శార్ఙ్గబాణధరం దేవం జ్వలత్తేజోతిమణ్డలమ్ యుగాన్తాదిత్యవర్ణాభం నీలవైదూర్యసంనిభమ్
శారంగధనుస్సు, బాణాలు ధరించిన ఆ దేవుడు, ప్రకాశవంతమైన తేజస్సుతో, యుగాంతపు సూర్యుడిలా, నీలవైడూర్యంలా మెరిసిపోతున్నాడు.
సుపర్ణాంసే తమ్ ఆసీనం షోడశార్ధభుజం శుభమ్ స చాస్మై ప్రాబ్రవీద్ ధీరాః సాధు రాజన్ మహామతే
గరుడపక్షి రెక్కపై కూర్చున్నాడు, పదహారు అర చేతులతో అందంగా కనిపించాడు. ఆయన రాజును చూసి, "బాగా చేసావు మహారాజా, బుద్ధిమంతుడవు," అని మృదువుగా పలికాడు.
క్రతునానేన దివ్యేన తథా భక్త్యా చ శ్రద్ధయా తుష్టో ఽస్మి తే మహీపాల వృథా కిమ్ అనుశోచసి
"ఈ దివ్యయజ్ఞం, నీ భక్తి, విశ్వాసంతో నేను సంతోషించాను మహారాజా. వృథాగా ఎందుకు బాధపడుతున్నావు?" అని ప్రశ్నించాడు.
యద్ అత్ర ప్రతిమా రాజఞ్ జగత్పూజ్యా సనాతనీ యథా సా ప్రాప్యతే భూప తదుపాయం బ్రవీమి తే
"ఈ లోకమంతా పూజించే శాశ్వతమైన విగ్రహాన్ని ఎలా పొందాలో, ఆ మార్గాన్ని నేను నీకు చెబుతాను రాజా."
గతాయామ్ అద్య శర్వర్యాం నిర్మలే భాస్కరోదితే సాగరస్య జలస్యాన్తే నానాద్రుమవిభూషితే
"ఈ రాత్రి ముగిసి, నిర్మలమైన సూర్యుడు ఉదయించిన తర్వాత, సముద్రపు ఒడ్డున, ఎన్నో చెట్లతో అలంకరించబడిన చోట—"
జలం తథైవ వేలాయాం దృశ్యతే తత్ర వై మహత్ లవణస్యోదధే రాజంస్ తరఙ్గైః సమభిప్లుతమ్
"అక్కడ, ఉప్పు సముద్రపు అలలు ఎగిసిపడుతూ, ఒడ్డున నీరు విస్తరించి కనిపిస్తుంది రాజా."
కూలాన్తే హి మహావృక్షః స్థితః స్థలజలేషు చ వేలాభిర్ హన్యమానశ్ చ న చాసౌ కమ్పతే ద్రుమః
"ఆ ఒడ్డున ఒక పెద్ద చెట్టు నేలనీళ్ళ మధ్య నిలబడి ఉంటుంది. అలలు దానిని తాకినా, ఆ చెట్టు కదలదు."
పరశుమ్ ఆదాయ హస్తేన ఊర్మేర్ అన్తస్ తతో వ్రజ ఏకాకీ విహరన్ రాజన్ స త్వం పశ్యసి పాదపమ్
"ఒక గొడ్డలి చేత పట్టుకుని, అలల్లోకి ఒంటరిగా వెళ్ళు రాజా. అప్పుడు ఆ చెట్టును నువ్వు చూస్తావు."
ఈదృక్ చిహ్నం సమాలోక్య ఛేదయ త్వమ్ అశఙ్కితః ఛేద్యమానం తు తం వృక్షం ప్రాతర్ అద్భుతదర్శనమ్
"అలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే, భయపడకుండా ఆ చెట్టును కోయి. ఉదయాన్నే ఆ చెట్టును కోస్తే, అద్భుతమైన దృశ్యం నీకు కనబడుతుంది."
దృష్ట్వా తేనైవ సంచిన్త్య తతో భూపాల దర్శనాత్ కురు తాం ప్రతిమాం దివ్యాం జహి చిన్తాం విమోహినీమ్
"అది చూసిన తర్వాత ఆలోచించు. ఆ దర్శనాన్ని బట్టి దివ్యమైన విగ్రహాన్ని తయారు చేయి. నీ మాయా భ్రమను వదిలిపెట్టు రాజా."
