అహం విష్ణుర్ అహం బ్రహ్మా శక్రశ్ చాపి సురాధిపః అహం వైశ్రవణో రాజా యమః ప్రేతాధిపస్ తథా
నేనే విష్ణువు, నేనే బ్రహ్మ, నేనే దేవతల అధిపతి శక్రుడు, నేనే వైశ్రవణుడు రాజు, అలాగే నేనే యముడు, ప్రేతల అధిపతి.
అహం శివశ్ చ సోమశ్ చ కశ్యపశ్ చ ప్రజాపతిః అహం ధాతా విధాతా చ యజ్ఞశ్ చాహం ద్విజోత్తమ
నేనే శివుడు, నేనే సోముడు, నేనే కశ్యపుడు, ప్రజాపతి, నేనే ధాత, నేనే విధాత, నేనే యజ్ఞం కూడా, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడా!
అగ్నిర్ ఆస్యం క్షితిః పాదౌ చన్ద్రాదిత్యౌ చ లోచనే ద్యౌర్ మూర్ధా ఖం దిశః శ్రోత్రే తథాపః స్వేదసంభవాః
నా నోటిలో అగ్ని ఉంది, నా పాదాలు భూమి, నా కన్నులు చంద్రుడు, సూర్యుడు, నా తల ఆకాశం, నా శరీరం ఖం, నా చెవులు దిశలు, నా చెమటతో నీళ్లు పుట్టాయి.
సదిశం చ నభః కాయో వాయుర్ మనసి మే స్థితః మయా క్రతుశతైర్ ఇష్టం బహుభిశ్ చాప్తదక్షిణైః
దిశలు, ఖం నా శరీరంగా, గాలి నా మనసులో స్థిరంగా ఉంది. నన్ను వందల యాగాలతో, విరివిగా దానం చేసిన యాగాలతో పూజించారు.
యజన్తే వేదవిదుషో మాం దేవయజనే స్థితమ్ పృథివ్యాం క్షత్రియేన్ద్రాశ్ చ పార్థివాః స్వర్గకాఙ్క్షిణః
వేదాలు తెలిసినవారు, దేవతలకు చేసే యజ్ఞంలో స్థిరంగా ఉన్న నన్ను పూజిస్తారు. భూమిపై పరిపాలకులు, రాజులు, స్వర్గాన్ని కోరే వారు కూడా నన్ను పూజిస్తారు.
యజన్తే మాం తథా వైశ్యాః స్వర్గలోకజిగీషవః చతుఃసముద్రపర్యన్తాం మేరుమన్దరభూషణామ్
అలాగే, వైశ్యులు కూడా స్వర్గాన్ని గెలుచుకోవాలని ఆశించి, నాలుగు సముద్రాల వరకు విస్తరించిన, మేరు, మందర పర్వతాలు అలంకారంగా ఉన్న నన్ను పూజిస్తారు.
శేషో భూత్వాహమ్ ఏకో హి ధారయామి వసుంధరామ్ వారాహం రూపమ్ ఆస్థాయ మమేయం జగతీ పురా
నేనే శేషునిగా మారి భూమిని మోస్తున్నాను. పురాతన కాలంలో వరాహరూపం ధరించి ఈ లోకాన్ని నా స్వంతంగా చేసుకున్నాను.
మజ్జమానా జలే విప్ర వీర్యేణాస్మి సముద్ధృతా అగ్నిశ్ చ వాడవో విప్ర భూత్వాహం ద్విజసత్తమ
ఓ మునివరా! భూమి నీటిలో మునిగిపోతున్నప్పుడు నా శక్తితో ఆమెను పైకి తీయడం జరిగింది. ద్విజశ్రేష్ఠా! నేను వాడవాగ్ని రూపంలో మారి ఆ నీటిని తాగాను.
పిబామ్య్ అపః సమావిష్టస్ తాశ్ చైవ విసృజామ్య్ అహమ్ బ్రహ్మ వక్త్రం భుజౌ క్షత్రమ్ ఊరూ మే సంశ్రితా విశః
నీళ్లు నాలో చేరినప్పుడు నేను వాటిని పీల్చుకుంటాను, మళ్లీ విడిచిపెడతాను. బ్రాహ్మణులు నా నోటిలో, క్షత్రియులు నా భుజాల్లో, వైశ్యులు నా తొడల్లో ఆశ్రయం పొందారు.
