మాసాన్ అన్యాన్ పరిత్యజ్య మాఘాదీన్ ప్రపితామహ ప్రశంససి కథం జ్యేష్ఠం బ్రూహి తత్కారణం ప్రభో
పితామహా, మాఘాది ఇతర మాసాలను పక్కన పెట్టి, జ్యేష్ఠ మాసాన్ని ఎందుకు ప్రశంసిస్తున్నావో చెప్పు ప్రభూ, దానికి కారణం ఏమిటో వివరించు.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః ప్రవక్ష్యామి సమాసతః జ్యేష్ఠం మాసం యథా తేభ్యః ప్రశంసామి పునః పునః
మహర్షులారా, మీరు వినండి. నేను జ్యేష్ఠ మాసాన్ని మళ్లీ మళ్లీ ఎందుకు ప్రశంసిస్తున్నానో సంక్షిప్తంగా చెప్పుతాను.
పృథివ్యాం యాని తీర్థాని సరితశ్ చ సరాంసి చ పుష్కరిణ్యస్ తడాగాని వాప్యః కూపాస్ తథా హ్రదాః
ఈ భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థాలు, నదులు, సరస్సులు, పుష్కరిణులు, చెరువులు, బావులు, అలాగే హ్రదాలు—
నానానద్యః సముద్రాశ్ చ సప్తాహం పురుషోత్తమే జ్యేష్ఠశుక్లదశమ్యాది ప్రత్యక్షం యాన్తి సర్వదా
వివిధ నదులు, సముద్రాలు కూడా, జ్యేష్ఠ మాసంలో శుక్ల పక్ష దశమి మొదలుకొని ఏడు రోజులు పరమపురుషుని వద్ద ప్రత్యక్షంగా కనిపిస్తాయి.
స్నానదానాదికం తస్మాద్ దేవతాప్రేక్షణం ద్విజాః యత్ కించిత్ క్రియతే తత్ర తస్మిన్ కాలే ఽక్షయం భవేత్
కాబట్టి, ద్విజులారా, ఆ కాలంలో స్నానం, దానం, దేవత దర్శనం వంటి ఏ కార్యం చేసినా అది అక్షయంగా ఉంటుంది.
శుక్లపక్షస్య దశమీ జ్యేష్ఠే మాసి ద్విజోత్తమాః హరతే దశ పాపాని తస్మాద్ దశహరా స్మృతా
ద్విజోత్తములారా, జ్యేష్ఠ మాసంలో శుక్ల పక్ష దశమి పది పాపాలను తొలగిస్తుంది. అందుకే అది 'దశహరా' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
యస్ తస్యాం హలినం కృష్ణం పశ్యేద్ భద్రాం సుసంయతః సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకం వ్రజేన్ నరః
ఆ రోజున నియమంగా ఉండి, నల్లటి హలాన్ని మరియు శుభ్రమైనదాన్ని దర్శించినవాడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందాడు, విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు.
ఉత్తరే దక్షిణే విప్రాస్ త్వ్ అయనే పురుషోత్తమమ్ దృష్ట్వా రామం సుభద్రాం చ విష్ణులోకం వ్రజేన్ నరః
ఉత్తరాయణం లేదా దక్షిణాయనంలో, ద్విజులారా, పరమపురుషుడిని, రాముడిని, సుభద్రను దర్శించినవాడు విష్ణులోకానికి చేరుకుంటాడు.
నరో దోలాగతం దృష్ట్వా గోవిన్దం పురుషోత్తమమ్ ఫాల్గున్యాం ప్రయతో భూత్వా గోవిన్దస్య పురం వ్రజేత్
ఫాల్గుణి మాసంలో భక్తితో, ఊయలలో కూర్చున్న గోవిందుడిని, పరమపురుషుడిని దర్శించినవాడు గోవిందుని నగరానికి చేరుకుంటాడు.
