యేన ప్రశంససి క్షేత్రం ముక్తిదం పురుషోత్తమమ్ పురుషాఖ్యసమం నూనం క్షేత్రం నాస్తి మహీతలే తేన త్వం విబుధశ్రేష్ఠ ప్రశంససి పునః పునః
మీరు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పురుషోత్తమ క్షేత్రాన్ని ఎన్నిసార్లు ప్రశంసిస్తున్నారో చూస్తే, భూమిపై పురుష అనే క్షేత్రానికి సమానమైనది మరొకటి లేదని స్పష్టమవుతోంది. అందుకే, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడవు, మీరు దానిని మళ్లీ మళ్లీ ప్రశంసిస్తున్నారు.
సత్యం సత్యం మునిశ్రేష్ఠా భవద్భిః సముదాహృతమ్ పురుషాఖ్యసమం క్షేత్రం నాస్త్య్ అత్ర పృథివీతలే
మహర్షులారా, మీరు చెప్పింది నిజమే, భూమిపై పురుష అనే క్షేత్రానికి సమానమైనది లేదు.
సన్తి యాని తు తీర్థాని పుణ్యాన్య్ ఆయతనాని చ తాని శ్రీపురుషాఖ్యస్య కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్
ఎన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలు, పుణ్యస్థానాలు ఉన్నా, అవన్నీ శ్రీపురుష అనే క్షేత్రానికి పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు.
యథా సర్వేశ్వరో విష్ణుః సర్వలోకోత్తమోత్తమః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
యెలాగైతే విష్ణువు అన్ని లోకాలలో శ్రేష్ఠుడు, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
ఆదిత్యానాం యథా విష్ణుః శ్రేష్ఠత్వే సముదాహృతః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
యెలాగైతే ఆదిత్యులలో విష్ణువు శ్రేష్ఠుడని చెప్పబడతాడో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
నక్షత్రాణాం యథా సోమః సరసాం సాగరో యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
నక్షత్రాలలో సోముడు, జలాలలో సముద్రం యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
వసూనాం పావకో యద్వద్ రుద్రాణాం శంకరో యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
వసువులలో పవకుడు, రుద్రులలో శంకరుడు యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
వర్ణానాం బ్రాహ్మణో యద్వద్ వైనతేయశ్ చ పక్షిణామ్ తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
వర్ణాలలో బ్రాహ్మణుడు, పక్షుల్లో వినతేయుడు (గరుత్మంతుడు) యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
శిఖరిణాం యథా మేరుః పర్వతానాం హిమాలయః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
శిఖరాలలో మెరు, పర్వతాలలో హిమాలయం యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
ప్రమదానాం యథా లక్ష్మీః సరితాం జాహ్నవీ యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
స్త్రీలలో లక్ష్మీదేవి, నదుల్లో జాహ్నవి (గంగ) యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
ఐరావతో గజేన్ద్రాణాం మహర్షీణాం భృగుర్ యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
ఏనుగుల్లో ఐరావతం, మహర్షుల్లో భృగు యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
సేనానీనాం యథా స్కన్దః సిద్ధానాం కపిలో యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
సైన్యాధిపతుల్లో స్కందుడు, సిద్ధుల్లో కపిలుడు యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
ఉచ్చైఃశ్రవా యథాశ్వానాం కవీనామ్ ఉశనా కవిః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
కుదిరిన గుర్రాల్లో ఉచ్చైశ్రవ, కవుల్లో ఉశనుడు యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
మునీనాం చ యథా వ్యాసః కుబేరో యక్షరక్షసామ్ తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
మహర్షుల్లో వ్యాసుడు, యక్షరాక్షసుల్లో కుబేరుడు యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
ఇన్ద్రియాణాం మనో యద్వద్ భూతానామ్ అవనీ యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
ఇంద్రియాల్లో మనస్సు, భూతాల్లో భూమి యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
అశ్వత్థః సర్వవృక్షాణాం పవనః ప్లవతాం యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
అన్ని వృక్షాలలో అశ్వత్థవృక్షం, కదిలే వాటిలో గాలి యెలాగో, అలాగే అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
భూషణానాం తు సర్వేషాం యథా చూడామణిర్ ద్విజాః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
ద్విజులారా! అందరు అలంకారాల్లో ముదుటి రత్నంగా కుడిమూలలో పెట్టే మణి ఉన్నట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అగ్రస్థానంలో ఉంది.
