మత్తః ప్రాదుర్భవన్త్య్ ఏతే మామ్ ఏవ ప్రవిశన్తి చ యతయః శాన్తిపరమా యతాత్మానో బుభుత్సవః
ఇవి అన్నీ నన్నుంచి ఉద్భవించి, మళ్లీ నాలో కలిసిపోతాయి. శాంతిని కోరే, మనస్సు నిగ్రహించుకున్న, జ్ఞానాన్ని ఆశించే యతులు నన్ను చేరుకుంటారు.
కామక్రోధద్వేషముక్తా నిఃసఙ్గా వీతకల్మషాః సత్త్వస్థా నిరహంకారా నిత్యమ్ అధ్యాత్మకోవిదాః
కామం, కోపం, ద్వేషం లేని వారు, అసక్తులు, పాపరహితులు, సత్వగుణంలో నిలిచినవారు, అహంకారములేని వారు, ఎప్పుడూ ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంలో నిపుణులు—
మామ్ ఏవ సతతం విప్రాశ్ చిన్తయన్త ఉపాసతే అహం సంవర్తకో జ్యోతిర్ అహం సంవర్తకో ఽనలః
బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ నన్ను ధ్యానిస్తూ పూజిస్తారు. నేను సంహారాగ్ని, నేను సంహారజ్యోతి.
అహం సంవర్తకః సూర్యస్ త్వ్ అహం సంవర్తకో ఽనిలః తారారూపాణి దృశ్యన్తే యాన్య్ ఏతాని నభస్తలే
నేనే సంహారసూర్యుడు, నేనే సంహారవాయువు. ఆకాశంలో కనిపించే నక్షత్రరూపాలు—
మమ వై రోమకూపాణి విద్ధి త్వం ద్విజసత్తమ రత్నాకరాః సముద్రాశ్ చ సర్వ ఏవ చతుర్దిశః
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! నాలుగు దిశల్లో ఉన్న సముద్రాలు, రత్నభాండాగారాలు అన్నీ నా రోమకూపాలే అని తెలుసుకో.
వసనం శయనం చైవ నిలయం చైవ విద్ధి మే కామః క్రోధశ్ చ హర్షశ్ చ భయం మోహస్ తథైవ చ
నా వేషం, పడక, నివాసం అన్నీ నా కామం, కోపం, ఆనందం, భయం, మోహం రూపాలే అని తెలుసుకో.
మమైవ విద్ధి రూపాణి సర్వాణ్య్ ఏతాని సత్తమ ప్రాప్నువన్తి నరా విప్ర యత్ కృత్వా కర్మ శోభనమ్
ఓ ఉత్తముడా! ఇవన్నీ నా రూపాలే అని తెలుసుకో. మానవులు శుభకర్మలు చేసి వాటిని పొందుతారు.
సత్యం దానం తపశ్ చోగ్రమ్ అహింసాం సర్వజన్తుషు మద్విధానేన విహితా మమ దేహవిచారిణః
సత్యం, దానం, కఠిన తపస్సు, అన్ని జీవుల పట్ల అహింస— ఇవన్నీ నా శరీరంలో నివసించేవారికి నేను నియమించిన ధర్మాలు.
మయాభిభూతవిజ్ఞానాశ్ చేష్టయన్తి న కామతః సమ్యగ్ వేదమ్ అధీయానా యజన్తో వివిధైర్ మఖైః
నా వల్ల జ్ఞానం ఆవరించబడినవారు కోరికతో ప్రవర్తించరు. వేదాన్ని సరిగ్గా అధ్యయనం చేసి, ఎన్నో యాగాలతో పూజించే వారు—
శాన్తాత్మానో జితక్రోధాః ప్రాప్నువన్తి ద్విజాతయః ప్రాప్తుం శక్యో న చైవాహం నరైర్ దుష్కృతకర్మభిః
శాంతమైన మనస్సు, కోపాన్ని జయించిన ద్విజులు నన్ను పొందుతారు. కానీ దుష్కర్మలు చేసే మనుష్యులు నన్ను పొందలేరు.
