జ్వలమానౌ స్వతేజోభిర్ దివ్యస్రగనులేపనౌ అథ తౌ తం సమాగమ్య నృపమ్ ఇన్ద్రసఖం తదా
తమ స్వంత తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, దివ్యమైన మాలలు, అంగరాగాలతో అలంకరించబడి, వారు ఆ సమయంలో రాజైన ఇంద్రుని మిత్రుని దగ్గరకు వచ్చారు.
తావ్ ఊచతుర్ మహారాజ కిమ్ అత్ర త్వం కరిష్యసి కిమర్థం చ మహాబాహో శాతితశ్ చ వనస్పతిః
ఆ ఇద్దరూ, 'ఓ మహారాజా! ఇక్కడ నీవేమి చేస్తున్నావు? మహాబాహువా! ఈ చెట్టును ఎందుకు తరిగావు?' అని అడిగారు.
అసహాయో మహాదుర్గే నిర్జనే గహనే వనే మహాసిన్ధుతటే చైవ కథం వై శాతితో ద్రుమః
'ఒంటరిగా, ఈ విస్తారమైన అడవిలో, దట్టమైన అరణ్యంలో, పెద్ద నదీ తీరంలో నీవు ఈ చెట్టును ఎలా తరిగావు?' అని ప్రశ్నించారు.
తయోః శ్రుత్వా వచో విప్రాః స తు రాజా ముదాన్వితః బభాషే వచనం తాభ్యాం మృదులం మధురం తథా
వారి మాటలు విని, ఆ రాజు ఆనందంతో, మృదువుగా, మధురంగా వారితో మాట్లాడాడు.
దృష్ట్వా తౌ బ్రాహ్మణౌ తత్ర చన్ద్రసూర్యావ్ ఇవాగతౌ నమస్కృత్య జగన్నాథావ్ అవాఙ్ముఖమ్ అవస్థితః
ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను, చంద్రుడు, సూర్యుడు వచ్చినట్టు చూసి, జగన్నాథులకు నమస్కరించి, తల వంచి నిలబడ్డాడు.
దేవదేవమ్ అనాద్యన్తమ్ అనన్తం జగతాం పతిమ్ ఆరాధయితుం ప్రతిమాం కరోమీతి మతిర్ మమ
'దేవతల దేవుడైన, ఆదిమం లేని, అంతం లేని, లోకపతిని ఆరాధించేందుకు విగ్రహాన్ని చేయాలని నా సంకల్పం.'
అహం స దేవదేవేన పరమేణ మహాత్మనా స్వప్నాన్తే చ సముద్దిష్టో భవద్భ్యాం శ్రావితం మయా
'ఆ పరమాత్మ స్వప్నాంతంలో నాకు ఆదేశించాడు. మీరు ఇద్దరూ కూడా నాకు తెలియజేశారు.'
రాజ్ఞస్ తు వచనం శ్రుత్వా దేవేన్ద్రప్రతిమస్య చ ప్రహస్య తస్మై విశ్వేశస్ తుష్టో వచనమ్ అబ్రవీత్
రాజు మాటలు, ఇంద్రుని ప్రతిమ గురించి విని, విశ్వేశ్వరుడు సంతోషంతో నవ్వి, రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
సాధు సాధు మహీపాల యద్ ఏతన్ మతమ్ ఉత్తమమ్ సంసారసాగరే ఘోరే కదలీదలసంనిభే
రాజా! నీ అభిప్రాయం ఎంత గొప్పదో, ఎంత మంచిదో! ఈ భయంకరమైన సంసార సముద్రం అరటి ఆకు లాంటిదే — నీ ఆలోచన నిజంగా ఉత్తమమైనది.
నిఃసారే దుఃఖబహులే కామక్రోధసమాకులే ఇన్ద్రియావర్తకలిలే దుస్తరే రోమహర్షణే
ఈ లోకం అసలు విలువలేనిది, బాధలతో నిండినది, కోరికలు, కోపంతో మునిగిపోయినది, ఇంద్రియాల ఊబిలో చిక్కుకున్నది, దాటి పోవడం చాలా కష్టం, ఒళ్ళు గగుర్పొడిచేలా ఉంటుంది.
నానావ్యాధిశతావర్తే జలబుద్బుదసంనిభే యతస్ తే మతిర్ ఉత్పన్నా విష్ణోర్ ఆరాధనాయ వై
వెయ్యి రకాల వ్యాధుల మధ్య, నీరు బుడగలాంటిది ఈ జీవితం. ఇలాంటి లోకంలో నీ మనసు విష్ణువు ఆరాధన వైపు మొగ్గుచూపింది.