పాదౌ శూద్రా భవన్తీమే విక్రమేణ క్రమేణ చ ఋగ్వేదః సామవేదశ్ చ యజుర్వేదస్ త్వ్ అథర్వణః
శూద్రులు నా పాదాలవైపు అవుతారు, క్రమంగా, శక్తితో. ఋగ్వేదం, సామవేదం, యజుర్వేదం, అథర్వవేదం—
మత్తః ప్రాదుర్భవన్త్య్ ఏతే మామ్ ఏవ ప్రవిశన్తి చ యతయః శాన్తిపరమా యతాత్మానో బుభుత్సవః
ఇవి అన్నీ నన్నుంచి ఉద్భవించి, మళ్లీ నాలో కలిసిపోతాయి. శాంతిని కోరే, మనస్సు నిగ్రహించుకున్న, జ్ఞానాన్ని ఆశించే యతులు నన్ను చేరుకుంటారు.
కామక్రోధద్వేషముక్తా నిఃసఙ్గా వీతకల్మషాః సత్త్వస్థా నిరహంకారా నిత్యమ్ అధ్యాత్మకోవిదాః
కామం, కోపం, ద్వేషం లేని వారు, అసక్తులు, పాపరహితులు, సత్వగుణంలో నిలిచినవారు, అహంకారములేని వారు, ఎప్పుడూ ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంలో నిపుణులు—
మామ్ ఏవ సతతం విప్రాశ్ చిన్తయన్త ఉపాసతే అహం సంవర్తకో జ్యోతిర్ అహం సంవర్తకో ఽనలః
బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ నన్ను ధ్యానిస్తూ పూజిస్తారు. నేను సంహారాగ్ని, నేను సంహారజ్యోతి.
అహం సంవర్తకః సూర్యస్ త్వ్ అహం సంవర్తకో ఽనిలః తారారూపాణి దృశ్యన్తే యాన్య్ ఏతాని నభస్తలే
నేనే సంహారసూర్యుడు, నేనే సంహారవాయువు. ఆకాశంలో కనిపించే నక్షత్రరూపాలు—
మమ వై రోమకూపాణి విద్ధి త్వం ద్విజసత్తమ రత్నాకరాః సముద్రాశ్ చ సర్వ ఏవ చతుర్దిశః
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! నాలుగు దిశల్లో ఉన్న సముద్రాలు, రత్నభాండాగారాలు అన్నీ నా రోమకూపాలే అని తెలుసుకో.
వసనం శయనం చైవ నిలయం చైవ విద్ధి మే కామః క్రోధశ్ చ హర్షశ్ చ భయం మోహస్ తథైవ చ
నా వేషం, పడక, నివాసం అన్నీ నా కామం, కోపం, ఆనందం, భయం, మోహం రూపాలే అని తెలుసుకో.
మమైవ విద్ధి రూపాణి సర్వాణ్య్ ఏతాని సత్తమ ప్రాప్నువన్తి నరా విప్ర యత్ కృత్వా కర్మ శోభనమ్
ఓ ఉత్తముడా! ఇవన్నీ నా రూపాలే అని తెలుసుకో. మానవులు శుభకర్మలు చేసి వాటిని పొందుతారు.
సత్యం దానం తపశ్ చోగ్రమ్ అహింసాం సర్వజన్తుషు మద్విధానేన విహితా మమ దేహవిచారిణః
సత్యం, దానం, కఠిన తపస్సు, అన్ని జీవుల పట్ల అహింస— ఇవన్నీ నా శరీరంలో నివసించేవారికి నేను నియమించిన ధర్మాలు.
మయాభిభూతవిజ్ఞానాశ్ చేష్టయన్తి న కామతః సమ్యగ్ వేదమ్ అధీయానా యజన్తో వివిధైర్ మఖైః
నా వల్ల జ్ఞానం ఆవరించబడినవారు కోరికతో ప్రవర్తించరు. వేదాన్ని సరిగ్గా అధ్యయనం చేసి, ఎన్నో యాగాలతో పూజించే వారు—
శాన్తాత్మానో జితక్రోధాః ప్రాప్నువన్తి ద్విజాతయః ప్రాప్తుం శక్యో న చైవాహం నరైర్ దుష్కృతకర్మభిః
శాంతమైన మనస్సు, కోపాన్ని జయించిన ద్విజులు నన్ను పొందుతారు. కానీ దుష్కర్మలు చేసే మనుష్యులు నన్ను పొందలేరు.