లోభాభిభూతైః కృపణైర్ అనార్యైర్ అకృతాత్మభిః తన్ మాం మహాఫలం విద్ధి నరాణాం భావితాత్మనామ్
లోభానికి లోనై, దయలేని, నీచమైన, ఆత్మను అభివృద్ధి చేసుకోని వారికీ నేను లభించను. మంచి మనసున్న మనుషులకు నేను గొప్ప ఫలంగా ఉంటాను అని తెలుసుకో.
సుదుష్ప్రాపం విమూఢానాం మాం కుయోగనిషేవిణామ్ యదా యదా హి ధర్మస్య గ్లానిర్ భవతి సత్తమ
తప్పు మార్గాల్లో నడిచే మూర్ఖులకు నేను చాలా దుర్లభుడిని. ఓ ఉత్తముడా! ధర్మం తగ్గిపోతున్నప్పుడు—
అభ్యుత్థానమ్ అధర్మస్య తదాత్మానం సృజామ్య్ అహమ్ దైత్యా హింసానురక్తాశ్ చ అవధ్యాః సురసత్తమైః
అధర్మం పెరిగినప్పుడు నేను స్వయంగా అవతరిస్తాను. హింసకు మక్కువైన దైత్యులను, దేవతల్లో ఉత్తములు అయినవారు కూడా జయించలేరు.
రాక్షసాశ్ చాపి లోకే ఽస్మిన్ యదోత్పత్స్యన్తి దారుణాః తదాహం సంప్రసూయామి గృహేషు పుణ్యకర్మణామ్
ఈ లోకంలో భయంకరమైన రాక్షసులు పుట్టినప్పుడు, పుణ్యమైన పనులు చేసే వారి ఇళ్లలో నేను జన్మిస్తాను.
ప్రవిష్టో మానుషం దేహం సర్వం ప్రశమయామ్య్ అహమ్ సృష్ట్వా దేవమనుష్యాంశ్ చ గన్ధర్వోరగరాక్షసాన్
మనిషి శరీరంలోకి ప్రవేశించి, అన్నిటినీ శాంతిపరిచేను. దేవతలు, మనుషులు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులను సృష్టించాను.
స్థావరాణి చ భూతాని సంహరామ్య్ ఆత్మమాయయా కర్మకాలే పునర్ దేహమ్ అనుచిన్త్య సృజామ్య్ అహమ్
స్థావరజంగమమైన అన్ని జీవులను నా మాయతో ఉపసంహరించుకుంటాను. కర్మకాలంలో, మళ్ళీ శరీరాన్ని సృష్టించడానికి ఆలోచిస్తాను.
ఆవిశ్య మానుషం దేహం మర్యాదాబన్ధకారణాత్ శ్వేతః కృతయుగే ధర్మః శ్యామస్ త్రేతాయుగే మమ
పరిమితులు ఏర్పరచేందుకు మనుషి శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తాను. కృతయుగంలో ధర్మం తెల్లగా ఉంటుంది, త్రేతాయుగంలో నా ధర్మం నలుపు రంగులో ఉంటుంది.
రక్తో ద్వాపరమ్ ఆసాద్య కృష్ణః కలియుగే తథా త్రయో భాగా హ్య్ అధర్మస్య తస్మిన్ కాలే భవన్తి చ
ద్వాపరయుగంలో అది ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది, కలియుగంలో నల్లగా మారుతుంది. ఆ కాలంలో అధర్మం మూడు భాగాలుగా పెరుగుతుంది.
అన్తకాలే చ సంప్రాప్తే కాలో భూత్వాతిదారుణః త్రైలోక్యం నాశయామ్య్ ఏకః సర్వం స్థావరజఙ్గమమ్
కాలాంతం వచ్చినప్పుడు, భయంకరమైన కాలంగా మారి, మూడు లోకాలను, స్థావరజంగమమైన అన్నిటినీ నేను నాశనం చేస్తాను.
అహం త్రిధర్మా విశ్వాత్మా సర్వలోకసుఖావహః అభిన్నః సర్వగో ఽనన్తో హృషీకేశ ఉరుక్రమః
నేనే మూడు విధాలైన ధర్మాన్ని, విశ్వానికి ఆత్మను, అన్ని లోకాలకూ సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడిని. నేను విడిపోని, అన్నిచోట్ల ఉన్న, అనంతుడిని, హృషీకేశుడిని, విస్తారమైన అడుగులవాడిని.