ఏవమ్ ఉక్త్వా మహాభాగో జగామాదర్శనం హరిః స చాపి స్వప్నమ్ ఆలోక్య పరం విస్మయమ్ ఆగతః
అలా అన్న తర్వాత మహిమాన్వితుడు హరి కనబడకుండా పోయాడు. ఆ రాజు ఆ స్వప్నాన్ని చూసి గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు.
తాం నిశాం స సముద్వీక్ష్య స్థితస్ తద్గతమానసః వ్యాహరన్ వైష్ణవాన్ మన్త్రాన్ సూక్తం చైవ తదాత్మకమ్
ఆ రాత్రి అంతా ఆ దృశ్యం లోనే మనసు పెట్టి, వైష్ణవ మంత్రాలు, ఆ దృశ్యానికి సంబంధించిన స్తోత్రాలు జపిస్తూ గడిపాడు.
ప్రగతాయాం రజన్యాం తు ఉత్థితో నాన్యమానసః స స్నాత్వా సాగరే సమ్యగ్ యథావద్ విధినా తతః
రాత్రి ముగిసిన తర్వాత, రాజు స్థిరమైన మనస్సుతో లేచి, సముద్రంలో విధిగా స్నానం చేశాడు.
దత్త్వా దానం చ విప్రేభ్యో గ్రామాంశ్ చ నగరాణి చ కృత్వా పౌర్వాహ్ణికం కర్మ జగామ స నృపోత్తమః
ఆ తరువాత, బ్రాహ్మణులకు దానం చేసి, గ్రామాలు ఇచ్చి, ఉదయపు కర్మలు చేసి, ఆ మహారాజు బయలుదేరాడు.
న చాశ్వో న పదాతిశ్ చ న గజో న చ సారథిః ఏకాకీ స మహావేలాం ప్రవివేశ మహీపతిః
ఆయనతో పాటు గుర్రం, కాలాడు, ఏనుగు, రథసారథి ఎవ్వరూ లేరు. ఆ రాజు ఒంటరిగా ఆ మహా తీరాన్ని ప్రవేశించాడు.
తం దదర్శ మహావృక్షం తేజస్వన్తం మహాద్రుమమ్ మహాతిగమహారోహం పుణ్యం విపులమ్ ఏవ చ
అక్కడ అతడు ఒక గొప్ప, ప్రకాశవంతమైన, ఎత్తైన, విస్తారమైన, పవిత్రమైన, మహా చెట్టును చూశాడు.
మహోత్సేధం మహాకాయం ప్రసుప్తం చ జలాన్తికే సాన్ద్రమాఞ్జిష్ఠవర్ణాభం నామజాతివివర్జితమ్
ఆ చెట్టు ఎత్తుగా, బలంగా, నీటి పక్కన నిద్రిస్తున్నట్టు ఉండి, మంజిష్ఠ వర్ణంతో ముదురుగా మెరుస్తూ, పేరు లేక, జాతి లేక కనిపించింది.
నరనాథస్ తదా విప్రా ద్రుమం దృష్ట్వా ముదాన్వితః పరశునా శాతయామ్ ఆస నిశితేన దృఢేన చ
ఆ సమయంలో, రాజు ఆ చెట్టును చూసి ఆనందంతో, బలమైన, పదునైన గొడ్డలితో తరిగేందుకు మొదలుపెట్టాడు.
ద్వైధీకర్తుమనాస్ తత్ర బభూవేన్ద్రసఖః స చ నిరీక్ష్యమాణే కాష్ఠే తు బభూవాద్భుతదర్శనమ్
దాన్ని రెండు భాగాలుగా చేయాలని ఉద్దేశించి, ఇంద్రుని మిత్రుడు అక్కడ నిలబడి, ఆ దుంగను చూస్తుండగా, అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపించింది.
విశ్వకర్మా చ విష్ణుశ్ చ విప్రరూపధరావ్ ఉభౌ ఆజగ్మతుర్ మహాభాగౌ తదా తుల్యాగ్రజన్మనౌ
విశ్వకర్మ, విష్ణువు ఇద్దరూ బ్రాహ్మణుల రూపంలో అక్కడకు వచ్చారు. వారు ఇద్దరూ మహిమాన్వితులు, సమానంగా జన్మించినవారు.
