యాస్యసి పరమం స్థానం రాజ్యామృతమ్ ఉపాస్య చ సర్వాంల్ లోకాన్ అతిక్రమ్య మమ లోకం గమిష్యసి
నీవు పరమస్థానాన్ని పొందుతావు. రాజ్యామృతాన్ని సేవించి, అన్ని లోకాలను దాటి, నా లోకానికి చేరుకుంటావు.
కీర్తిస్ తవాత్ర రాజేన్ద్ర త్రీంల్ లోకాంశ్ చ గమిష్యతి సాంనిధ్యం మమ చైవాత్ర సర్వదైవ భవిష్యతి
రాజేంద్రా! నీ కీర్తి మూడు లోకాలన్నింటిలో వ్యాపిస్తుంది. నా సన్నిధానం కూడా ఇక్కడ ఎప్పుడూ నీతో ఉంటుంది.
శ్వేతగఙ్గేతి గాస్యన్తి సర్వే తే దేవదానవాః కుశాగ్రేణాపి రాజేన్ద్ర శ్వేతగాఙ్గేయమ్ అమ్బు చ
దేవతలు, దానవులు అందరూ నిన్ను 'శ్వేతగంగా' అని పాడుతారు. రాజేంద్రా! కేవలం ఒక దర్భతో కూడా శ్వేతగంగ జలాన్ని మహిమ చేస్తారు.
స్పృష్ట్వా స్వర్గం గమిష్యన్తి మద్భక్తా యే సమాహితాః యస్ త్వ్ ఇమాం ప్రతిమాం గచ్ఛేన్ మాధవాఖ్యాం శశిప్రభామ్
ఎవరైనా నా భక్తులు ఏకాగ్రతతో ఈ నీటిని తాకితే, వారు స్వర్గానికి చేరుతారు. ఎవరు ఈ చంద్రప్రభలాంటి మాధవ మూర్తిని దర్శిస్తారో,
శఙ్ఖగోక్షీరసంకాశామ్ అశేషాఘవినాశినీమ్ తాం ప్రణమ్య సకృద్ భక్త్యా పుణ్డరీకనిభేక్షణామ్
శంఖం, పాలు లాంటి రంగుతో, అన్ని పాపాలను హరిస్తూ, తామరపువ్వుల్లాంటి కళ్లతో ఉన్న ఆ మూర్తికి ఒక్కసారి భక్తితో నమస్కరిస్తే,
విహాయ సర్వలోకాన్ వై మమ లోకే మహీయతే మన్వన్తరాణి తత్రైవ దేవకన్యాభిర్ ఆవృతః
అతడు అన్ని లోకాలను వదిలి నా లోకంలో మాన్యుడవై, అక్కడ దేవకన్యలతో కలిసి ఒక మన్వంతరం కాలం ఆనందంగా ఉంటాడు.
గీయమానశ్ చ మధురం సిద్ధగన్ధర్వసేవితః భునక్తి విపులాన్ భోగాన్ యథేష్టం మామకైః సహ
సిద్ధులు, గంధర్వులు సేవిస్తూ, మధురంగా కీర్తిస్తూ, నా వారితో కలిసి అతడు కావలసినన్ని సుఖాలను అనుభవిస్తాడు.
చ్యుతస్ తస్మాద్ ఇహాగత్య మనుష్యో బ్రాహ్మణో భవేత్ వేదవేదాఙ్గవిచ్ ఛ్రీమాన్ భోగవాంశ్ చిరజీవితః
అక్కడి నుండి కిందికి వచ్చి, మానవుడై, బ్రాహ్మణుడై, వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకుని, ఐశ్వర్యవంతుడై, సుఖాలు అనుభవిస్తూ, దీర్ఘాయుష్మంతుడవుతాడు.
గజాశ్వరథయానాఢ్యో ధనధాన్యావృతః శుచిః రూపవాన్ బహుభాగ్యశ్ చ పుత్రపౌత్రసమన్వితః
ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలు, వాహనాలు, ధనం, ధాన్యం సమృద్ధిగా ఉండి, శుద్ధుడై, అందంగా, అదృష్టవంతుడై, కుమారులు, మనవళ్లతో కూడి ఉంటాడు.
పురుషోత్తమం పునః ప్రాప్య వటమూలే ఽథ సాగరే త్యక్త్వా దేహం హరిం స్మృత్వా తతః శాన్తపదం వ్రజేత్
తిరిగి పురుషోత్తముడిని పొందినవాడు, వటవృక్షం దగ్గర లేదా సముద్రతీరంలో, శరీరాన్ని వదిలి, హరిని స్మరిస్తూ, అనంత శాంతి స్థితిని పొందుతాడు.
