తదోత్పన్నా జగద్ధాత్రీ గౌరీ హిమవతో గృహే శివధ్యానరతా నిత్యం తన్నిష్ఠా తన్మనోగతా
అలా హిమవంతుని ఇంట్లో జగత్తును పోషించే గౌరీ జన్మించింది. ఆమె ఎప్పుడూ శివధ్యానంలో నిమగ్నంగా, ఆధ్యాత్మికంగా, ఆయనలోనే లీనమై ఉండేది.
తాం వై ప్రోచుః సురగణా ఈశార్థే తప ఆవిశ తథా హిమవతః పృష్ఠే గౌరీ తేపే తపో మహత్
ఆమెకు దేవతలు ఇలా అన్నారు: "ఈశ్వరుని కోసం తపస్సు చేయు." అప్పుడు హిమవంతుని పర్వతంపై గౌరీ గొప్ప తపస్సు చేసింది.
పునః సంమన్త్రయామ్ ఆసుర్ ఈశో ధ్యాయతి తాం శివామ్ ఆత్మానం వా తథాన్యద్ వా న జానీమః కథం భవః
మళ్లీ వారు ఆలోచిస్తూ, "ఈశ్వరుడు ఆమెను, లేక తనను, లేక ఇంకేదైనా ధ్యానిస్తున్నాడో తెలియదు. భవుడు ఎలా ఆలోచిస్తున్నాడో మనకు అర్థం కావడం లేదు" అన్నారు.
మేనకాయాః సుతాయాం తు చిత్తం దధ్యాత్ సురేశ్వరః తత్ర నీతిర్ విధాతవ్యా తతః శ్రైష్ఠ్యమ్ అవాప్స్యథ తతః ప్రాహ మహాబుద్ధిర్ వాచస్పతిర్ ఉదారధీః
సురేశ్వరుడు మేనాకా కుమార్తెపై మనసు కేంద్రీకరించాలి. దానికి ఒక యుక్తి ఆలోచించాలి. అప్పుడు మీరు శ్రేష్ఠతను పొందుతారు. అప్పుడు గొప్ప జ్ఞానమున్న వాక్పతి ఇలా అన్నాడు.
యస్ త్వ్ అయం మదనో ధీమాన్ కన్దర్పః పుష్పచాపధృక్ స విధ్యతు శివం శాన్తం బాణైః పుష్పమయైః శుభైః
ఈ మదనుడు, మనసు కలిగిన కందర్పుడు, పుష్పబాణాన్ని ధరించినవాడు — అతను శాంతమైన శివుడిని శుభ్రమైన పుష్పబాణాలతో ఆకర్షించాలి.
తేన విద్ధస్ త్రినేత్రో ఽపి ఈశాయాం బుద్ధిమ్ ఆదధేత్ పరిణేష్యత్య్ అసౌ నూనం తదా తాం గిరిజాం హరః
అతని బాణాలు తగిలితే, త్రినేత్రుడు అయిన శివుడికూడా ఆమెపై మనసు పెట్టి, హరుడు గిరిజను తప్పకుండా పెళ్లి చేసుకుంటాడు.
జయినః పఞ్చబాణస్య న బాణాః క్వాపి కుణ్ఠితాః తథోఢాయాం జగద్ధాత్ర్యాం శంభోః పుత్రో భవిష్యతి
ఐదుగురు బాణాల యజమానుడి బాణాలు ఎక్కడా ముదిరిపోవు. అందువల్ల జగత్తును మోయు దేవత గర్భంలో శివునికి కుమారుడు జన్మిస్తాడు.
జాతః పుత్రస్ త్రినేత్రస్య తారకం స హనిష్యతి వసన్తం చ సహాయార్థం శోభిష్ఠం కుసుమాకరమ్
మూడు కళ్లవాడైన శివునికి పుట్టిన కుమారుడు తారకాసురుడిని సంహరిస్తాడు. సహాయంగా పుష్పాల కాలమైన వసంతాన్ని కూడా ఉండనివ్వండి.
ఆహ్లాదనం చ మనసా కామాయైనం ప్రయచ్ఛథ
మనసారా ఆనందంగా ఈ వరాన్ని మన్మథుడికి సమర్పించండి.
