కాలచక్రం నయామ్య్ ఏకో బ్రహ్మరూపం మమైవ తత్ శమనం సర్వభూతానాం సర్వభూతకృతోద్యమమ్
కాలచక్రాన్ని నేను ఒక్కడే నడిపిస్తాను. నా ఆ రూపమే బ్రహ్మ, అన్ని భూతాలకు శాంతిని, అన్ని జీవుల కృషికి కారణాన్ని ఇస్తుంది.
ఏవం ప్రణిహితః సమ్యఙ్ మమాత్మా మునిసత్తమ సర్వభూతేషు విప్రేన్ద్ర న చ మాం వేత్తి కశ్చన
ఈ విధంగా నా ఆత్మ సరిగ్గా స్థిరపడింది, ఓ మునిశ్రేష్ఠా! అన్ని జీవుల్లో ఉన్నా, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! అయినా నన్నెవరూ తెలుసుకోరు.
సర్వలోకే చ మాం భక్తాః పూజయన్తి చ సర్వశః యచ్ చ కించిత్ త్వయా ప్రాప్తం మయి క్లేశాత్మకం ద్విజ
అన్ని లోకాలలో నా భక్తులు నన్ను ఎక్కడైనా పూజిస్తారు. నీవు నాలో పొందిన ఏ కష్టమైనదైనా, ఓ ద్విజా! అది—
సుఖోదయాయ తత్ సర్వం శ్రేయసే చ తవానఘ యచ్ చ కించిత్ త్వయా లోకే దృష్టం స్థావరజఙ్గమమ్
అన్నీ నీ సుఖం, మేలు కోసం కలిగినవే, పాపరహితుడా! నీవు లోకంలో చూసిన స్థావరజంగమమైనదేదైనా—
విహితః సర్వ ఏవాసౌ మయాత్మా భూతభావనః అహం నారాయణో నామ శఙ్ఖచక్రగదాధరః
అవి అన్నీ నేను, భూతాలను పోషించే ఆత్మగా ఏర్పరిచినవే. నేను నారాయణుడిని, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడిని.
యావద్ యుగానాం విప్రర్షే సహస్రం పరివర్తతే తావత్ స్వపిమి విశ్వాత్మా సర్వవిశ్వాని మోహయన్
యుగాల వెయ్యి గడిచేంతవరకు, ఓ బ్రాహ్మణమునిశ్రేష్ఠా! నేను విశ్వాత్ముడిగా, అన్ని లోకాల్ని మాయలో ముంచుతూ నిద్రిస్తాను.
ఏవం సర్వమ్ అహం కాలమ్ ఇహాసే మునిసత్తమ అశిశుః శిశురూపేణ యావద్ బ్రహ్మా న బుధ్యతే
ఈ విధంగా, ఓ మునిశ్రేష్ఠా! నేను ఇక్కడ అన్నిటిలోనూ కాలంగా ఉంటాను. శిశువుగా, శిశురూపంలో ఉంటూ, బ్రహ్మ అవగాహనకు రాకముందు ఉండిపోతాను.
మయా చ దత్తో విప్రేన్ద్ర వరస్ తే బ్రహ్మరూపిణా అసకృత్ పరితుష్టేన విప్రర్షిగణపూజిత
మరియు నేను నీకు బ్రహ్మరూపంగా వరం ఇచ్చాను, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! పునఃపునః సంతృప్తుడై, బ్రాహ్మణమునులందరి పూజను పొందినవాడిని.
సర్వమ్ ఏకార్ణవం కృత్వా నష్టే స్థావరజఙ్గమే నిర్గతో ఽసి మయాజ్ఞాతస్ తతస్ తే దర్శితం జగత్
అన్ని చరాచరాలు ఒకే సముద్రంగా కలిసిపోయినప్పుడు, నీకు తెలియకుండానే నీవు వెలువడావు. ఆ తరువాత ఈ లోకం నీకు కనబడింది.
అభ్యన్తరం శరీరస్య ప్రవిష్టో ఽసి యదా మమ దృష్ట్వా లోకం సమస్తం హి విస్మితో నావబుధ్యసే
నీవు నా శరీరంలోకి ప్రవేశించి, మొత్తం లోకాన్ని చూసినప్పుడు, ఆశ్చర్యపడి, ఏమీ అర్థం చేసుకోలేకపోయావు.