శ్వేతమాధవమ్ ఆలోక్య సమీపే మత్స్యమాధవమ్ ఏకార్ణవజలే పూర్వం రోహితం రూపమ్ ఆస్థితమ్
తెలుపు వర్ణంలో ఉన్న మాధవుడిని, పక్కనే ఉన్న చేప రూపంలో ఉన్న మాధవుడిని చూసి — ఆ ప్రాచీన సముద్రంలో ఎర్ర చేపగా అవతరించినవాడిని దర్శించాను.
వేదానాం హరణార్థాయ రసాతలతలే స్థితమ్ చిన్తయిత్వా క్షితిం సమ్యక్ తస్మిన్ స్థానే ప్రతిష్ఠితమ్
వేదాలను తిరిగి పొందేందుకు పాతాళంలో స్థిరంగా ఉన్న వాడు, భూమిని పూర్తిగా ఆలోచించి, అదే స్థలంలో నిలిచిపోయాడు.
ఆద్యావతరణం రూపం మాధవం మత్స్యరూపిణమ్ ప్రణమ్య ప్రణతో భూత్వా సర్వదుఃఖాద్ విముచ్యతే
ఆ మొదటి అవతారమైన చేప రూప మాధవుడిని నమస్కరించి, భక్తితో శరణాగతుడైతే, అన్ని బాధల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
ప్రయాతి పరమం స్థానం యత్ర దేవో హరిః స్వయమ్ కాలే పునర్ ఇహాయాతో రాజా స్యాత్ పృథివీతలే
అతడు పరమస్థానాన్ని పొందుతాడు, అక్కడ దేవుడు హరివు స్వయంగా ఉంటాడు; సమయం వచ్చినప్పుడు, మళ్ళీ భూమిపైకి వచ్చి రాజుగా అవతరిస్తాడు.
వత్సమాధవమ్ ఆసాద్య దురాధర్షో భవేన్ నరః దాతా భోక్తా భవేద్ యజ్వా వైష్ణవః సత్యసంగరః
వత్సరూప మాధవుడిని చేరితే, మనిషి ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వాడవుతాడు, దాతగా, భోగభాగిగా, యజ్ఞాలు చేసే వాడిగా, విష్ణుభక్తుడిగా, సత్యంలో నిలిచే వాడిగా మారతాడు.
యోగం ప్రాప్య హరేః పశ్చాత్ తతో మోక్షమ్ అవాప్నుయాత్ మత్స్యమాధవమాహాత్మ్యం మయా సంపరికీర్తితమ్ యం దృష్ట్వా మునిశార్దూలాః సర్వాన్ కామాన్ అవాప్నుయాత్
హరివుతో యోగాన్ని పొందిన తరువాత, మోక్షాన్ని పొందుతాడు. నేను నీకు చేప రూప మాధవుని మహిమను పూర్తిగా వివరించాను. ఆ మహర్షులారా, ఆయనను దర్శించినవాడు అన్ని కోరికలు పొందుతాడు.
భగవఞ్ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామో మార్జనం వరుణాలయే క్రియతే స్నానదానాది తస్యాశేషఫలం వద
భగవంతుడా, వరుణుని ఆలయంలో జరిగే పవిత్రీకరణ, స్నానం, దానం మొదలైన వాటి గురించి వినాలని మేము కోరుతున్నాము. వాటి ఫలితాన్ని పూర్తిగా చెప్పు.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలా మార్జనస్య యథావిధి భక్త్యా తు తన్మనా భూత్వా సంప్రాప్య పుణ్యమ్ ఉత్తమమ్
మహర్షులారా, పవిత్రీకరణ విధానాన్ని శ్రద్ధగా వినండి. భక్తితో, ఏకాగ్రతతో ఆచరిస్తే, అత్యున్నత పుణ్యాన్ని పొందుతారు.
మార్కణ్డేయహ్రదే స్నానం పూర్వకాలే ప్రశస్యతే చతుర్దశ్యాం విశేషేణ సర్వపాపప్రణాశనమ్
మార్కండేయ హ్రదంలో స్నానం చేయడం పురాతన కాలంలో ఎంతో ప్రశంసించబడింది. ముఖ్యంగా చతుర్దశి నాడు, అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
తద్వత్ స్నానం సముద్రస్య సర్వకాలం ప్రశస్యతే పౌర్ణమాస్యాం విశేషేణ హయమేధఫలం లభేత్
అలాగే సముద్రంలో స్నానం ఎప్పుడూ ప్రశంసించబడుతుంది. ముఖ్యంగా పౌర్ణమి నాడు, అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలితాన్ని పొందుతారు.