జ్వలమానౌ స్వతేజోభిర్ దివ్యస్రగనులేపనౌ అథ తౌ తం సమాగమ్య నృపమ్ ఇన్ద్రసఖం తదా
తమ స్వంత తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, దివ్యమైన మాలలు, అంగరాగాలతో అలంకరించబడి, వారు ఆ సమయంలో రాజైన ఇంద్రుని మిత్రుని దగ్గరకు వచ్చారు.
తావ్ ఊచతుర్ మహారాజ కిమ్ అత్ర త్వం కరిష్యసి కిమర్థం చ మహాబాహో శాతితశ్ చ వనస్పతిః
ఆ ఇద్దరూ, 'ఓ మహారాజా! ఇక్కడ నీవేమి చేస్తున్నావు? మహాబాహువా! ఈ చెట్టును ఎందుకు తరిగావు?' అని అడిగారు.
అసహాయో మహాదుర్గే నిర్జనే గహనే వనే మహాసిన్ధుతటే చైవ కథం వై శాతితో ద్రుమః
'ఒంటరిగా, ఈ విస్తారమైన అడవిలో, దట్టమైన అరణ్యంలో, పెద్ద నదీ తీరంలో నీవు ఈ చెట్టును ఎలా తరిగావు?' అని ప్రశ్నించారు.
తయోః శ్రుత్వా వచో విప్రాః స తు రాజా ముదాన్వితః బభాషే వచనం తాభ్యాం మృదులం మధురం తథా
వారి మాటలు విని, ఆ రాజు ఆనందంతో, మృదువుగా, మధురంగా వారితో మాట్లాడాడు.
దృష్ట్వా తౌ బ్రాహ్మణౌ తత్ర చన్ద్రసూర్యావ్ ఇవాగతౌ నమస్కృత్య జగన్నాథావ్ అవాఙ్ముఖమ్ అవస్థితః
ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను, చంద్రుడు, సూర్యుడు వచ్చినట్టు చూసి, జగన్నాథులకు నమస్కరించి, తల వంచి నిలబడ్డాడు.
దేవదేవమ్ అనాద్యన్తమ్ అనన్తం జగతాం పతిమ్ ఆరాధయితుం ప్రతిమాం కరోమీతి మతిర్ మమ
'దేవతల దేవుడైన, ఆదిమం లేని, అంతం లేని, లోకపతిని ఆరాధించేందుకు విగ్రహాన్ని చేయాలని నా సంకల్పం.'
అహం స దేవదేవేన పరమేణ మహాత్మనా స్వప్నాన్తే చ సముద్దిష్టో భవద్భ్యాం శ్రావితం మయా
'ఆ పరమాత్మ స్వప్నాంతంలో నాకు ఆదేశించాడు. మీరు ఇద్దరూ కూడా నాకు తెలియజేశారు.'
రాజ్ఞస్ తు వచనం శ్రుత్వా దేవేన్ద్రప్రతిమస్య చ ప్రహస్య తస్మై విశ్వేశస్ తుష్టో వచనమ్ అబ్రవీత్
రాజు మాటలు, ఇంద్రుని ప్రతిమ గురించి విని, విశ్వేశ్వరుడు సంతోషంతో నవ్వి, రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
సాధు సాధు మహీపాల యద్ ఏతన్ మతమ్ ఉత్తమమ్ సంసారసాగరే ఘోరే కదలీదలసంనిభే
రాజా! నీ అభిప్రాయం ఎంత గొప్పదో, ఎంత మంచిదో! ఈ భయంకరమైన సంసార సముద్రం అరటి ఆకు లాంటిదే — నీ ఆలోచన నిజంగా ఉత్తమమైనది.
నిఃసారే దుఃఖబహులే కామక్రోధసమాకులే ఇన్ద్రియావర్తకలిలే దుస్తరే రోమహర్షణే
ఈ లోకం అసలు విలువలేనిది, బాధలతో నిండినది, కోరికలు, కోపంతో మునిగిపోయినది, ఇంద్రియాల ఊబిలో చిక్కుకున్నది, దాటి పోవడం చాలా కష్టం, ఒళ్ళు గగుర్పొడిచేలా ఉంటుంది.