లోభాభిభూతైః కృపణైర్ అనార్యైర్ అకృతాత్మభిః తన్ మాం మహాఫలం విద్ధి నరాణాం భావితాత్మనామ్
లోభానికి లోనై, దయలేని, నీచమైన, ఆత్మను అభివృద్ధి చేసుకోని వారికీ నేను లభించను. మంచి మనసున్న మనుషులకు నేను గొప్ప ఫలంగా ఉంటాను అని తెలుసుకో.
సుదుష్ప్రాపం విమూఢానాం మాం కుయోగనిషేవిణామ్ యదా యదా హి ధర్మస్య గ్లానిర్ భవతి సత్తమ
తప్పు మార్గాల్లో నడిచే మూర్ఖులకు నేను చాలా దుర్లభుడిని. ఓ ఉత్తముడా! ధర్మం తగ్గిపోతున్నప్పుడు—
అభ్యుత్థానమ్ అధర్మస్య తదాత్మానం సృజామ్య్ అహమ్ దైత్యా హింసానురక్తాశ్ చ అవధ్యాః సురసత్తమైః
అధర్మం పెరిగినప్పుడు నేను స్వయంగా అవతరిస్తాను. హింసకు మక్కువైన దైత్యులను, దేవతల్లో ఉత్తములు అయినవారు కూడా జయించలేరు.
రాక్షసాశ్ చాపి లోకే ఽస్మిన్ యదోత్పత్స్యన్తి దారుణాః తదాహం సంప్రసూయామి గృహేషు పుణ్యకర్మణామ్
ఈ లోకంలో భయంకరమైన రాక్షసులు పుట్టినప్పుడు, పుణ్యమైన పనులు చేసే వారి ఇళ్లలో నేను జన్మిస్తాను.
ప్రవిష్టో మానుషం దేహం సర్వం ప్రశమయామ్య్ అహమ్ సృష్ట్వా దేవమనుష్యాంశ్ చ గన్ధర్వోరగరాక్షసాన్
మనిషి శరీరంలోకి ప్రవేశించి, అన్నిటినీ శాంతిపరిచేను. దేవతలు, మనుషులు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులను సృష్టించాను.
స్థావరాణి చ భూతాని సంహరామ్య్ ఆత్మమాయయా కర్మకాలే పునర్ దేహమ్ అనుచిన్త్య సృజామ్య్ అహమ్
స్థావరజంగమమైన అన్ని జీవులను నా మాయతో ఉపసంహరించుకుంటాను. కర్మకాలంలో, మళ్ళీ శరీరాన్ని సృష్టించడానికి ఆలోచిస్తాను.
ఆవిశ్య మానుషం దేహం మర్యాదాబన్ధకారణాత్ శ్వేతః కృతయుగే ధర్మః శ్యామస్ త్రేతాయుగే మమ
పరిమితులు ఏర్పరచేందుకు మనుషి శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తాను. కృతయుగంలో ధర్మం తెల్లగా ఉంటుంది, త్రేతాయుగంలో నా ధర్మం నలుపు రంగులో ఉంటుంది.
రక్తో ద్వాపరమ్ ఆసాద్య కృష్ణః కలియుగే తథా త్రయో భాగా హ్య్ అధర్మస్య తస్మిన్ కాలే భవన్తి చ
ద్వాపరయుగంలో అది ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది, కలియుగంలో నల్లగా మారుతుంది. ఆ కాలంలో అధర్మం మూడు భాగాలుగా పెరుగుతుంది.
అన్తకాలే చ సంప్రాప్తే కాలో భూత్వాతిదారుణః త్రైలోక్యం నాశయామ్య్ ఏకః సర్వం స్థావరజఙ్గమమ్
కాలాంతం వచ్చినప్పుడు, భయంకరమైన కాలంగా మారి, మూడు లోకాలను, స్థావరజంగమమైన అన్నిటినీ నేను నాశనం చేస్తాను.
అహం త్రిధర్మా విశ్వాత్మా సర్వలోకసుఖావహః అభిన్నః సర్వగో ఽనన్తో హృషీకేశ ఉరుక్రమః
నేనే మూడు విధాలైన ధర్మాన్ని, విశ్వానికి ఆత్మను, అన్ని లోకాలకూ సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడిని. నేను విడిపోని, అన్నిచోట్ల ఉన్న, అనంతుడిని, హృషీకేశుడిని, విస్తారమైన అడుగులవాడిని.