ఏవమ్ ఉక్త్వా మహాభాగో జగామాదర్శనం హరిః స చాపి స్వప్నమ్ ఆలోక్య పరం విస్మయమ్ ఆగతః
అలా అన్న తర్వాత మహిమాన్వితుడు హరి కనబడకుండా పోయాడు. ఆ రాజు ఆ స్వప్నాన్ని చూసి గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు.
తాం నిశాం స సముద్వీక్ష్య స్థితస్ తద్గతమానసః వ్యాహరన్ వైష్ణవాన్ మన్త్రాన్ సూక్తం చైవ తదాత్మకమ్
ఆ రాత్రి అంతా ఆ దృశ్యం లోనే మనసు పెట్టి, వైష్ణవ మంత్రాలు, ఆ దృశ్యానికి సంబంధించిన స్తోత్రాలు జపిస్తూ గడిపాడు.
ప్రగతాయాం రజన్యాం తు ఉత్థితో నాన్యమానసః స స్నాత్వా సాగరే సమ్యగ్ యథావద్ విధినా తతః
రాత్రి ముగిసిన తర్వాత, రాజు స్థిరమైన మనస్సుతో లేచి, సముద్రంలో విధిగా స్నానం చేశాడు.
దత్త్వా దానం చ విప్రేభ్యో గ్రామాంశ్ చ నగరాణి చ కృత్వా పౌర్వాహ్ణికం కర్మ జగామ స నృపోత్తమః
ఆ తరువాత, బ్రాహ్మణులకు దానం చేసి, గ్రామాలు ఇచ్చి, ఉదయపు కర్మలు చేసి, ఆ మహారాజు బయలుదేరాడు.
న చాశ్వో న పదాతిశ్ చ న గజో న చ సారథిః ఏకాకీ స మహావేలాం ప్రవివేశ మహీపతిః
ఆయనతో పాటు గుర్రం, కాలాడు, ఏనుగు, రథసారథి ఎవ్వరూ లేరు. ఆ రాజు ఒంటరిగా ఆ మహా తీరాన్ని ప్రవేశించాడు.
తం దదర్శ మహావృక్షం తేజస్వన్తం మహాద్రుమమ్ మహాతిగమహారోహం పుణ్యం విపులమ్ ఏవ చ
అక్కడ అతడు ఒక గొప్ప, ప్రకాశవంతమైన, ఎత్తైన, విస్తారమైన, పవిత్రమైన, మహా చెట్టును చూశాడు.
మహోత్సేధం మహాకాయం ప్రసుప్తం చ జలాన్తికే సాన్ద్రమాఞ్జిష్ఠవర్ణాభం నామజాతివివర్జితమ్
ఆ చెట్టు ఎత్తుగా, బలంగా, నీటి పక్కన నిద్రిస్తున్నట్టు ఉండి, మంజిష్ఠ వర్ణంతో ముదురుగా మెరుస్తూ, పేరు లేక, జాతి లేక కనిపించింది.
నరనాథస్ తదా విప్రా ద్రుమం దృష్ట్వా ముదాన్వితః పరశునా శాతయామ్ ఆస నిశితేన దృఢేన చ
ఆ సమయంలో, రాజు ఆ చెట్టును చూసి ఆనందంతో, బలమైన, పదునైన గొడ్డలితో తరిగేందుకు మొదలుపెట్టాడు.
ద్వైధీకర్తుమనాస్ తత్ర బభూవేన్ద్రసఖః స చ నిరీక్ష్యమాణే కాష్ఠే తు బభూవాద్భుతదర్శనమ్
దాన్ని రెండు భాగాలుగా చేయాలని ఉద్దేశించి, ఇంద్రుని మిత్రుడు అక్కడ నిలబడి, ఆ దుంగను చూస్తుండగా, అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపించింది.
విశ్వకర్మా చ విష్ణుశ్ చ విప్రరూపధరావ్ ఉభౌ ఆజగ్మతుర్ మహాభాగౌ తదా తుల్యాగ్రజన్మనౌ
విశ్వకర్మ, విష్ణువు ఇద్దరూ బ్రాహ్మణుల రూపంలో అక్కడకు వచ్చారు. వారు ఇద్దరూ మహిమాన్వితులు, సమానంగా జన్మించినవారు.