తతో ఽసి వక్త్రాద్ విప్రర్షే ద్రుతం నిఃసారితో మయా ఆఖ్యాతస్ తే మయా చాత్మా దుర్జ్ఞేయో హి సురాసురైః
ఆ తరువాత, మహర్షీ, నేను నిన్ను నా నోటివద్ద నుంచి త్వరగా బయటకు పంపించాను. ఇది నీకు చెప్పాను. నా అసలు స్వరూపం దేవతలకు, దానవులకు కూడా గ్రహించదగినది కాదు.
యావత్ స భగవాన్ బ్రహ్మా న బుధ్యేత మహాతపాః తావత్ త్వమ్ ఇహ విప్రర్షే విశ్రబ్ధశ్ చర వై సుఖమ్
యావత్తు ఆ మహాతపస్వి బ్రహ్మ దేవుడు తెలుసుకోకపోతే, మహర్షీ, నీవు ఇక్కడ భయమేమీ లేకుండా సుఖంగా ఉండవచ్చు.
తతో విబుద్ధే తస్మింస్ తు సర్వలోకపితామహే ఏకో భూతాని స్రక్ష్యామి శరీరాణి ద్విజోత్తమ
అప్పుడు, అన్ని లోకాల పితామహుడు బ్రహ్ముడు జ్ఞానోదయం పొందిన తరువాత, ద్విజోత్తమా, నేను ఒక్కడే అన్ని జీవులను, శరీరాలను సృష్టిస్తాను.
ఆకాశం పృథివీం జ్యోతిర్ వాయుః సలిలమ్ ఏవ చ లోకే యచ్ చ భవేత్ కించిద్ ఇహ స్థావరజఙ్గమమ్
ఆకాశం, భూమి, అగ్ని, గాలి, నీరు, ఇంకా ఈ లోకంలో ఉన్న చరాచరమయిన అన్నీ ఇక్కడ సృష్టించబడతాయి.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తదా విప్రాః పునస్ తం ప్రాహ మాధవః పూర్ణే యుగసహస్రే తు మేఘగమ్భీరనిస్వనః
ఇలా చెప్పిన తరువాత, మునులారా, మాధవుడు మళ్ళీ అతనితో మాట్లాడాడు. యుగసహస్రం పూర్తయ్యాక, అతని స్వరం మేఘగంభీరంగా వినిపించింది.
మునే బ్రూహి యదర్థం మాం స్తుతవాన్ పరమార్థతః వరం వృణీష్వ యచ్ ఛ్రేష్ఠం దదామి నచిరాద్ అహమ్
మహర్షీ, నన్ను నిజంగా ఎందుకు స్తుతించావో చెప్పు. నీకు కావలసిన ఉత్తమ వరం కోరుకో. నేను త్వరగా నీకు దానిని ఇస్తాను.
ఆయుష్మాన్ అసి దేవానాం మద్భక్తో ఽసి దృఢవ్రతః తేన త్వమ్ అసి విప్రేన్ద్ర పునర్ దీర్ఘాయుర్ ఆప్నుహి
నీవు దేవతల్లో దీర్ఘాయువు, నాకు భక్తుడవు, దృఢవ్రతుడవు. అందువల్ల, ద్విజేంద్రా, నీవు మళ్లీ దీర్ఘాయువు పొందుతావు.
శ్రుత్వా వాణీం శుభాం తస్య విలోక్య స తదా పునః మూర్ధ్నా నిపత్య సహసా ప్రణమ్య పునర్ అబ్రవీత్
అతని మంగళకరమైన మాటలు విని, అతన్ని చూసి, వెంటనే తలమునకవై నమస్కరించి, మళ్ళీ మాట్లాడాడు.
దృష్టం పరం హి దేవేశ తవ రూపం ద్విజోత్తమ మోహో ఽయం విగతః సత్యం త్వయి దృష్టే తు మే హరే
దేవతల అధినాయకుడా, నీ పరమరూపాన్ని చూశాను, ద్విజోత్తమా. నిన్ను చూసిన తరువాత నా మాయా పూర్తిగా పోయింది, హరే.
ఏవమ్ ఏవమ్ అహం నాథ ఇచ్ఛేయం త్వత్ప్రసాదతః లోకానాం చ హితార్థాయ నానాభావప్రశాన్తయే
నాథా, నిజమే. నీ అనుగ్రహంతో నాకు ఒక్కటే కోరిక ఉంది. లోకాల హితార్థం కోసం, వివిధ విభేదాలు శాంతించేందుకు మాత్రమే కోరుకుంటున్నాను.
