదా
హరుని సమీపంలో హోమం చేస్తూ నేను ఆమె అంగుళిని చూశాను. అపరిశుద్ధమైన మనసుతో నా వీర్యం అక్కడే జారిపోయింది.
లజ్జయా కలుషీభూతః స్కన్నం వీర్యమ్ అచూర్ణయమ్ మద్వీర్యాచ్ చూర్ణితాత్ సూక్ష్మాద్ వాలఖిల్యాస్ తు జజ్ఞిరే
అప్పుడే నన్ను లజ్జా కలుషితం చేసింది. జారిన వీర్యాన్ని నేను నలిపాను. నా నలిపిన సూక్ష్మ వీర్యం నుండి వాలఖిల్యులు జన్మించారు.
తతో మహాన్ అభూత్ తత్ర హాహాకారః సురోదితః లజ్జయా పరిభూతో ఽహం నిర్గతస్ తు తదాసనాత్
అక్కడ దేవతల మధ్య గొప్ప హాహాకారం మోగింది. లజ్జతో నేనూ అవమానానికి లోనై ఆ ఆసనాన్ని వదిలి వెళ్లిపోయాను.
పశ్యత్సు దేవసంఘేషు తూష్ణీంభూతేషు నారద గచ్ఛన్తం మాం మహాదేవో దృష్ట్వా నన్దినమ్ అబ్రవీత్
దేవతల సమూహం నిశ్శబ్దంగా చూస్తుండగా, నారదా, నేను వెళ్లిపోతుంటే మహాదేవుడు నందిని చూసి ఇలా అన్నాడు.
బ్రహ్మాణమ్ ఆహ్వయస్వేహ గతపాపం కరోమ్య్ అహమ్ కృతాపరాధే ఽపి జనే సన్తః సకృపమానసాః మోహయన్త్య్ అపి విద్వాంసం విషయాణామ్ ఇయం స్థితిః
బ్రహ్మను ఇక్కడికి పిలువు. నేను అతనికి పాపం తొలగిస్తాను. తప్పు చేసినవారిని కూడా సద్గుణులు కరుణతో క్షమిస్తారు. జ్ఞానులు కూడా విషయాల్లో మోహించవచ్చు — ఇదే లోక ధర్మం.
ఏవమ్ ఉక్త్వా స భగవాన్ ఉమయా సహితః శివః మమానుకమ్పయా చైవ లోకానాం హితకామ్యయా
ఇలా చెప్పి, ఉమాదేవితో కూడిన శివుడు, నా మీద దయతో, లోకాల మంగళార్థం,
ఏతచ్ చకార లోకేశః శృణు నారద యత్నతః పాపినాం పాపమోక్షాయ భూమిర్ ఆపో భవిష్యతి
ఈ కార్యాన్ని ఎంతో జాగ్రత్తగా చేశాడు, నారదా. పాపుల పాప విమోచన కోసం భూమి నీటిగా మారుతుంది.
తయోశ్ చ సారసర్వస్వమ్ ఆహరిష్యామి పావనమ్ ఏవం నిశ్చిత్య భగవాంస్ తయోః సారం సమాహరత్
అలా నిర్ణయించుకుని, భగవంతుడు వారి ఇద్దరిలోని పవిత్రమైన సారాన్ని సమీకరించాడు.
భూమిం కమణ్డలుం కృత్వా తత్రాపః సంనివేశ్య చ పావమాన్యాదిభిః సూక్తైర్ అభిమన్త్ర్య చ యత్నతః
భూమిని ఒక కమండలువుగా చేసి, అందులో నీళ్లు పోసి, పవమానాది మంత్రాలతో శుద్ధి చేశాడు.
త్రిజగత్పావనీం శక్తిం తత్ర సస్మార పాపహా మామ్ ఉవాచ స లోకేశో గృహాణేమం కమణ్డలుమ్
అక్కడ మూడు లోకాల్ని పవిత్రం చేసే శక్తిని ధ్యానించి, పాపాలను తొలగించే ఆ లోకనాధుడు నన్ను చూచి, 'ఈ కమండలును తీసుకో' అని చెప్పాడు.
ఆపో వై మాతరో దేవ్యో భూమిర్ మాతా తథాపరా స్థిత్యుత్పత్తివినాశానాం హేతుత్వమ్ ఉభయోః స్థితమ్
నీళ్లు దేవతామాతలు, భూమి ఇంకొక తల్లి; ఈ రెండూ సృష్టి, స్థితి, లయాలకు కారణమవుతాయి.
అత్ర ప్రతిష్ఠితో ధర్మో హ్య్ అత్ర యజ్ఞః సనాతనః అత్ర భుక్తిశ్ చ ముక్తిశ్ చ స్థావరం జఙ్గమం తథా
ఇక్కడే ధర్మం స్థిరంగా ఉంది, ఇక్కడే శాశ్వత యజ్ఞం ఉంది, ఇక్కడే భోగం, మోక్షం, చలించని, కదిలే అన్నీ ఉన్నాయి.
స్మరణాన్ మానసం పాపం వచనాద్ వాచికం తథా స్నానపానాభిషేకాచ్ చ ప్రణశ్యత్య్ అపి కాయికమ్
స్మరణ వల్ల మనసులోని పాపం పోతుంది; మాటతో మాట్లాడిన పాపం పోతుంది; స్నానం, త్రాగడం, అభిషేకం వల్ల శరీరపాపం కూడా నశిస్తుంది.
ఏతద్ ఏవామృతం లోకే నైతస్మాత్ పావనం పరమ్ మయాభిమన్త్రితం బ్రహ్మన్ గృహాణేమం కమణ్డలుమ్
ఈ నీరు లోకంలో అమృతం లాంటిది; దీని కన్నా పవిత్రమైనది లేదు. నేను దీన్ని మంత్రించి శుద్ధి చేశాను బ్రహ్మన్, ఈ కమండలును తీసుకో.
అత్రత్యం వారి యః కశ్చిత్ స్మరేద్ అపి పఠేద్ అపి స సర్వకామాన్ ఆప్నోతి గృహాణేమం కమణ్డలుమ్
ఇక్కడి నీటిని ఎవరు స్మరిస్తే లేదా పఠించినా, వారు అన్ని కోరికలు పొందుతారు—ఈ కమండలును తీసుకో.