అర్వాగ్దశాహాద్ యో బాలస్ తస్మాన్ మృత్యుమ్ అవాప్స్యతి తస్మాద్ దేవ న చాన్యేభ్యస్ తత్ర నీతిర్ విధీయతామ్
ఇంకా పది రోజులు గడిచిన తర్వాత పుట్టే శిశువు వల్ల అతనికి మరణం సంభవిస్తుంది. అందుకే దేవా, దానికి వేరే మార్గం వెతకకూడదు.
పునర్ నారాయణః ప్రాహ నాహం బలోత్కటః సురాః న మత్తో మదపత్యాచ్ చ న దేవేభ్యో వధో భవేత్
మళ్లీ నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: "దేవతలారా, నేను అంత బలవంతుడిని కాను. నా వల్ల, నా అధిపతి వల్ల, లేదా మిగతా దేవతల వల్ల అతనికి మరణం సంభవించదు."
ఈశ్వరాద్ యది జాయేత అపత్యం బహుశక్తికమ్ తస్మాద్ వధమ్ అవాప్నోతి తారకో లోకదారుణః
ఈశ్వరుని నుండి గొప్ప శక్తి కలిగిన సంతానం పుట్టినట్లయితే, ఆ భయంకరమైన తారకుడు అప్పుడు మరణిస్తాడు.
తద్ గచ్ఛామః సురాః సర్వే యతితుమ్ ఋషిభిః సహ భార్యార్థం ప్రథమో యత్నః కర్తవ్యః ప్రభవిష్ణుభిః
అందువల్ల మనమందరం ఋషులతో కలిసి భార్య కోసం ప్రయత్నించేందుకు వెళ్లుదాం. శక్తిశాలులు ముందుగా ప్రయత్నం చేయాలి.
తథేత్య్ ఉక్త్వా సురగణా జగ్ముస్ తే చ నగోత్తమమ్ హిమవన్తం రత్నమయం మేనాం చ హిమవత్ప్రియామ్
అవును అని చెప్పి దేవతల సమూహం రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఉత్తమమైన పర్వతమైన హిమవంతుని వద్దకు, ఆయన ప్రియమైన మేనాతో కలిసి వెళ్లారు.
ఇదమ్ ఊచుః సర్వ ఏవ సభార్యం తుహినం గిరిమ్
అందరూ కలిసి హిమవంతుడు మరియు ఆయన భార్యకు ఈ మాటలు చెప్పారు.
దాక్షాయణీ లోకమాతా యా శక్తిః సంస్థితా గిరౌ బుద్ధిః ప్రజ్ఞా ధృతిర్ మేధా లజ్జా పుష్టిః సరస్వతీ
దక్షుని కుమార్తె, జగతికి తల్లి, ఆ శక్తి పర్వతంపై స్థిరంగా ఉన్నది — ఆమె బుద్ధి, జ్ఞానం, స్థైర్యం, మేధ, లజ్జ, పోషణ, సరస్వతి కూడా.
ఏవం త్వ్ అనేకధా లోకే యా స్థితా లోకపావనీ దేవానాం కార్యసిద్ధ్యర్థం యువయోర్ గర్భమ్ ఆవిశత్
ఇలా అనేక రూపాలలో లోకాన్ని పవిత్రం చేసే ఆమె, దేవతల కార్యసిద్ధి కోసం మీ ఇద్దరి గర్భంలో ప్రవేశిస్తుంది.
సముత్పన్నా జగన్మాతా శంభోః పత్నీ భవిష్యతి అస్మాకం భవతాం చాపి పాలనీ చ భవిష్యతి
ఆమె పుట్టిన తరువాత జగత్తుకు తల్లిగా, శంభువుకు భార్యగా, మాకు మరియు మీకు రక్షకురాలిగా ఉంటుంది.
హిమవాన్ అపి తద్ వాక్యం సురాణామ్ అభినన్ద్య చ మేనా చాపి మహోత్సాహా అస్త్వ్ ఇత్య్ ఏవం వచో ఽబ్రవీత్
దేవతల మాటలను హిమవంతుడు ఆనందంతో, మేనా మహోత్సాహంతో, 'అలా జరగాలి' అని అన్నారు.