ధన్యస్ త్వం నృపశార్దూల గుణైః సర్వైర్ అలంకృతః సప్రజా పృథివీ ధన్యా సశైలవనకాననా
రాజులలో నీవు ఎంతో ధన్యుడు, అన్ని మంచి లక్షణాలతో అలంకృతుడవు. ప్రజలతో, పర్వతాలు, అడవులు, తోటలతో ఈ భూమి కూడా ధన్యమైంది.
సపురగ్రామనగరా చతుర్వర్ణైర్ అలంకృతా యత్ర త్వం నృపశార్దూల ప్రజాః పాలయితా ప్రభుః
పట్టణాలు, గ్రామాలు, నగరాలు — అన్ని నాలుగు వర్ణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి. రాజా! నువ్వు ప్రజలను పాలించే అధిపతి కావడం వల్ల ఇవన్నీ ధన్యమైనవి.
ఏహ్య్ ఏహి సుమహాభాగ ద్రుమే ఽస్మిన్ సుఖశీతలే ఆవాభ్యాం సహ తిష్ఠ త్వం కథాభిర్ ధర్మసంశ్రితః
ఓ మహాభాగుడా! ఈ చల్లని వృక్షం క్రింద రా, నా వెంట ఉండి, మనిద్దరం కలిసి ధర్మముతో కూడిన కథలు చెప్పుకుంటూ ఇక్కడ ఉండవచ్చు.
అయం మమ సహాయస్ తు ఆగతః శిల్పినాం వరః విశ్వకర్మసమః సాక్షాన్ నిపుణః సర్వకర్మసు మయోద్దిష్టాం తు ప్రతిమాం కరోత్య్ ఏష తటం త్యజ
ఇవ్వాళ నా తోడుడు వచ్చాడు. ఇతడు శిల్పుల్లో అగ్రగణ్యుడు, విశ్వకర్మకు సమానం, అన్ని పనుల్లో నిపుణుడు. నేను చెప్పినట్టు విగ్రహాన్ని తయారు చేస్తాడు. నువ్వు ఈ తీరాన్ని విడిచిపెట్టు.
శ్రుత్వైవం వచనం తస్య తదా రాజా ద్విజన్మనః సాగరస్య తటం త్యక్త్వా గత్వా తస్య సమీపతః
ఆ మాటలు విన్న వెంటనే, ఆ రాజు సముద్ర తీరాన్ని వదిలి, అతని దగ్గరికి వెళ్లాడు.
తస్థౌ స నృపతిశ్రేష్ఠో వృక్షచ్ఛాయే సుశీతలే తతస్ తస్మై స విశ్వాత్మా దదావ్ ఆజ్ఞాం ద్విజాకృతిః
ఆ రాజు చల్లని వృక్షం నీడలో నిలబడ్డాడు. వెంటనే ఆ బ్రాహ్మణ రూపంలో ఉన్న విశ్వాత్మా అతనికి ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు.
శిల్పిముఖ్యాయ విప్రేన్ద్రాః కురుష్వ ప్రతిమా ఇతి కృష్ణరూపం పరం శాన్తం పద్మపత్త్రాయతేక్షణమ్
శిల్పి ప్రధానుడికి ఆ బ్రాహ్మణలోకంలో శ్రేష్ఠుడు ఇలా చెప్పాడు: 'కృష్ణుని రూపంలో, ఎంతో శాంతంగా, పద్మపత్రం లాంటి విశాలమైన కళ్లతో విగ్రహాన్ని తయారు చేయు.'
శ్రీవత్సకౌస్తుభధరం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్ గౌరాఙ్గం క్షీరవర్ణాభం ద్వితీయం స్వస్తికాఙ్కితమ్
శ్రీవత్స, కౌస్తుభం ధరించినవాడు, శంఖం, చక్రం, గదా పట్టుకున్నవాడు, పాల వర్ణంతో, రెండవదానిపై స్వస్తిక గుర్తు ఉండాలి.
లాఙ్గలాస్త్రధరం దేవమ్ అనన్తాఖ్యం మహాబలమ్ దేవదానవగన్ధర్వయక్షవిద్యాధరోరగైః
లాంగలం, ఆయుధాలు పట్టుకున్న దేవుడు, అనంతుడు, అపారమైన బలమున్నవాడు. దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, విద్యాధరులు, నాగులు ఎవ్వరూ అతడిని పూర్తిగా తెలుసుకోలేరు.