జ్వలమానౌ స్వతేజోభిర్ దివ్యస్రగనులేపనౌ అథ తౌ తం సమాగమ్య నృపమ్ ఇన్ద్రసఖం తదా
తమ స్వంత తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, దివ్యమైన మాలలు, అంగరాగాలతో అలంకరించబడి, వారు ఆ సమయంలో రాజైన ఇంద్రుని మిత్రుని దగ్గరకు వచ్చారు.
తావ్ ఊచతుర్ మహారాజ కిమ్ అత్ర త్వం కరిష్యసి కిమర్థం చ మహాబాహో శాతితశ్ చ వనస్పతిః
ఆ ఇద్దరూ, 'ఓ మహారాజా! ఇక్కడ నీవేమి చేస్తున్నావు? మహాబాహువా! ఈ చెట్టును ఎందుకు తరిగావు?' అని అడిగారు.
అసహాయో మహాదుర్గే నిర్జనే గహనే వనే మహాసిన్ధుతటే చైవ కథం వై శాతితో ద్రుమః
'ఒంటరిగా, ఈ విస్తారమైన అడవిలో, దట్టమైన అరణ్యంలో, పెద్ద నదీ తీరంలో నీవు ఈ చెట్టును ఎలా తరిగావు?' అని ప్రశ్నించారు.
తయోః శ్రుత్వా వచో విప్రాః స తు రాజా ముదాన్వితః బభాషే వచనం తాభ్యాం మృదులం మధురం తథా
వారి మాటలు విని, ఆ రాజు ఆనందంతో, మృదువుగా, మధురంగా వారితో మాట్లాడాడు.
దృష్ట్వా తౌ బ్రాహ్మణౌ తత్ర చన్ద్రసూర్యావ్ ఇవాగతౌ నమస్కృత్య జగన్నాథావ్ అవాఙ్ముఖమ్ అవస్థితః
ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను, చంద్రుడు, సూర్యుడు వచ్చినట్టు చూసి, జగన్నాథులకు నమస్కరించి, తల వంచి నిలబడ్డాడు.
దేవదేవమ్ అనాద్యన్తమ్ అనన్తం జగతాం పతిమ్ ఆరాధయితుం ప్రతిమాం కరోమీతి మతిర్ మమ
'దేవతల దేవుడైన, ఆదిమం లేని, అంతం లేని, లోకపతిని ఆరాధించేందుకు విగ్రహాన్ని చేయాలని నా సంకల్పం.'
అహం స దేవదేవేన పరమేణ మహాత్మనా స్వప్నాన్తే చ సముద్దిష్టో భవద్భ్యాం శ్రావితం మయా
'ఆ పరమాత్మ స్వప్నాంతంలో నాకు ఆదేశించాడు. మీరు ఇద్దరూ కూడా నాకు తెలియజేశారు.'
రాజ్ఞస్ తు వచనం శ్రుత్వా దేవేన్ద్రప్రతిమస్య చ ప్రహస్య తస్మై విశ్వేశస్ తుష్టో వచనమ్ అబ్రవీత్
రాజు మాటలు, ఇంద్రుని ప్రతిమ గురించి విని, విశ్వేశ్వరుడు సంతోషంతో నవ్వి, రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
సాధు సాధు మహీపాల యద్ ఏతన్ మతమ్ ఉత్తమమ్ సంసారసాగరే ఘోరే కదలీదలసంనిభే
రాజా! నీ అభిప్రాయం ఎంత గొప్పదో, ఎంత మంచిదో! ఈ భయంకరమైన సంసార సముద్రం అరటి ఆకు లాంటిదే — నీ ఆలోచన నిజంగా ఉత్తమమైనది.
నిఃసారే దుఃఖబహులే కామక్రోధసమాకులే ఇన్ద్రియావర్తకలిలే దుస్తరే రోమహర్షణే
ఈ లోకం అసలు విలువలేనిది, బాధలతో నిండినది, కోరికలు, కోపంతో మునిగిపోయినది, ఇంద్రియాల ఊబిలో చిక్కుకున్నది, దాటి పోవడం చాలా కష్టం, ఒళ్ళు గగుర్పొడిచేలా ఉంటుంది.
నానావ్యాధిశతావర్తే జలబుద్బుదసంనిభే యతస్ తే మతిర్ ఉత్పన్నా విష్ణోర్ ఆరాధనాయ వై
వెయ్యి రకాల వ్యాధుల మధ్య, నీరు బుడగలాంటిది ఈ జీవితం. ఇలాంటి లోకంలో నీ మనసు విష్ణువు ఆరాధన వైపు మొగ్గుచూపింది.