తథేత్య్ ఉక్త్వా సురగణా మదనం కుసుమాకరమ్ ప్రేషయామ్ ఆసుర్ అవ్యగ్రాః శివాన్తికమ్ అరిందమాః
అయితే అని చెప్పి, దేవతలు భయపడకుండా, శత్రువులను జయించే వారు, మన్మథుడిని మరియు పుష్పకాలాన్ని శివుని వద్దకు పంపించారు.
స జగామ త్వరా కామో ధృతచాపో సమాధవః రత్యా చ సహితః కామః కర్తుం కర్మ సుదుష్కరమ్
మన్మథుడు ధనుస్సుతో, రతితో కలిసి, ఆ అత్యంత కఠినమైన కార్యాన్ని చేయడానికి వేగంగా వెళ్లాడు.
గృహీత్వా సశరం చాపమ్ ఇదం తస్య మనో ఽభవత్ మయా వేధ్యస్ త్వ్ అవేధ్యో వై శంభుర్ లోకగురుః ప్రభుః
బాణాలతో కూడిన ధనుస్సును పట్టుకుని, మన్మథుడి మనసులో ఇలా అనిపించింది: 'నేను అందరినీ గాయపరచగలను, కానీ లోకగురువు అయిన శివునికి మాత్రం అది సాధ్యం కాదు.'
త్రైలోక్యజయినో బాణాః శంభౌ మే కిం దృఢా న వా తేనాసౌ చాగ్నినేత్రేణ భస్మశేషస్ తదా కృతః
మూడు లోకాలను జయించే నా బాణాలు శివునిపై పనిచేస్తాయా లేదా? అప్పుడు శివుడు తన అగ్నిచూపుతో మన్మథుడిని బూడిద చేశాడు.
తద్ ఏవ కర్మ సుదృఢమ్ ఈక్షితుం సురసత్తమాః ఆజగ్ముస్ తత్ర యద్ వృత్తం శృణు విస్మయకారకమ్
అప్పుడు ఆ అద్భుతమైన కార్యాన్ని చూడటానికి ఉత్తమమైన దేవతలు అక్కడికి వచ్చారు. అక్కడ జరిగిన ఆశ్చర్యకరమైన విషయాన్ని విను.
శంభుం దృష్ట్వా సురగణా యావత్ పశ్యన్తి మన్మథమ్ తావచ్ చ భస్మసాద్భూతం కామం దృష్ట్వా భయాతురాః తుష్టువుస్ త్రిదశేశానం కృతాఞ్జలిపుటాః సురాః
దేవతలు శివునిని చూస్తూ ఉండగా, మన్మథుడు బూడిదగా మారిన దృశ్యాన్ని చూచి భయంతో, చేతులు జోడించి దేవతాధిపతిని స్తుతించారు.
తారకాద్ భయమ్ ఆపన్నం కురు పత్నీం గిరేః సుతామ్
తారకుని వల్ల కలిగిన భయాన్ని తొలగించు. పర్వత కుమార్తెను భార్యగా స్వీకరించు.
విద్ధచిత్తో హరో ఽప్య్ ఆశు మేనే వాక్యం సురోదితమ్ అరున్ధతీం వసిష్ఠం చ మాం తు చక్రధరం తథా
హరుడి మనసు బాధపడినా, దేవతలు చెప్పిన మాటలను వెంటనే అంగీకరించాడు. అరుంధతీ, వశిష్ఠుడు, నేను, చక్రధారి కూడా అంగీకరించాము.
ప్రేషయామ్ ఆసుర్ అమరా వివాహాయ పరస్పరమ్ సంబన్ధో ఽపి తథాప్య్ ఆసీద్ ధిమవల్లోకనాథయోః
అమరులు పరస్పరం వివాహానికి సందేశాలు పంపారు. అలా హిమవంతు రాజుల మధ్య బంధం ఏర్పడింది.