మార్కణ్డేయం వటం కృష్ణం రౌహిణేయం మహోదధిమ్ ఇన్ద్రద్యుమ్నసరశ్ చైవ పఞ్చతీర్థీవిధిః స్మృతః
మార్కండేయ వటవృక్షం, కృష్ణవృక్షం, రౌహిణేయం, మహాసముద్రం, ఇంద్రద్యూమ్న సరస్సు — ఇవే ఐదు పవిత్ర క్షేత్రాలుగా గుర్తించబడ్డాయి.
పూర్ణిమా జ్యేష్ఠమాసస్య జ్యేష్ఠా ఋక్షం యదా భవేత్ తదా గచ్ఛేద్ విశేషేణ తీర్థరాజం పరం శుభమ్
జ్యేష్ఠ మాసంలో పూర్ణిమ రోజు, జ్యేష్ఠ నక్షత్రం ఉన్నప్పుడు, ప్రత్యేకంగా అత్యుత్తమమైన పవిత్ర క్షేత్రరాజును దర్శించాలి.
కాయవాఙ్మానసైః శుద్ధస్ తద్భావో నాన్యమానసః సర్వద్వంద్వవినిర్ముక్తో వీతరాగో విమత్సరః
శరీరం, మాట, మనస్సు శుద్ధిగా ఉండాలి; మనస్సు మరొకదానిపై కాకుండా ఆ దైవంపైనే నిలవాలి; అన్ని ద్వంద్వాల నుంచి విముక్తి, రాగం లేకుండా, అసూయ లేకుండా ఉండాలి.
కల్పవృక్షవటం రమ్యం తత్ర స్నాత్వా జనార్దనమ్ ప్రదక్షిణం ప్రకుర్వీత త్రివారం సుసమాహితః
ఆ కల్పవృక్ష వటవృక్షం వద్ద స్నానం చేసి, జనార్ధనుని మూడు సార్లు ప్రదక్షిణగా చేయాలి; అంతా ఏకాగ్రతతో చేయాలి.
యం దృష్ట్వా ముచ్యతే పాపాత్ సప్తజన్మసముద్భవాత్ పుణ్యం చాప్నోతి విపులం గతిమ్ ఇష్టాం చ భో ద్విజాః
ఆయనను దర్శించగానే, ఏడు జన్మల్లో కూడిన పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది; విస్తృతమైన పుణ్యం లభిస్తుంది; ద్విజులారా, కోరిన స్థితిని చేరుతారు.
తస్య నామాని వక్ష్యామి ప్రమాణం చ యుగే యుగే యథాసంఖ్యం చ భో విప్రాః కృతాదిషు యథాక్రమమ్
ఆయన నామాలను, ప్రతి యుగంలో ఆయన రూప పరిమాణాన్ని, వాటి సంఖ్యను, కృతయుగ మొదలుకొని యుగానుసారం వివరంగా చెప్పుతాను, బ్రాహ్మణులారా.
వటం వటేశ్వరం కృష్ణం పురాణపురుషం ద్విజాః వటస్యైతాని నామాని కీర్తితాని కృతాదిషు
వటవృక్షం, వటేశ్వరుడు, కృష్ణుడు, పురాతన పురుషుడు — బ్రాహ్మణులారా, ఇవే వటవృక్షానికి కృతయుగ మొదలైన యుగాల్లో ప్రసిద్ధమైన పేర్లు.
యోజనం పాదహీనం చ యోజనార్ధం తదర్ధకమ్ ప్రమాణం కల్పవృక్షస్య కృతాదౌ పరికీర్తితమ్
యోజనం లో కొంత తక్కువ, అర్ధ యోజనం, దాని అర్ధం — ఇలా కల్పవృక్ష పరిమాణం కృతయుగ ప్రారంభంలో చెప్పబడింది.
యథోక్తేన తు మన్త్రేణ నమస్కృత్వా తు తం వటమ్ దక్షిణాభిముఖో గచ్ఛేద్ ధన్వన్తరశతత్రయమ్
పూర్వంగా చెప్పిన మంత్రంతో ఆ వటవృక్షాన్ని నమస్కరించి, దక్షిణదిశగా మూడు వందల ధన్వంతర దూరం ముందుకు వెళ్లాలి.
యత్రాసౌ దృశ్యతే విష్ణుః స్వర్గద్వారం మనోరమమ్ సాగరామ్భఃసమాకృష్టం కాష్ఠం సర్వగుణాన్వితమ్
అక్కడ విష్ణువు దర్శనమిచ్చే స్థలం, ఆకాశంలోకి వెళ్లే అందమైన ద్వారం, సముద్రం నుండి తేలిన, అన్ని గుణాలతో కూడిన కలప అక్కడ కనిపిస్తుంది.