కాలచక్రం నయామ్య్ ఏకో బ్రహ్మరూపం మమైవ తత్ శమనం సర్వభూతానాం సర్వభూతకృతోద్యమమ్
కాలచక్రాన్ని నేను ఒక్కడే నడిపిస్తాను. నా ఆ రూపమే బ్రహ్మ, అన్ని భూతాలకు శాంతిని, అన్ని జీవుల కృషికి కారణాన్ని ఇస్తుంది.
ఏవం ప్రణిహితః సమ్యఙ్ మమాత్మా మునిసత్తమ సర్వభూతేషు విప్రేన్ద్ర న చ మాం వేత్తి కశ్చన
ఈ విధంగా నా ఆత్మ సరిగ్గా స్థిరపడింది, ఓ మునిశ్రేష్ఠా! అన్ని జీవుల్లో ఉన్నా, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! అయినా నన్నెవరూ తెలుసుకోరు.
సర్వలోకే చ మాం భక్తాః పూజయన్తి చ సర్వశః యచ్ చ కించిత్ త్వయా ప్రాప్తం మయి క్లేశాత్మకం ద్విజ
అన్ని లోకాలలో నా భక్తులు నన్ను ఎక్కడైనా పూజిస్తారు. నీవు నాలో పొందిన ఏ కష్టమైనదైనా, ఓ ద్విజా! అది—
సుఖోదయాయ తత్ సర్వం శ్రేయసే చ తవానఘ యచ్ చ కించిత్ త్వయా లోకే దృష్టం స్థావరజఙ్గమమ్
అన్నీ నీ సుఖం, మేలు కోసం కలిగినవే, పాపరహితుడా! నీవు లోకంలో చూసిన స్థావరజంగమమైనదేదైనా—
విహితః సర్వ ఏవాసౌ మయాత్మా భూతభావనః అహం నారాయణో నామ శఙ్ఖచక్రగదాధరః
అవి అన్నీ నేను, భూతాలను పోషించే ఆత్మగా ఏర్పరిచినవే. నేను నారాయణుడిని, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడిని.
యావద్ యుగానాం విప్రర్షే సహస్రం పరివర్తతే తావత్ స్వపిమి విశ్వాత్మా సర్వవిశ్వాని మోహయన్
యుగాల వెయ్యి గడిచేంతవరకు, ఓ బ్రాహ్మణమునిశ్రేష్ఠా! నేను విశ్వాత్ముడిగా, అన్ని లోకాల్ని మాయలో ముంచుతూ నిద్రిస్తాను.
ఏవం సర్వమ్ అహం కాలమ్ ఇహాసే మునిసత్తమ అశిశుః శిశురూపేణ యావద్ బ్రహ్మా న బుధ్యతే
ఈ విధంగా, ఓ మునిశ్రేష్ఠా! నేను ఇక్కడ అన్నిటిలోనూ కాలంగా ఉంటాను. శిశువుగా, శిశురూపంలో ఉంటూ, బ్రహ్మ అవగాహనకు రాకముందు ఉండిపోతాను.
మయా చ దత్తో విప్రేన్ద్ర వరస్ తే బ్రహ్మరూపిణా అసకృత్ పరితుష్టేన విప్రర్షిగణపూజిత
మరియు నేను నీకు బ్రహ్మరూపంగా వరం ఇచ్చాను, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! పునఃపునః సంతృప్తుడై, బ్రాహ్మణమునులందరి పూజను పొందినవాడిని.
సర్వమ్ ఏకార్ణవం కృత్వా నష్టే స్థావరజఙ్గమే నిర్గతో ఽసి మయాజ్ఞాతస్ తతస్ తే దర్శితం జగత్
అన్ని చరాచరాలు ఒకే సముద్రంగా కలిసిపోయినప్పుడు, నీకు తెలియకుండానే నీవు వెలువడావు. ఆ తరువాత ఈ లోకం నీకు కనబడింది.
అభ్యన్తరం శరీరస్య ప్రవిష్టో ఽసి యదా మమ దృష్ట్వా లోకం సమస్తం హి విస్మితో నావబుధ్యసే
నీవు నా శరీరంలోకి ప్రవేశించి, మొత్తం లోకాన్ని చూసినప్పుడు, ఆశ్చర్యపడి, ఏమీ అర్థం చేసుకోలేకపోయావు.