శైవభాగవతానాం చ వాదార్థప్రతిషేధకమ్ అస్మిన్ క్షేత్రవరే పుణ్యే నిర్మలే పురుషోత్తమే
శైవులు, భాగవతుల మధ్య వాదాలకు నివారణ కలిగించేందుకు, ఈ పవిత్రమైన, నిర్మలమైన, ఉత్తమ క్షేత్రంలో, పరమపురుషుడా.
శివస్యాయతనం దేవ కరోమి పరమం మహత్ ప్రతిష్ఠేయ తథా తత్ర తవ స్థానే చ శంకరమ్
దేవా, ఇక్కడ నేను శివుని గొప్ప, పరమమైన ఆలయాన్ని నిర్మిస్తాను. అలాగే, నీ స్థలంలో శంకరుని ప్రతిష్ఠిస్తాను.
తతో జ్ఞాస్యన్తి లోకే ఽస్మిన్న్ ఏకమూర్తీ హరీశ్వరౌ ప్రత్యువాచ జగన్నాథః స పునస్ తం మహామునిమ్
అప్పుడు, ఈ లోకంలో హరిహరులు ఒకే స్వరూపంగా ప్రజలకు తెలుస్తారు. జగన్నాధుడు ఆ మహర్షిని మళ్ళీ ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
యద్ ఏతత్ పరమం దేవం కారణం భువనేశ్వరమ్ లిఙ్గమ్ ఆరాధనార్థాయ నానాభావప్రశాన్తయే
ఈ పరమదేవుడు, లోకాల కారణమైన భువనేశ్వరుడు, ఈ లింగం అనేక విభేదాలు శాంతించేందుకు ఆరాధన కోసం ఏర్పడింది.
మమాదిష్టేన విప్రేన్ద్ర కురు శీఘ్రం శివాలయమ్ తత్ప్రభావాచ్ ఛివలోకే తిష్ఠ త్వం చ తథాక్షయమ్
నా ఆజ్ఞతో, ద్విజేంద్రా, త్వరగా శివాలయాన్ని నిర్మించు. దాని ప్రభావంతో నీవు శివలోకంలో శాశ్వతంగా నిలిచి ఉంటావు.
శివే సంస్థాపితే విప్ర మమ సంస్థాపనం భవేత్ నావయోర్ అన్తరం కించిద్ ఏకభావౌ ద్విధా కృతౌ
విప్రా, శివుని ప్రతిష్ఠించినప్పుడు, అది నా ప్రతిష్ఠ కూడా అవుతుంది. మనిద్దరిమధ్య ఎలాంటి తేడా లేదు—ఒకే తత్త్వం రెండు రూపాలలో కనిపిస్తుంది.
యో రుద్రః స స్వయం విష్ణుర్ యో విష్ణుః స మహేశ్వరః ఉభయోర్ అన్తరం నాస్తి పవనాకాశయోర్ ఇవ
రుద్రుడు ఎవరో ఆయనే విష్ణువు. విష్ణువు ఎవరో ఆయనే మహేశ్వరుడు. వీరిద్దరిమధ్య ఎలాంటి తేడా లేదు, గాలి, ఆకాశం మధ్య తేడా లేనట్టు.
మోహితో నాభిజానాతి య ఏవ గరుడధ్వజః వృషధ్వజః స ఏవేతి త్రిపురఘ్నం త్రిలోచనమ్
మాయతో మునిగిపోయినవాడు, గరుడధ్వజుడు ఎవరో వృషధ్వజుడే అని, త్రిపురాసురులను సంహరించిన త్రినేత్రుడే అని గుర్తించలేడు.
తవ నామాఙ్కితం తస్మాత్ కురు విప్ర శివాలయమ్ ఉత్తరే దేవదేవస్య కురు తీర్థం సుశోభనమ్
కాబట్టి, బ్రాహ్మణా, నీ పేరుతో ఒక శివాలయం నిర్మించు. ఉత్తర దిశలో దేవదేవునికి ఒక అందమైన తీర్థాన్ని ఏర్పరచు.
మార్కణ్డేయహ్రదో నామ నరలోకేషు విశ్రుతః భవిష్యతి ద్విజశ్రేష్ఠ సర్వపాపప్రణాశనః
మార్కండేయ హ్రదము అనే ఈ చెరువు మానవ లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందుతుంది, ఉత్తమ ద్విజుడా. ఇది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.