గన్ధర్వాణాం చిత్రరథః శస్త్రాణాం కులిశో యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
గంధర్వుల్లో చిత్రరథుడు ముఖ్యుడు అయినట్టు, ఆయుధాల్లో వజ్రాయుధం శ్రేష్ఠమైనట్టు, అన్ని తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
అకారః సర్వవర్ణానాం గాయత్రీ ఛన్దసాం యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
అక్షరాల్లో 'అ' అక్షరం ముఖ్యమైనట్టు, ఛందస్సుల్లో గాయత్రీ శ్రేష్ఠమైనట్టు, అన్ని తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అగ్రగణ్యమైనది.
సర్వాఙ్గేభ్యో యథా శ్రేష్ఠమ్ ఉత్తమాఙ్గం ద్విజోత్తమాః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
ద్విజోత్తములారా! శరీరంలోని అన్ని అవయవాల్లో తల శ్రేష్ఠమైనట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
అరున్ధతీ యథా స్త్రీణాం సతీనాం శ్రేష్ఠతాం గతా తథా సమస్తతీర్థానాం శ్రేష్ఠం తత్ పురుషోత్తమమ్
స్త్రీలలో అరుంధతి సతీధర్మంలో శ్రేష్ఠతను పొందినట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
యథా సమస్తవిద్యానాం మోక్షవిద్యా పరా స్మృతా తథా సమస్తతీర్థానాం శ్రేష్ఠం తత్ పురుషోత్తమమ్
అన్ని విద్యల్లో మోక్షవిద్యను పరమమైనదిగా భావించినట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం శ్రేష్ఠమైనది.
మనుష్యాణాం యథా రాజా ధేనూనామ్ అపి కామధుక్ తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
మనుష్యుల్లో రాజు ముఖ్యుడు అయినట్టు, ఆవుల్లో కామధేను శ్రేష్ఠమైనట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అగ్రస్థానంలో ఉంది.
సువర్ణం సర్వరత్నానాం సర్పాణాం వాసుకిర్ యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
రత్నాల్లో బంగారం శ్రేష్ఠమైనట్టు, పాముల్లో వాసుకి ముఖ్యుడు అయినట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
ప్రహ్లాదః సర్వదైత్యానాం రామః శస్త్రభృతాం యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
దైత్యుల్లో ప్రహ్లాదుడు శ్రేష్ఠుడు అయినట్టు, ఆయుధధారుల్లో రాముడు అగ్రగణ్యుడు అయినట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
ఝషాణాం మకరో యద్వన్ మృగాణాం మృగరాడ్ యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
జలచరాల్లో మకరం ముఖ్యమైనట్టు, మృగాల్లో సింహం శ్రేష్ఠమైనట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అగ్రస్థానంలో ఉంది.
సముద్రాణాం యథా శ్రేష్ఠః క్షీరోదః సరితాం పతిః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
సముద్రాల్లో పాలసముద్రం శ్రేష్ఠమైనట్టు, నదుల్లో అధిపతి ముఖ్యుడు అయినట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
వరుణో యాదసాం యద్వద్ యమః సంయమినాం యథా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
యాదసుల్లో వరుణుడు ముఖ్యుడు అయినట్టు, నియమితులలో యముడు శ్రేష్ఠుడు అయినట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అగ్రస్థానంలో ఉంది.
దేవర్షీణాం యథా శ్రేష్ఠో నారదో మునిసత్తమాః తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
మునిశ్రేష్ఠులారా! దేవర్షుల్లో నారదుడు శ్రేష్ఠుడు అయినట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అత్యుత్తమమైనది.
ధాతూనాం కాఞ్చనం యద్వత్ పవిత్రాణాం చ దక్షిణా తథా సమస్తతీర్థానాం వరిష్ఠం పురుషోత్తమమ్
లోహాల్లో బంగారం శ్రేష్ఠమైనట్టు, పవిత్రతలకు దక్షిణా ముఖ్యమైనట్టు, అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో పురుషోత్తమం అగ్రస్థానంలో ఉంది.