విషువద్దివసే ప్రాప్తే పఞ్చతీర్థీం విధానతః కృత్వా సంకర్షణం కృష్ణం దృష్ట్వా భద్రాం చ భో ద్విజాః
విషువత్ దినాన, నియమంగా పంచతీర్థ యాత్ర చేసి, సంకర్షణుడు, కృష్ణుడు, సుభద్రను దర్శించిన ద్విజులారా—
నరః సమస్తయజ్ఞానాం ఫలం ప్రాప్నోతి దుర్లభమ్ విముక్తః సర్వపాపేభ్యో విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి
అతడు అన్ని యాగాల అరుదైన ఫలితాన్ని పొందుతాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి చెంది, విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు.
యః పశ్యతి తృతీయాయాం కృష్ణం చన్దనరూషితమ్ వైశాఖస్యాసితే పక్షే స యాత్య్ అచ్యుతమన్దిరమ్
వైశాఖ మాసంలో కృష్ణ పక్ష తృతీయ రోజున, చందనంతో అలంకరించిన కృష్ణుడిని దర్శించినవాడు అచ్యుతుని మందిరానికి వెళ్తాడు.
జ్యైష్ఠ్యాం జ్యేష్ఠర్క్షయుక్తాయాం యః పశ్యేత్ పురుషోత్తమమ్ కులైకవింశమ్ ఉద్ధృత్య విష్ణులోకం స గచ్ఛతి
జ్యేష్ఠ మాసంలో, జ్యేష్ఠ నక్షత్రం కలిసినప్పుడు, ఎవరు పరమపురుషుడిని దర్శిస్తారో, వారు తమ వంశంలో ఇరవై ఒక తరాల వారిని పైకి లేపి, విష్ణు లోకాన్ని పొందుతారు.
యదా భవేన్ మహాజ్యైష్ఠీ రాశినక్షత్రయోగతః ప్రయత్నేన తదా మర్త్యైర్ గన్తవ్యం పురుషోత్తమమ్
మహా జ్యేష్ఠి, అంటే రాశి, నక్షత్రాలు కలిసినప్పుడు, మానవులు శ్రద్ధతో పరమపురుషుడిని దర్శించడానికి వెళ్లాలి.
కృష్ణం దృష్ట్వా మహాజ్యైష్ఠ్యాం రామం భద్రాం చ భో ద్విజాః నరో ద్వాదశయాత్రాయాః ఫలం ప్రాప్నోతి చాధికమ్
ద్విజులారా, మహా జ్యేష్ఠి రోజున కృష్ణుడిని, రాముడిని లేదా భద్రను దర్శించినవాడు, పన్నెండు యాత్రల ఫలితాన్ని, అంతకన్నా ఎక్కువను పొందుతాడు.
ప్రయాగే చ కురుక్షేత్రే నైమిషే పుష్కరే గయే గఙ్గాద్వారే కుశావర్తే గఙ్గాసాగరసంగమే
ప్రయాగ, కురుక్షేత్ర, నైమిశారణ్యం, పుష్కరం, గయ, గంగాద్వారం, కుశావర్త, గంగాసాగర సంగమం వంటి ప్రదేశాల్లో,
కోకాముఖే శూకరే చ మథురాయాం మరుస్థలే శాలగ్రామే వాయుతీర్థే మన్దరే సిన్ధుసాగరే
కోకాముఖం, శూకరం, మథుర, ఎడారి, శాలగ్రామం, వాయుతీర్థం, మందర, సింధు సముద్రం వంటి ప్రదేశాల్లో,
పిణ్డారకే చిత్రకూటే ప్రభాసే కనఖలే ద్విజాః శఙ్ఖోద్ధారే ద్వారకాయాం తథా బదరికాశ్రమే
పిండారక, చిత్రకూటం, ప్రభాసం, కనఖల, ద్విజులారా, శంఖోద్ధారం, ద్వారక, అలాగే బదరికాశ్రమంలో,
లోహకుణ్డే చాశ్వతీర్థే సర్వపాపప్రమోచనే కామాలయే కోటితీర్థే తథా చామరకణ్టకే
లోహకుండం, అశ్వతీర్థం, పాపాలను తొలగించే స్థలం, కామాలయం, కోటితీర్థం, అలాగే అమరకంటకంలో,