ధన్యస్ త్వం నృపశార్దూల గుణైః సర్వైర్ అలంకృతః సప్రజా పృథివీ ధన్యా సశైలవనకాననా
రాజులలో నీవు ఎంతో ధన్యుడు, అన్ని మంచి లక్షణాలతో అలంకృతుడవు. ప్రజలతో, పర్వతాలు, అడవులు, తోటలతో ఈ భూమి కూడా ధన్యమైంది.
సపురగ్రామనగరా చతుర్వర్ణైర్ అలంకృతా యత్ర త్వం నృపశార్దూల ప్రజాః పాలయితా ప్రభుః
పట్టణాలు, గ్రామాలు, నగరాలు — అన్ని నాలుగు వర్ణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి. రాజా! నువ్వు ప్రజలను పాలించే అధిపతి కావడం వల్ల ఇవన్నీ ధన్యమైనవి.
ఏహ్య్ ఏహి సుమహాభాగ ద్రుమే ఽస్మిన్ సుఖశీతలే ఆవాభ్యాం సహ తిష్ఠ త్వం కథాభిర్ ధర్మసంశ్రితః
ఓ మహాభాగుడా! ఈ చల్లని వృక్షం క్రింద రా, నా వెంట ఉండి, మనిద్దరం కలిసి ధర్మముతో కూడిన కథలు చెప్పుకుంటూ ఇక్కడ ఉండవచ్చు.
అయం మమ సహాయస్ తు ఆగతః శిల్పినాం వరః విశ్వకర్మసమః సాక్షాన్ నిపుణః సర్వకర్మసు మయోద్దిష్టాం తు ప్రతిమాం కరోత్య్ ఏష తటం త్యజ
ఇవ్వాళ నా తోడుడు వచ్చాడు. ఇతడు శిల్పుల్లో అగ్రగణ్యుడు, విశ్వకర్మకు సమానం, అన్ని పనుల్లో నిపుణుడు. నేను చెప్పినట్టు విగ్రహాన్ని తయారు చేస్తాడు. నువ్వు ఈ తీరాన్ని విడిచిపెట్టు.
శ్రుత్వైవం వచనం తస్య తదా రాజా ద్విజన్మనః సాగరస్య తటం త్యక్త్వా గత్వా తస్య సమీపతః
ఆ మాటలు విన్న వెంటనే, ఆ రాజు సముద్ర తీరాన్ని వదిలి, అతని దగ్గరికి వెళ్లాడు.
తస్థౌ స నృపతిశ్రేష్ఠో వృక్షచ్ఛాయే సుశీతలే తతస్ తస్మై స విశ్వాత్మా దదావ్ ఆజ్ఞాం ద్విజాకృతిః
ఆ రాజు చల్లని వృక్షం నీడలో నిలబడ్డాడు. వెంటనే ఆ బ్రాహ్మణ రూపంలో ఉన్న విశ్వాత్మా అతనికి ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు.
శిల్పిముఖ్యాయ విప్రేన్ద్రాః కురుష్వ ప్రతిమా ఇతి కృష్ణరూపం పరం శాన్తం పద్మపత్త్రాయతేక్షణమ్
శిల్పి ప్రధానుడికి ఆ బ్రాహ్మణలోకంలో శ్రేష్ఠుడు ఇలా చెప్పాడు: 'కృష్ణుని రూపంలో, ఎంతో శాంతంగా, పద్మపత్రం లాంటి విశాలమైన కళ్లతో విగ్రహాన్ని తయారు చేయు.'
శ్రీవత్సకౌస్తుభధరం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్ గౌరాఙ్గం క్షీరవర్ణాభం ద్వితీయం స్వస్తికాఙ్కితమ్
శ్రీవత్స, కౌస్తుభం ధరించినవాడు, శంఖం, చక్రం, గదా పట్టుకున్నవాడు, పాల వర్ణంతో, రెండవదానిపై స్వస్తిక గుర్తు ఉండాలి.
లాఙ్గలాస్త్రధరం దేవమ్ అనన్తాఖ్యం మహాబలమ్ దేవదానవగన్ధర్వయక్షవిద్యాధరోరగైః
లాంగలం, ఆయుధాలు పట్టుకున్న దేవుడు, అనంతుడు, అపారమైన బలమున్నవాడు. దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, విద్యాధరులు, నాగులు ఎవ్వరూ అతడిని పూర్తిగా తెలుసుకోలేరు.