తదోత్పన్నా జగద్ధాత్రీ గౌరీ హిమవతో గృహే శివధ్యానరతా నిత్యం తన్నిష్ఠా తన్మనోగతా
అలా హిమవంతుని ఇంట్లో జగత్తును పోషించే గౌరీ జన్మించింది. ఆమె ఎప్పుడూ శివధ్యానంలో నిమగ్నంగా, ఆధ్యాత్మికంగా, ఆయనలోనే లీనమై ఉండేది.
తాం వై ప్రోచుః సురగణా ఈశార్థే తప ఆవిశ తథా హిమవతః పృష్ఠే గౌరీ తేపే తపో మహత్
ఆమెకు దేవతలు ఇలా అన్నారు: "ఈశ్వరుని కోసం తపస్సు చేయు." అప్పుడు హిమవంతుని పర్వతంపై గౌరీ గొప్ప తపస్సు చేసింది.
పునః సంమన్త్రయామ్ ఆసుర్ ఈశో ధ్యాయతి తాం శివామ్ ఆత్మానం వా తథాన్యద్ వా న జానీమః కథం భవః
మళ్లీ వారు ఆలోచిస్తూ, "ఈశ్వరుడు ఆమెను, లేక తనను, లేక ఇంకేదైనా ధ్యానిస్తున్నాడో తెలియదు. భవుడు ఎలా ఆలోచిస్తున్నాడో మనకు అర్థం కావడం లేదు" అన్నారు.
మేనకాయాః సుతాయాం తు చిత్తం దధ్యాత్ సురేశ్వరః తత్ర నీతిర్ విధాతవ్యా తతః శ్రైష్ఠ్యమ్ అవాప్స్యథ తతః ప్రాహ మహాబుద్ధిర్ వాచస్పతిర్ ఉదారధీః
సురేశ్వరుడు మేనాకా కుమార్తెపై మనసు కేంద్రీకరించాలి. దానికి ఒక యుక్తి ఆలోచించాలి. అప్పుడు మీరు శ్రేష్ఠతను పొందుతారు. అప్పుడు గొప్ప జ్ఞానమున్న వాక్పతి ఇలా అన్నాడు.
యస్ త్వ్ అయం మదనో ధీమాన్ కన్దర్పః పుష్పచాపధృక్ స విధ్యతు శివం శాన్తం బాణైః పుష్పమయైః శుభైః
ఈ మదనుడు, మనసు కలిగిన కందర్పుడు, పుష్పబాణాన్ని ధరించినవాడు — అతను శాంతమైన శివుడిని శుభ్రమైన పుష్పబాణాలతో ఆకర్షించాలి.
తేన విద్ధస్ త్రినేత్రో ఽపి ఈశాయాం బుద్ధిమ్ ఆదధేత్ పరిణేష్యత్య్ అసౌ నూనం తదా తాం గిరిజాం హరః
అతని బాణాలు తగిలితే, త్రినేత్రుడు అయిన శివుడికూడా ఆమెపై మనసు పెట్టి, హరుడు గిరిజను తప్పకుండా పెళ్లి చేసుకుంటాడు.
జయినః పఞ్చబాణస్య న బాణాః క్వాపి కుణ్ఠితాః తథోఢాయాం జగద్ధాత్ర్యాం శంభోః పుత్రో భవిష్యతి
ఐదుగురు బాణాల యజమానుడి బాణాలు ఎక్కడా ముదిరిపోవు. అందువల్ల జగత్తును మోయు దేవత గర్భంలో శివునికి కుమారుడు జన్మిస్తాడు.
జాతః పుత్రస్ త్రినేత్రస్య తారకం స హనిష్యతి వసన్తం చ సహాయార్థం శోభిష్ఠం కుసుమాకరమ్
మూడు కళ్లవాడైన శివునికి పుట్టిన కుమారుడు తారకాసురుడిని సంహరిస్తాడు. సహాయంగా పుష్పాల కాలమైన వసంతాన్ని కూడా ఉండనివ్వండి.
ఆహ్లాదనం చ మనసా కామాయైనం ప్రయచ్ఛథ
మనసారా ఆనందంగా ఈ వరాన్ని మన్మథుడికి సమర్పించండి.
తథేత్య్ ఉక్త్వా సురగణా మదనం కుసుమాకరమ్ ప్రేషయామ్ ఆసుర్ అవ్యగ్రాః శివాన్తికమ్ అరిందమాః
అయితే అని చెప్పి, దేవతలు భయపడకుండా, శత్రువులను జయించే వారు, మన్మథుడిని మరియు పుష్పకాలాన్ని శివుని వద్దకు పంపించారు.