లోహార్గలే జమ్బుమార్గే సోమతీర్థే పృథూదకే ఉత్పలావర్తకే చైవ పృథుతుఙ్గే సుకుబ్జకే
లోహార్గలం, జంబుమార్గం, సోమతీర్థం, పృథుదకం, ఉత్పలావర్తకం, పృథుతుంగం, సుకుబ్జకం వంటి ప్రదేశాల్లో,
ఏకామ్రకే చ కేదారే కాశ్యాం చ విరజే ద్విజాః కాలఞ్జరే చ గోకర్ణే శ్రీశైలే గన్ధమాదనే
ఏకామ్రకం, కేదారం, కాశీ, ద్విజులారా, విరజ, కాలంజర, గోకర్ణం, శ్రీశైలం, గంధమాదనంలో,
మహేన్ద్రే మలయే విన్ధ్యే పారియాత్రే హిమాలయే సహ్యే చ శుక్తిమన్తే చ గోమన్తే చార్బుదే తథా
మహేంద్ర, మలయ, వింధ్య, పారియాత్ర, హిమాలయ, సహ్య, శుక్తిమంత, గోమంత, అర్బుద వంటి పర్వతాల్లో,
గఙ్గాయాం సర్వతీర్థేషు యామునేషు చ భో ద్విజాః సారస్వతేషు గోమత్యాం బ్రహ్మపుత్రేషు సప్తసు
గంగానది తీరాల్లో, యమునా, ద్విజులారా, సరస్వతి, గోమతి, ఏడుగురు బ్రహ్మపుత్ర నదుల్లో,
గోదావరీ భీమరథీ తుఙ్గభద్రా చ నర్మదా తాపీ పయోఉష్ణీ కావేరీ శిప్రా చర్మణ్వతీ ద్విజాః
గోదావరి, భీమరథి, తుంగభద్ర, నర్మదా, తాపీ, పయోష్ణి, కావేరి, శిప్ర, చర్మణ్వతి వంటి నదుల్లో,
వితస్తా చన్ద్రభాగా చ శతద్రుర్ బాహుదా తథా ఋషికుల్యా కుమారీ చ విపాశా చ దృషద్వతీ
వితస్తా, చంద్రభాగ, శతద్రు, బాహుదా, ఋషికూల్యా, కుమారి, విపాశా, దృషద్వతి వంటి నదుల్లో,
శరయూర్ నాకగఙ్గా చ గణ్డకీ చ మహానదీ కౌశికీ కరతోయా చ త్రిస్రోతా మధువాహినీ
శరయూ, నాకగంగ, గండకీ, మహానది, కౌశికీ, కరటోయా, త్రిస్రోతా, మధువాహినిలో,
మహానదీ వైతరణీ యాశ్ చాన్యా నానుకీర్తితాః అథవా కిం బహూక్తేన భాషితేన ద్విజోత్తమాః
మహానది, వైతరణి, ఇంకా పేరుపెట్టని ఇతర నదుల్లో. ద్విజోత్తములారా, ఇంకా ఎంత చెప్పాలి?
పృథివ్యాం సర్వతీర్థేషు సర్వేష్వ్ ఆయతనేషు చ సాగరేషు చ శైలేషు నదీషు చ సరఃసు చ
భూమిపై అన్ని తీర్థాల్లో, అన్ని ఆలయాల్లో, సముద్రాల్లో, పర్వతాల్లో, నదుల్లో, సరస్సుల్లో,
యత్ ఫలం స్నానదానేన రాహుగ్రస్తే దివాకరే తత్ ఫలం కృష్ణమ్ ఆలోక్య మహాజ్యైష్ఠ్యాం లభేన్ నరః
రాహు గ్రస్త సూర్యగ్రహణ సమయంలో స్నానం, దానం చేసిన ఫలం ఎంత ఉంటుందో, మహా జ్యేష్ఠి రోజున కృష్ణుడిని దర్శించినవాడు కూడా అంతే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
తస్మాత్ సర్వప్రయత్నేన గన్తవ్యం పురుషోత్తమే మహాజ్యైష్ఠ్యాం మునిశ్రేష్ఠా సర్వకామఫలేప్సుభిః
కాబట్టి, మునిశ్రేష్ఠులారా, అన్ని కోరికల ఫలితాన్ని కోరేవారు మహా జ్యేష్ఠి రోజున పరమపురుషుడిని దర్శించడానికి అన్ని విధాలా ప్రయత్నించాలి.