హిమవత్పర్వతే శ్రేష్ఠే నానారత్నవిచిత్రితే నానావృక్షలతాకీర్ణే నానాద్విజనిషేవితే
హిమవంతు పర్వతంపై, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడిన, విభిన్నమైన వృక్షాలూ, లతలతో నిండిన, అనేక పక్షులు నివసించే అద్భుత ప్రదేశంలో—
నదీనదసరఃకూపతడాగాదిభిర్ ఆవృతే దేవగన్ధర్వయక్షాదిసిద్ధచారణసేవితే
నదులు, వాగులు, సరస్సులు, బావులు, చెరువులు మొదలైన వాటితో చుట్టుముట్టబడి, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, సిద్ధులు, చారణులు సేవించే ప్రదేశంలో—
శుభమారుతసంపన్నే హర్షోత్కర్షైకకారణే మేరుమన్దరకైలాసమైనాకాదినగైర్ వృతే
శుభమైన గాలులతో, ఆనందాన్ని కలిగించే కారణంగా, మేరు, మందర, కైలాస, మైనాకాది పర్వతాలతో చుట్టుముట్టబడి—
వసిష్ఠాగస్త్యపౌలస్త్యలోమశాదిభిర్ ఆవృతే మహోత్సవే వర్తమానే వివాహః సమజాయత
వశిష్ఠుడు, అగస్త్యుడు, పౌలస్త్యుడు, లోమశుడు మొదలైన వారు అక్కడ ఉండగా, మహోత్సవం జరుగుతుండగా, వివాహం జరిగింది.
తత్ర వేదీ రత్నమయీ శోభితా స్వర్ణభూషితా వజ్రమాణిక్యవైదూర్యతన్మయస్తమ్భశోభితా
అక్కడ రత్నాలతో చేసిన, బంగారంతో అలంకరించిన, వజ్రం, మాణిక్యం, వైడూర్యంతో చేసిన స్తంభాలతో మెరిసే వేదికను ఏర్పాటు చేశారు.
జయాలక్ష్మీశుభాక్షాన్తికీర్తిపుష్ట్యాదిసంవృతా మేరుమన్దరకైలాసరైవతైః పరిశోభితైః
జయ, లక్ష్మీ, శుభ, క్షాంతి, కీర్తి, పుష్టి మొదలైనవారు చుట్టూ ఉండగా, మేరు, మందర, కైలాస, రైవత వంటి పర్వతాలతో మరింత శోభ పొందింది.
పూజితో లోకనాథేన విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా మైనాకః పర్వతశ్రేష్ఠో రేజే ఽతీవ హిరణ్మయః
విశ్వనాథుడైన విష్ణువు మైనాక పర్వతాన్ని ఘనంగా పూజించగా, ఆ పర్వతశ్రేష్ఠుడు బంగారు వర్ణంతో ఎంతో ప్రకాశంగా మెరిసిపోయాడు.
ఋషయో లోకపాలాశ్ చ ఆదిత్యాః సమరుద్గణాః వివాహే వేదికాం చక్రుర్ దేవదేవస్య శూలినః
మహర్షులు, లోకపాలకులు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలు కలిసి దేవదేవుడైన త్రిశూలధారి వివాహానికి వేదికను సిద్ధం చేశారు.
విశ్వకర్మా స్వయం త్వష్టా వేదీం చక్రే సతోరణామ్ సురభీ నన్దినీ నన్దా సునన్దా కామదోహినీ
విశ్వకర్మ తనతో పాటు త్వష్టతో కలిసి తోటివాటితో కూడిన తలుపుతో వేదికను నిర్మించాడు. సురభి, నందిని, నందా, సునందా, కామదోహిని అక్కడ హాజరయ్యారు.
ఆభిస్ తు శోభితేశాన్యా వివాహః సమజాయత సముద్రాః సరితో నాగా ఓషధ్యో లోకమాతరః
వారు అలంకరించిన ఆ వేదికపై వివాహం జరిగింది. సముద్రాలు, నదులు, నాగులు, ఔషధాలు, లోకమాతలు అందరూ అక్కడకు వచ్చారు.
సవనస్పతిబీజాశ్ చ సర్వే తత్ర సమాయయుః భువః కర్మ ఇలా చక్రే ఓషధ్యస్ త్వ్ అన్నకర్మ చ
అక్కడ చెట్ల విత్తనాలన్నీ కూడి వచ్చాయి. ఇళా భూమి సంభంధమైన కర్మలు చేసింది. ఔషధాలు అన్నానికి సంభంధించిన కర్మలు చేశాయి.
వరుణః పానకర్మాణి దానకర్మ ధనాధిపః అగ్నిశ్ చకార తత్రాన్నం యచ్ చేష్టం లోకనాథయోః
వరుణుడు పానీయాలు సిద్ధం చేశాడు. ధనాధిపతి దానకర్మలు నిర్వహించాడు. అగ్ని అక్కడ లోకనాథుల కోరిక మేరకు అన్నాన్ని తయారు చేశాడు.