స జగామ త్వరా కామో ధృతచాపో సమాధవః రత్యా చ సహితః కామః కర్తుం కర్మ సుదుష్కరమ్
మన్మథుడు ధనుస్సుతో, రతితో కలిసి, ఆ అత్యంత కఠినమైన కార్యాన్ని చేయడానికి వేగంగా వెళ్లాడు.
గృహీత్వా సశరం చాపమ్ ఇదం తస్య మనో ఽభవత్ మయా వేధ్యస్ త్వ్ అవేధ్యో వై శంభుర్ లోకగురుః ప్రభుః
బాణాలతో కూడిన ధనుస్సును పట్టుకుని, మన్మథుడి మనసులో ఇలా అనిపించింది: 'నేను అందరినీ గాయపరచగలను, కానీ లోకగురువు అయిన శివునికి మాత్రం అది సాధ్యం కాదు.'
త్రైలోక్యజయినో బాణాః శంభౌ మే కిం దృఢా న వా తేనాసౌ చాగ్నినేత్రేణ భస్మశేషస్ తదా కృతః
మూడు లోకాలను జయించే నా బాణాలు శివునిపై పనిచేస్తాయా లేదా? అప్పుడు శివుడు తన అగ్నిచూపుతో మన్మథుడిని బూడిద చేశాడు.
తద్ ఏవ కర్మ సుదృఢమ్ ఈక్షితుం సురసత్తమాః ఆజగ్ముస్ తత్ర యద్ వృత్తం శృణు విస్మయకారకమ్
అప్పుడు ఆ అద్భుతమైన కార్యాన్ని చూడటానికి ఉత్తమమైన దేవతలు అక్కడికి వచ్చారు. అక్కడ జరిగిన ఆశ్చర్యకరమైన విషయాన్ని విను.
శంభుం దృష్ట్వా సురగణా యావత్ పశ్యన్తి మన్మథమ్ తావచ్ చ భస్మసాద్భూతం కామం దృష్ట్వా భయాతురాః తుష్టువుస్ త్రిదశేశానం కృతాఞ్జలిపుటాః సురాః
దేవతలు శివునిని చూస్తూ ఉండగా, మన్మథుడు బూడిదగా మారిన దృశ్యాన్ని చూచి భయంతో, చేతులు జోడించి దేవతాధిపతిని స్తుతించారు.
తారకాద్ భయమ్ ఆపన్నం కురు పత్నీం గిరేః సుతామ్
తారకుని వల్ల కలిగిన భయాన్ని తొలగించు. పర్వత కుమార్తెను భార్యగా స్వీకరించు.
విద్ధచిత్తో హరో ఽప్య్ ఆశు మేనే వాక్యం సురోదితమ్ అరున్ధతీం వసిష్ఠం చ మాం తు చక్రధరం తథా
హరుడి మనసు బాధపడినా, దేవతలు చెప్పిన మాటలను వెంటనే అంగీకరించాడు. అరుంధతీ, వశిష్ఠుడు, నేను, చక్రధారి కూడా అంగీకరించాము.
ప్రేషయామ్ ఆసుర్ అమరా వివాహాయ పరస్పరమ్ సంబన్ధో ఽపి తథాప్య్ ఆసీద్ ధిమవల్లోకనాథయోః
అమరులు పరస్పరం వివాహానికి సందేశాలు పంపారు. అలా హిమవంతు రాజుల మధ్య బంధం ఏర్పడింది.
హిమవత్పర్వతే శ్రేష్ఠే నానారత్నవిచిత్రితే నానావృక్షలతాకీర్ణే నానాద్విజనిషేవితే
హిమవంతు పర్వతంపై, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడిన, విభిన్నమైన వృక్షాలూ, లతలతో నిండిన, అనేక పక్షులు నివసించే అద్భుత ప్రదేశంలో—
నదీనదసరఃకూపతడాగాదిభిర్ ఆవృతే దేవగన్ధర్వయక్షాదిసిద్ధచారణసేవితే
నదులు, వాగులు, సరస్సులు, బావులు, చెరువులు మొదలైన వాటితో చుట్టుముట్టబడి, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, సిద్ధులు, చారణులు సేవించే ప్రదేశంలో—