న విజ్ఞాతో హి తస్యాన్తస్ తేనానన్త ఇతి స్మృతః భగినీం వాసుదేవస్య రుక్మవర్ణాం సుశోభనామ్
అతని అంతం ఎవరికీ తెలియదు కాబట్టి అతడిని అనంతుడు అంటారు. వాసుదేవుని చెల్లెలు, బంగారు వర్ణంతో ప్రకాశించే సుందరురాలు.
తృతీయాం వై సుభద్రాం చ సర్వలక్షణలక్షితామ్
మూడవది సుభద్ర, అన్ని శుభ లక్షణాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
శ్రుత్వైతద్ వచనం తస్య విశ్వకర్మా సుకర్మకృత్ తత్క్షణాత్ కారయామ్ ఆస ప్రతిమాః శుభలక్షణాః
ఆ మాటలు విన్న వెంటనే, విశ్వకర్మ మంచి పనులు చేసే వాడు, వెంటనే ఆ శుభ లక్షణాలున్న విగ్రహాలను తయారు చేయడం మొదలు పెట్టాడు.
ప్రథమం శుక్లవర్ణాభం శారదేన్దుసమప్రభమ్ ఆరక్తాక్షం మహాకాయం స్ఫటావికటమస్తకమ్
మొదట, పాల వర్ణంతో, శరదృతువులోని చంద్రునిలా ప్రకాశించే, ఎర్రని కళ్లతో, పెద్ద శరీరం, విస్తారమైన క్రిస్టల్ తలతో ఉన్న విగ్రహాన్ని చేశాడు.
నీలామ్బరధరం చోగ్రం బలం బలమదోద్ధతమ్ కుణ్డలైకధరం దివ్యం గదాముశలధారిణమ్
నీలం వస్త్రాలు ధరించినవాడు, ఉగ్రంగా, బలంతో ఉప్పొంగిపోయినవాడు, ఒక్క చెవిలో కుండలంతో, దివ్యుడు, గదా, ముసలంతో ఉన్నవాడు.
ద్వితీయం పుణ్డరీకాక్షం నీలజీమూతసంనిభమ్ అతసీపుష్పసంకాశం పద్మపత్త్రాయతేక్షణమ్
రెండవది, పద్మపత్రం లాంటి కళ్లతో, నీలి మేఘంలా, అతసి పువ్వు లాంటి వర్ణంతో, విశాలమైన కళ్లతో ఉన్నవాడు.
పీతవాససమ్ అత్యుగ్రం శుభం శ్రీవత్సలక్షణమ్ చక్రపూర్ణకరం దివ్యం సర్వపాపహరం హరిమ్
పసుపు వర్ణపు వస్త్రాలు ధరించినవాడు, భయంకరమైన రూపంతో, మంగళకరమైనవాడు, శ్రీవత్సం గుర్తుగా ఉన్నవాడు, చేతిలో చక్రాన్ని పట్టుకున్నవాడు, దివ్యమైనవాడు, అన్ని పాపాలను తొలగించేవాడు — హరివే.
తృతీయాం స్వర్ణవర్ణాభాం పద్మపత్త్రాయతేక్షణామ్ విచిత్రవస్త్రసంఛన్నాం హారకేయూరభూషితామ్
మూడవది బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతూ, తామర ఆకుల్లా పొడవైన కళ్లతో, అద్భుతమైన వస్త్రాలు ధరించి, హారాలు, కంకణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
విచిత్రాభరణోపేతాం రత్నహారావలమ్బితామ్ పీనోన్నతకుచాం రమ్యాం విశ్వకర్మా వినిర్మమే
వివిధ ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, రత్నాల హారాలు మెడలో వేలాడుతూ, పుష్టిగా ఉబ్బిన వక్షోజాలతో, అందంగా ఉన్న ఆ మహిళను విశ్వకర్మ తయారు చేశాడు.
స తు రాజాద్భుతం దృష్ట్వా క్షణేనైకేన నిర్మితాః దివ్యవస్త్రయుగచ్ఛన్నా నానారత్నైర్ అలంకృతాః
రాజు ఆ అద్భుతమైన సృష్టిని ఒక్క క్షణంలో తయారైనదిగా చూసి, దివ్యమైన జతగా వస్త్రాలతో కప్పబడి, నానా రత్నాలతో అలంకరించబడినవారిని చూశాడు.